BİRLEŞİK Klinik Psikologlar Derneği Lideri Klinik Psikolog Cenk Adıgüzel, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da 2 okuldaki ataklara ait, “Ebeveynler çocuklarını takip etmeliler, onlarla yakından alaka kurmalılar. Ne izliyorlar ne ile karşı karşıyalar, hangi içerikleri tüketiyorlar, bunları yakından takip etmeleri, izlemeleri gerekiyor” dedi.
Klinik Psikolog Cenk Adıgüzel, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da 2 okulda yaşanan ataklar üzerinden öteki çocuklarda korku yaratılmaması gerektiğini söyledi. Alınacak önlemler konusunda ebeveynlere tavsiyelerde bulunan Adıgüzel, “Bu usul şok tesiri yaratan olaylarla karşı karşıya kaldığımızda, olayları anlamlandırmaya çalışırız ve bu olaylara bir açıklama getirme gereksinimi içerisinde oluruz. Bu, bir nebze telaşımızı dindirmek için muhtaçlık duyduğumuz bir şeydir. Fakat bu arayışın, bizi hakikaten uzaklaştırmaması gerekir. Zira şiddet aksiyonları, tek bir nedenle, tek bir sebeple açıklanamayacak kadar karmaşık ve etkileşimsel bir sürecin sonucu olarak karşımıza çıkar” dedi.
‘TOPLUMLA AHENGİMİZ BELİRLEYİCİ BİR UNSUR’
Adıgüzel, şiddet hareketlerini ortaya çıkaran faktörlere ait, “Son periyotta televizyonlarda da çok duyduğumuz ‘Oyun oynadığı için bu türlü davrandı, izlediği dizilerden, sinemalardan etkilendi, bu türlü oldu’ üzere yaklaşımlar olduğunu görürüz. Kuşkusuz bunlar, şiddet hareketleri üzerinde tesiri olan durumlar olmakla birlikte, şiddet hareketlerini yalnızca bunlarla açıklayamayız. Pekala, nasıl bakmamız gerekir? Şiddet aksiyonlarında belirleyici etkenlerden biri kişisel ögeler, yani kişisel faktörlerdir. Kişinin ruhsal yeterlilik hali, his durumunu yönetebilme mahareti, dürtü denetim mahareti üzere durumlar ferdî faktörler olarak ele alınır. Bununla birlikte ebeveynlerle ilgili faktörler de kelam hususudur. Nasıl bir ebeveynlik tavrıyla yetiştiğimiz, ihmal ve istismar üzere durumların hayatımızda var olup olmadığı, travmatik ömür tecrübelerine sahip olup olmamamız tekrar bu aile etkenleri içerisinde değerlendirebileceğimiz başlıklardır. Bununla birlikte, şiddete tesir eden faktörlerden biri de çevresel faktörlerdir. Kişinin içinde bulunduğu sosyoekonomik durum, dışlanma, zorbalığa maruz kalma üzere hikayelere sahip olup olmaması da şiddet için belirleyici faktörler ortasında yer alır. Bir öbür etkeni de toplumsal ve kurumsal etkenler olarak tanımlayabiliriz. İçinde bulunduğumuz toplumla ahengimiz burada belirleyici bir öge olarak karşımıza çıkar. Çocuğun muhtaçlık duyduğu kurumlara erişebilmesi ve ulaşabilmesi de bu hususta kıymetli bir belirleyicidir” tabirlerini kullandı.
‘EĞİTSEL MÜFREDATLARIN HAZIRLANMASINA GEREKSİNİM VAR’
Hukuki ve güvenlikle ilgili önlemlere muhtaçlık olduğunu vurgulayan Adıgüzel, “Televizyonlarda sıkça karşılaştığımız, okul bahçelerinde güvenlik vazifelilerinin bulunmasına yönelik teklifleri kıymetlendirecek olursak, kuşkusuz bu değerli bir tekliftir; fakat sorunu tek başına çözmeyecektir. Türel önlemlere, güvenlik tedbirlerine ve eğitsel tedbirlere gereksinimimiz vardır. Çocuğun tabiatına uygun eğitsel müfredatların hazırlanmasına gereksinim vardır. Ayrıyeten sıhhatle ilgili siyasetlere da gereksinim duyulmaktadır. Kollayıcı ve önleyici ruh sıhhati hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve güçlendirilmesi bu bağlamda kıymetlidir. Bu hizmetlere erişimin kolaylaştırılması da değerli bir süreç olacaktır. Bununla birlikte, ebeveyn eğitimlerinin güçlendirilmesi ve artırılması da kollayıcı faktörler ortasında yer alır. Meslektaşlarımızla birlikte bu mevzuyu önemli seviyede kıymetlendiriyoruz ve bu hususlarla ilgili istişareler gerçekleştiriyoruz. Elbette ki bu çok hüzün verici bir olaydır. Ne yazık ki bu tıp olaylar deneyimledik ve toplum olarak çok üzüldük, kaygılandık. Bu olay yaşandıktan sonra ebeveynlerin telaş seviyesinin yükselmesi kadar doğal bir şey yoktur. Tıpkı biçimde, çocukların dert seviyelerinin yükselmesi de son derece doğaldır. Lakin bununla birlikte şunu unutmamamız gerekir; bazen olaylara verilen reaksiyonlar, olayların kendisinden daha zorlayıcı bir hal alabilir. Bu yansılar, çocuklar için daha büyük tahribatlar yaratabilir” değerlendirmesinde bulundu.
