Hindistan’da akademik dünyada ve sol siyasi hareket içinde tesirli bir figür olarak tanınan tarihçi ve sosyalist düşünür Vijay Singh, 17 Nisan’da hayatını kaybetti. 79 yaşında olduğu belirtilen Singh’in bir müddettir sıhhat problemleri yaşadığı söz edilirken, vefatı hem üniversite etraflarında hem de milletlerarası komünist hareketi içinde geniş yankı uyandırdı.
MÜTEVAZI BİR AKADEMİSYENDİ
Delhi Üniversitesi’ne bağlı Satyawati College’da uzun yıllar vazife yapan Singh, kırk yılı aşan akademik mesleği boyunca bilhassa Sovyet ve Rus tarihi alanındaki çalışmalarıyla öne çıktı. Verdiği derslerde savaşlar ortası Avrupa, faşizmin yükselişi ve 20. yüzyıl jeopolitiği üzere bahisleri ele alan Singh’in, tarih bilgisini yalnızca akademik birikimle hudutlu kalmadan, aktüel gelişmelerle ilişkilendirerek öğrettiği belirtiliyor. Singh, meslektaşları ve öğrencileri tarafından “entelektüel açıdan güçlü, fakat son derece mütevazı” bir akademisyen olarak tanımlanıyordu.
PROTESTOLARDA DA AKTİFTİ
Singh’in tesiri sırf verdiği derslerle hudutlu kalmadı. Delhi Üniversitesi’nin ağır siyasi atmosferinde öğretim üyeleri birlikleri, protestolar ve akademik tartışmalar içinde etkin rol oynadı. Akademik özgürlük, toplumsal cinsiyet adaleti ve devlet siyasetleri üzere bahislerde yürütülen tartışmalarda yer aldı.
SOSYALİST LİTERATÜRDE REFERANS NOKTASI
Uluslararası seviyede ise Singh, Marksist niyetin savunucularından biri olarak öne çıktı. Bilhassa editörlüğünü yürüttüğü “Revolutionary Democracy” dergisi aracılığıyla, memleketler arası komünist hareketin tarihî hafızasının korunmasına katkılar sundu. Onlarca yıl süren çalışmalarıyla Sovyetler Birliği periyoduna ilişkin arşiv evraklarının yayımlanmasını sağlayarak, birikimlerinin yeni nesillere ulaşmasına öncülük etti.
Araştırmalarında Sovyetler Birliği arşivlerine ağırlaşan Singh’in, Rusça bilgisi sayesinde birincil kaynaklara erişim sağladığı ve bu kaynakları çevirerek akademik literatüre kazandırdığı biliniyor. Bu istikametiyle Singh’in çalışmaları hem Hindistan’da hem de milletlerarası ölçekte sosyalist literatür içinde bir referans noktası olarak bedellendiriliyor.
İDEOLOJİK NETLİĞİ SAVUNDU
İdeolojik olarak ise Singh, sosyalist çizgisini savunan ve bu çerçevede “revizyonizm”, “oportünizm” ve tarihî çarpıtmalara karşı tenkitler yönelten bir isimdi.
Singh Hindistan’daki sol hareket üzerine de kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Hem parlamenter reformizm olarak tanımladığı yaklaşımlara hem de “maceracı sapmalar” olarak nitelendirdiği eğilimlere eleştirel yaklaşarak, devrimci pratiğin “ideolojik netlik” temelinde yürütülmesi gerektiğini savundu.
Ölümünün akabinde birçok siyasi küme, akademisyen ve kurum taziye iletileri yayımlarken, analistler Singh’in yokluğunun hem akademik dünyada hem de ideolojik tartışmalar alanında yaratacağı boşluğa dikkat çekti.
