Yerel eserlerin yanında Antalya, Adana, Mersin üzere vilayetlerden getirilen zerzevat ve meyvenin satışının yapıldığı Yozgat’ta kurulan haftalık pazarda, marketlere oranla daha ucuz olmasına rağmen alım gücü daralan yurttaş kredi kartıyla alışverişi tercih etmeye başladı.
Pazar esnafı, talebin azalmasıyla üreticiden direkt alım yapamadığını, aracılardan aldığı zerzevat ve meyveyi tüketiciye ulaştırdığını anlattı. Üreticiden direkt alım için bir kamyonu doldurmaları gerektiğini aktaran pazar esnafı, Yozgat’taki halk pazarında satışa sundukları eserin ise bir kamyonu bile dolduramadığını söz etti.
Yozgat’ta halk pazarında kendi ürettiği balı satan Ali Sarı, “Pazarda kimse yok. Pazar hoş, fiyatlar hoş ancak vatandaş marketlere yönleniyor. Vatandaş gelmiyor, pazara gelmiyor” diye konuşurken, pazardan alışveriş yapan İsmail Galip de, “Fiyatlar elbette ki biraz farklı. Şikayetçi olsan ne yapacaksın, olmazsan ne yapacaksın? Elden bir şey gelmiyor” tabirlerini kullandı.
“VATANDAŞTA PARA YOK”
Emekli olduktan sonra pazarda tezgah açmaya başlayan Dursun Nazlı, “Dön gel Zeynep’im dön gel/soğan ekmek yiyelim” diyerek pazar esnafının durumunu anlatmaya çalıştı, pazardan alışveriş yapmak için gelen yurttaşların artık gelmez olduğunu bildirdi. Nazlı şunları söyledi:
“Pazarcıların et ekmek yeme evresi geçti. Peynir ekmek yiyor. Vatandaşta para yok. Alım gücü yok. Gelip de alamıyor vatandaş. Emeklisi, minimum ücretlisi, memuru yetmiyor. Para az. Her gün devalüasyon oluyor. Mazot çıkmış 75 liraya, her gün artırım. Memura, emekliye senede bir sefer artırım veriliyor, mazota her gün artırım geliyor. Mazotla taşıma oluyor. Her şey mazot. Bizde anca bu türlü soğan ekmek yiyoruz. Görüyor musun? Peynir ekmek. Vakit gelecek bunu da bulamayacağız, bugünleri de bulamayacağız. Memleket çöküyor. Hani bir zelzele olur ya, herkes altında kalır; memleket çöküyor. Zelzele nasıl ki yoksul, fukara, güçlü, cumhurbaşkanı, emekli hiç ayırt etmiyor, herkes altında kalıyor; memleket çöküyor, herkes altında kalacak. İş işten geçecek.”
Pazar esnafı Kemal Üstüntaş ise, “Buraya 20 kamyon tam mal gelirdi. Şuradaki malın hepsini topla bir otomobil mal yok. Ben içimden atarak yapmıyorum bu işi. Bu işin yapılacak durumu kalmadı. Bununla mesken geçindirilmez. Ne olacak, nereye kadar gideceğiz bilmiyorum” sözlerini kullandı.
“MAZOT MASRAFI 40-50 LİRA BİNER HALE GELMİŞ”
Yozgat Sebzeciler ve Pazarcılar Odası Başkanı Salih Çavuşoğlu da akaryakıt fiyatlarındaki artışın zerzevat ve meyvelere de yansıdığını kaydetti. Çavuşoğlu, “üç harfli” marketlerin küçük kentlere geldiğini, her apartmanın bodrumunda açıldığını tabir ederek, şöyle konuştu:
“Sözün bittiği yerdeyiz. Biz ülkemizi, memleketimizi, devletimizi seven insanız, seven esnafız. Bizler bu devletin içerisinden bir tane dahi vatan haini çıkartmayan esnaf kitlesiyiz. Bugünkü halimiz çok perişan. Mazot 80 lira düzeyine çıkmış. Tezgahlarda satmış olduğumuz eserlere yalnızca mazot masrafı 40-50 lira biner hale gelmiş. Otomobillerimize 850 kilo, 900 kilo tonaj verilmiş. Pekala bu tonajlar küçük esnaf otomobil alırken neden belirtilmemiş? Bizlere araçlar geçtikten sonra senin tonajın 850 kilo deyip binlerce lira ceza kesmenin hangi hukuka, hangi ciddiyete, hangi resmiyete sığdığına bir mana veremiyoruz. Karşımızdaki görmüş olduğunuz otomobile 3,5 ton tonaj verilmiş. 3 bin 500 kilo yük ile Antalya’ya gidip gelmeye bu otomobil 25 bin lira yakıt yakıyor.
Biz ustalarımızdan aldığımız meslek ahlakı, iş terbiyesi ile yıllarca bu mesleği yaptık. Bu meslekten emekli olduk. Bu meslekten çocuklarımızı evlendirdik. Çocuklarımızı iş güç sahibi yaptık. Yaşadık, 65 yaşına geldik. 65 sene daha yaşamayacağız. Rabbim bizden sonraki gelen kuşaklara, Türk milletine yardım etsin.”
Yozgat’ta pazarda tezgah açan esnaf sayısının yüzde 70 azaldığını söyleyen Çavuşoğlu, pazar esnafının gitse bugün ruhsat alamayacağını lakin marketlerin her yere açıldığını tabir etti.
Çavuşoğlu, “Şu hale bir bak. 170 tane pazarcım var. İlçelerimle bir arada 4 bin 500’ün üzerinde pazarcı esnafı var. Hâlleri bu. Kelamın bittiği yerdeyiz” dedi.