‘ÇOCUĞUN İLACI TEKRAR ÇOCUKTUR’
Ebeveynlerin, tasa ile birlikte çocukları okula göndermeme eğilimi içerisinde olduğunu belirten Psikolog Adıgüzel, “Çocukları okula göndermemek ya da onları çok sayıda ihtarla göndermek; ‘Şunlardan uzak dur, bunlarla konuşma, şöyle davranan çocuklarla arkadaşlık etme’ üzere tembihlerde bulunmak sıkça karşılaşılan durumlardır. ya da çocukla birlikte okula gidip okul bahçesinde, kapının önünde beklemek; konuttan ayrılırken her zamankinden daha fazla sarılmak, öpmek, koklamak; kaygılı ve telaşlı bir vücut lisanıyla çocuğu uğurlamak üzere tavırlar sergilenmektedir. Bunlar uygun niyetle yapılan yanlışlardır. Biz bunları yaparken çocuğu koruduğumuza inanırız lakin bu çeşit davranışların çocuğun telaş seviyesini genel olarak artırdığını biliyoruz. Bu devirlerde çocuğun en çok neye muhtaçlığı vardır diye sorarsak, yanıt; inanç duygusudur. İnanç hissini bizim tesis etmemiz gerekir. Daima ‘Her yer tehlikeli ve sen daima kendini korumalısın’ üzere bir algıyla çocukları uğurlamak, onların tasa seviyesini artıracaktır. Çocukların, yetkililerin aldığı tedbirlere inanmasına ve yetişkinlerin onları koruduğuna inanç duymasına muhtaçlık vardır. Çocukları akranlarıyla bir ortaya getirmeye de muhtaçlık vardır. Sıkça söylediğimiz bir söz vardır; ‘Çocuğun ilacı tekrar çocuktur'” diye konuştu.
‘TOPLUMSAL SEVİYEDE BİR HAREKETE MUHTAÇLIK VARDIR’
Maruz kalınan içeriklerin, his durumu üzerinde tesirli olduğunu söyleyen Adıgüzel, bunları bir olayı ya da bir davranışı açıklarken tek bir sebepmiş üzere sunmanın, gerçeklikten uzaklaştırdığını belirtti. Adıgüzel, ebeveynlerin tasa yaratmadan çocuklarını takip etmesi gerektiğini vurgulayarak, “Onlarla yakından alaka kurmalı; ne izlediklerini, neyle karşı karşıya olduklarını, hangi içerikleri tükettiklerini bilmelidirler. Fakat bu bahiste ebeveynleri çok endişelendirecek bir yaklaşım içinde de olmamak gerekir. ‘Oyun oynayan çocuklar bu türlü davranır’ üzere genellemeler hem ebeveynlerin hem de çocukların korkusunu artırır. Elbette şiddet içeriklerini sağlıklı bulmuyoruz; fakat sıkıntı sırf içerik değildir. Hatta birden fazla vakit en belirleyici öge, içerikten fazla maruz kalma müddetidir. 8 ya da 9 yaşındaki bir çocuğun günde 7-8 saat boyunca en pak içeriğe bile maruz kalması sağlıklı değildir. Yani yalnızca ne oynadığı değil, ne kadar oynadığı da değerlidir. Bir öbür kıymetli etken ise çocuğun bu oyunu neyin yerine koyduğudur. Son periyotta karşılaştığımız kıymetli sorun alanlarından biri de budur. Çocuklar parkta oyun oynamak yerine bilgisayarda oyun oynamayı tercih etmektedir. Arkadaşlarıyla yüz yüze sohbet etmek yerine dijital platformları kullanmaktadır. Hatta birtakım durumlarda arkadaşlarıyla irtibat kurmak yerine kişisel oyunları tercih edebilmektedirler. Bu mevzuyu yalnızca ebeveynlerle açıklamak da yanlışsız değildir; bu durumda ebeveynlere haksızlık yapılmış olur. Bu sırf anne babanın çocuğunu ekrandan uzaklaştırmasıyla çözülebilecek bir husus değildir. Bu nedenle toplumsal seviyede bir harekete muhtaçlık vardır” dedi.
