DDKO (Devrimci Doğu Kültür Ocakları), Türkiye’de 1960’ların sonlarında ortaya çıkan Kürt gençlik hareketinin en değerli örgütlerinden biriydi…
DDKO’lar birinci olarak 1969 yılında Ankara ve İstanbul üzere üniversite kentlerinde ortaya çıkmaya başladı. Birinci çekirdek örgütlenme burada oldu.
Temel hedefi; Kürt kültürünü, lisanını ve kimliğini söz etmek… Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki toplumsal sıkıntılara dikkat çekmek… Ve bu mevzuları üniversite ile aydın etraflarında tartışmaya açmaktı…
Kuruluş periyodunda yaşanan ölümlü-yaralanmalı bir olay bu çevreler tarafından yıllarca “siyasi cinayet” olarak anlatıldı, yazıldı.
Olayın olduğu yerde bulunan devrin üniversite öğrencilerinden Nezir Şemmikanlı olayın hakikatini, Halim Demir tarafından derlenen “DDKO’nun Kıssası – Türk Solu’ndan Kopuş” isimli kitapta anlattı:
TANIK ANLATTI
Metni, kitaptaki çizgiye sadık kalarak şöyle özetleyelim:
Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Talebe Cemiyeti Lideri olup DDKO kuruluş çalışmalarında faal olan Nezir Şemmikanlı, İstanbul çalışmaları için Ali Beyköylü ve Fevzi Kılıç ile 9 Haziran1969 tarihinde saat 23.30 Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminalinde, Gazanfer Bilge Seyahat şirketi otobüsüyle yola çıkar…
Bolu’da otobüs çay molası verir ve sonra yoluna tekrar devam eder.
Üç arkadaş art koltukta otururken otobüsün muavini “biraz yana çekilin ben de oturacağım” der.
Fevzi Kılıç “cehennemin tabanına otursun. Niçin bizi rahatsız ediyor, gitsin öbür yere otursun” diye sert çıkar.
Birden muavin ile Fevzi Kılıç ortasında anlamsız bir ağız dalaşı, küfürleşmeye ve fizikî itiş kakışa kadar varır. Otobüs sürücüsü lambaları yakıp söndürerek muavini yanına çağırır.
Üç arkadaş olay kapandı sanır…
MUAVİN CİNAYETİ
Otobüs gece yarısını az geçe Düzce’deki ulusal güreşçi Hamit Kaplan’a ilişkin dinlenme tesisinde mola verir. Üç arkadaş otobüsten iner…
Adı yargı sürecinde ortaya çıkan muavin Ali Osman Canbakış arbede ettiği Fevzi Kılıç’ın kalbine ateş edip öldürür. Akabinde Ali Beyköylü elinden vurur. Tabancasını Şemmikanlı’ya tutup, “sen efendi davrandın, git arkadaşlarını hastaneye götür” der ve olay yerinden kaçar…
Şemmikanlı olaydan hemen sonra Adalet Partisi Milletvekili Abdulmelik Fırat’a telefon ederek durumu anlatır.
Siyasetin gündemi bir anda Düzce’deki “siyasi infaz” olayına çevrilir. Denir ki; Kürt kimliği etrafında örgütlenmeye başlayan gençlik hareketine yönelik silahlı operasyondur bu!
Cinayet politik komploya dönüşüverir. “Saldırganlar üç kişidir, başlarındaki kişi astsubaydır” gibi…
Sonuçta muavin Ali Osman Canbakış yakalanır, cezasını çeker. Ve hatta yıllar sonra 2013 yılında Bartın’da taksicilik yaparken “anneme küfretti” diye 67 yaşındaki Ayşe Yılmaz’ı sekiz yerinden bıçaklayarak öldürür.
Konumuza dönersek, yıllarca “Düzce provokasyonu” denen olay siyasi değil ismi olaydı…
POLİTİK ALGI ÜRETİMİ
Eğer bir olay şuurlu biçimde çarpıtılıyor, eksik bilgiler seçilerek tek taraflı bir anlatı kuruluyorsa bu durum propaganda kapsamına girer.
Bu tıp anlatıların emeli birden fazla vakit siyasi hafıza oluşturmak ve muhakkak bir politik algı üretmektir.
Bu nedenle, somut gerçeklere ulaşabilmek için farklı kaynakları karşılaştırmak ve eleştirel bakış açısı geliştirmek değerlidir. Maalesef bu yapılmadığı için Kürt çevrelerin ‘Türk Solu’ndan kopuşu ortaya çıktı.
(*) Provokasyon, en kolay haliyle bir kişiyi ya da topluluğu şuurlu halde kışkırtarak makul bir reaksiyon vermeye zorlama aksiyonudur.
Faik Alkan
