İLAN / REKLAM

Kampanya Detayı
  1. Haberler
  2. Ekonomi
  3. Türk milliyetçiliğinde neoliberal kuşatma: ‘Kamuculuk’ neden tabu oldu

Türk milliyetçiliğinde neoliberal kuşatma: ‘Kamuculuk’ neden tabu oldu

Türk milliyetçiliği, tarihi köklerindeki anti-emperyalist ve kamucu karakterini kaybederek neoliberalizmin vagonu haline mi geldi? İttihat Terakki’den Atatürk’e, Dokuz Işık’tan bugüne uzanan süreçte milliyetçi sağın ekonomi-politik savrulması... Prof. Dr. Kemal Üçüncü yazdı...

featured
Google'da Abone Ol service
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Atatürk’ün de içinde olduğu Türk milliyetçileri XX. yüzyılın başında Avrasya çağını tayin ettiler. Türk milliyetçiliğinin partili tarihi 137. yılına ulaşmıştır. (İlk parti ITC=İttihat ve Terakki Cemiyeti 1889’dur.) Bu cümleden olmak üzere, Müsavat Partisi öncülüğünde Kafkasya’da Mehmet Emin Resulzade önderliğinde örgütlenen Türk milliyetçileri 28 Mayıs 1918’da laik, demokratik asıllara bağlı olarak Doğu İslam ve Türk dünyasında birinci bağımsız Cumhuriyetini kurmuş oldular. 1912 Batı Trakya Türk Cumhuriyeti (kısa müddetli bir başka tecrübedir, Meral Akşener’in büyük amcası Hasan Tahsin Angun Bey de bu Cumhuriyetin kurucularındadır), 1923 Türkiye Cumhuriyeti keza birebir fikri entelektüel siyasi geleneğin, bu büyük deneyim silsilesinin bir birikimidir. Bu fikri ve siyasi gelenek, 1905 yılında Türkistan’da başlayan Alaş Orda hareketi ve 1917-1920 yılları ortasında eski Kazak cüzleri bir ortaya gelerek bağımsız “Alaş Orda Devleti”ni kurdular.

Bu gelenek ihtilal-i kebir dedikleri Fransız ihtilalinin kurucu unsurlarına hürriyet, adalet, eşitlik, unsurlarına dayanır. Lokal değil kıtaları aşan üniversal bir karakteri vardır.

Türk milliyetçiliği politik ve fikri entelektüel hareketinin farklı coğrafyalara ve geleneklere yaslanan niyet birikiminde iktisat, üretim, paylaşım üzerine kanılar çeşitliliğe sahiptir. Prekapitalsit devirde Anadolu, İran, Türkistan; Kazan; Çin’e kadar yayılan alanda geniş bir ticaret burjuvazisi vardı. Hakikaten Türk dünyasında birinci aydınlanma hareketinin Tatar İdil Ural burjuvazisi öncülüğünde gerçekleşmesi tesadüfü değildir. Türkiye dışı Türk dünyasında iktisat niyeti sosyalist, kamucu, sol fikir hareketlerinden etkilenmiştir. Kamucu, plancı, emek eksenli yer yer sosyalist tesirler kelam hususudur.

Türkiye alanında İttihat ve Terakki Partisi Maliye Nazırı Cavit Bey etrafında Selanik eksenli ekonomik fikir liberal yüklüdür. Türk milliyetçileri bu liberal tercihin Türk milletine ve devletine ödettiği ağır bedeli görmüşlerdir. Balkan savaşı sonrasında kamucu , plancı Türk ve Müslüman bölümü ekonomik olarak güçlendirmeye dönük bir ulusal iktisat modeline geçilmiştir ama çok geç kalınmıştır.(Solidarist korporatizm de denebilir). Alman iktisatçı Friedrich List ekolüne mensup ulusal iktisat hareketini savunan bir görüşe mensupturlar.

Akyiğitzâde, Osmanlı iktisadının yabancı (özellikle Batılı) sermaye ve ithalata bağımlı hale gelmesini eleştirmiş, siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlık olmadan mümkün olmadığını vurgulamıştır. Ona nazaran:

Tarım ve Sanayi Sentezi: Osmanlı’nın tarım ülkesi olduğunu kabul eder lakin yalnızca tarıma dayanmanın yetersiz olduğunu belirtir. Tarım ve endüstrinin eş vakitli geliştirilmesi gerektiğini savunur. Sanayi olmadan tam kalkınma olmaz; devlet her ikisini de desteklemelidir.

Milli Burjuvazi ve Türkçü Yaklaşım: Ekonomik milliyetçilik çerçevesinde yerli (Türk/Müslüman) bir burjuvazi ve sanayi sınıfının oluşmasını ister. İktisadi faaliyetlerde ulusal ögelerin ön plana çıkmasını savunur. Türk Derneği’nin kurucuları ortasındadır ve Türkçü fikirlerle bağlantılıdır.

Kısaca, Akyiğitzâde Osmanlı’da liberalizmin egemenliğine karşı ulusal ve müdafaacı bir iktisat modelini savunan, tarihî ve mukayeseli tahlillerle destekleyen kıymetli bir düşünürdür. Görüşleri, periyodun kapitülasyonlar ve borçlar altında ezilen iktisadına pratik bir çıkış yolu önermiştir.

Başlangıçta Maliye Nazırı Cavit Bey2in etrafındaki liberal iktisat taraftarı görüşler uygulandı. Bu siyaset Türk ve Müslüman ahali aleyhine derin tahribatlara yol açtı.

İttihat ve Terakki (İTC), 1913-1918 yılları ortasında, gayrimüslim ve yabancı sermayenin hakimiyetine son vererek Türk-Müslüman bir burjuva sınıfı yaratmayı amaçlayan devletçi ve müdafaacı “Milli İktisat” siyasetini uygulamıştır. Kapitülasyonların kaldırılması, yerli üretimin teşviki ve savaş iktisadına geçiş, bu devirde öne çıkan temel iktisadi adımlardır.

ATATÜRK DEVRİ İKTİSAT SİYASETLERİNİN ANA EKSENİ

Atatürk periyodu iktisat siyasetlerinin ana ekseni, askeri zaferi ekonomik zaferle taçlandırmayı hedefleyen “Tam Bağımsızlık” ve “Milli İktisat” prensipleridir. Bu siyasetler; liberalizm ile katı kolektivizm ortasında, Türkiye’nin o günkü tarihi ve toplumsal gerçeklerine uygun, pragmatik ve halkçı bir Karma Ekonomi/Devletçilik modelidir.

Gökalp’ın tabiriyle “Türk harsına en uygun olan sistem (solidarizm) yani tesanütçülüktür. Ferdi mülkiyet, içtimai tesanüde hadim bulunmak kuralıyla legaldir.” Ona nazaran; “Adam Smith iktisat politik’i kurarken, insanî bir ilim kurduğunu sandı. Yani bulduğu doğruları, her vakit ve her yer için hakikat varsaydı. Halbuki farkında olmaksızın, İngiliz iktisadının dayandığı asılları ve onun gelişme kurallarını yazıyordu. Amerikalı John Ray ile Alman Fredrich List, bu niyetin kendi memleketleri için yanlış olduğunu belirtti. Artık Almanya endüstride çok ilerlediği için, bu sefer Adam Smith’in (Manchester okulu-liberal iktisat) kuralları burada canlanıyor. Kuşkunuz olmasın ki, Amerika endüstride çok ilerlediği, İngiltere ve Almanya rekabetinden korkmadığı vakit, Adam Smith’in fikirlerini müdafaa edecek ve her millete zorla kabul ettirmeye çalışacağı uzak bir ihtimal değildir. Her ne vakit olursa olsun, sanayide ileri gitmiş milletlerin iktisat kitaplarını, değişmez kutsal kitap esasları üzere motamot okutmaya ve hayatımızda bu türlü bir devlet iktisadının peşinden gitmeye kalktıkça, iktisaden çökmeye gerçek gideceğimizden kuşku etmeyiniz”

100 yıl evvel Gökalp’ın iktisadi doktrinlere bu eleştirel yaklaşımına bakarken bir amentü üzere neoliberalizmi kutsayan ve bilimsel diye putlaştıran günümüz iktisatçı ve entelektüellerine şaşıyoruz.

Bilim! diye putlaştırılan siyasi ve felsefi saplantıların bizi nereye getirdiği açıktır.

Akçura “Eğer, Türkler kendi içlerinde, Avrupa sermayesinden de istifade ederek bir sermayedar burjuva sınıfı çıkaramayacak olursa, yalnız memur ve köylüden ibaret Osmanlı heyet-i içtima’iyyesi’nin muasır bir devlet halinde yaşayabilmesi zorlaşacaktı” diye bu çizgiyi teyit eder.

Akyiğitzade Musa Bey hakeza kamucudur. Akyiğitzâde Musa (Mûsâ Akyiğitzâde, 1865-1923), Osmanlı Devleti’nin son periyodunda himayeci (korumacı) “milli iktisat” niyetinin öncülerinden biridir. Kazan Türkü (Tatar) kökenli bir aydın, iktisatçı ve eğitimcidir. Mekteb-i Harbiye’de iktisat hocalığı yapmış, gümrük yönetimlerinde çalışmış ve liberal hür ticaret siyasetlerine karşı yerli endüstrinin devlet tarafından korunmasını savunan eserler yazmıştır.

İŞTE BU SİYASETLERİN TEMEL YAPI TAŞLARI:

1. Ulusal İktisat ve Kapitülasyonların Reddi

Atatürk’e nazaran siyasi bağımsızlık, ekonomik bağımsızlık olmadan yaşatılamazdı. Bu eksende birinci büyük adım Lozan Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması olmuştur. İktisat siyaseti, yabancı sermayenin sömürgeci müdahalesine kapıları kapatan, lakin ulusal çıkarlara hizmet eden sermayeye denetimli müsaade veren bir yapıya bürünmüştür.

2. İzmir İktisat Kongresi (1923) ve Yerli Burjuvazi Arayışı

Cumhuriyetin ilanından çabucak evvel toplanan bu kongrede, “Milli Ekonomi”nin yol haritası çizilmiştir.

Misak-ı İktisadi: Ulusal bir yemin niteliğindeki bu kararlarla, yerli malı kullanımı teşvik edilmiş ve ulusal bir iş adamı sınıfı (burjuvazi) oluşturulması hedeflenmiştir.

Özel Bölüm Teşviki: 1927’de çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu ile özel teşebbüsçü desteklenmiş, lakin sermaye yetersizliği nedeniyle bu metottan beklenen randıman tam olarak alınamamıştır.

3. Devletçilik: Zorunluluktan Doğan Bir Kalkınma Modeli

1929 Dünya Ekonomik Buhranı, özel dalın yetersizliğini daha da belirginleştirmiştir. Bu noktadan itibaren devlet, yalnızca düzenleyici değil şahsen “girişimci” ve “işletmeci” rolünü üstlenmiştir.

Stratejik Endüstrileşme: Devlet; şeker, dokuma, kağıt ve demir-çelik üzere temel gereksinim hususlarını üretecek fabrikaları şahsen kurmuştur.

Finansal Bağımsızlık: Yatırımları finanse etmek için dış borç yerine yerli kaynaklar kullanılmış; Sümerbank (sanayi finansmanı) ve Etibank (madencilik finansmanı) üzere ihtisas bankaları kurulmuştur.

4. Planlı İktisat ve Kamuculuk

Türkiye, dünyada Sovyetler Birliği’nden sonra Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nı (1934) uygulayan birinci ülkelerden biri olmuştur.

Bu planla Türkiye’nin dört bir yanında fabrikalar yükselmiş, ithalata bağımlılık azaltılmıştır.

Halkçılık Unsuru: Ekonomik kalkınma yalnızca kar odaklı değil, toplumsal refahı yayma odaklıdır. Fabrikalar yalnızca üretim yerleri değil; personeller için toplumsal hayat, eğitim ve kültür merkezleri olarak tasarlanmıştır.

5. Ziraî Kalkınma ve Köylünün Milletin Efendisi Olması

Nüfusun yüzde 80’inden fazlasının köylü olduğu bir devirde, ziraî ıslahatlar hayati değer taşımaktaydı.

Aşar Vergisinin Kaldırılması (1925): Devletin en büyük gelir kalemlerinden biri olmasına karşın, köylünün üzerindeki ağır yükü kaldırmak ismine bu vergi feshedilmiştir.

Modernizasyon: Ziraat Bankası aracılığıyla çiftçiye ucuz kredi sağlanmış, Atatürk Orman Çiftliği üzere örneklerle çağdaş tarım teknikleri şahsen Mustafa Kemal tarafından halka gösterilmiştir.

6. Demiryolları ve Ulaşım Politikası

“Demir ağlarla ördük ana yurdu dört baştan” mısrasıyla simgeleşen ulaşım siyaseti, ulusal pazarı birleştirmeyi ve güvenliği sağlamayı amaçlıyordu. Osmanlı periyodunda yabancı imtiyazında olan demiryolları ulusallaştırılmış, doğu-batı çizgisi boyunca yeni yollar inşa edilmiştir.

Özetle Atatürk Devri İktisadı:

Anti-Emperyalisttir: Dışa bağımlılığı reddeder.

Karma Ekonomiktir: Özel mülkiyete müsaade verir ancak stratejik alanlarda devleti yetkili kılar.

Dengelidir: Bütçe disiplinine ehemmiyet verir (borçlanmadan kalkınma).

Sosyaldir: Sınıf ayrımını reddeden, toplumsal dayanışmayı (solidarizm) temel alan bir yapıdadır.

Bu siyasetler sonucunda Türkiye, 1929 Büyük Buhranı’nın yaşandığı 1930’lu yıllarda, dünyada en süratli endüstrileşen ve ekonomik büyüme kaydeden ender ülkelerden biri olmayı başarmıştır.

12 Eylül 1980 öncesinde Alparslan Türkeş liderliğindeki Milliyetçi Hareket Partisi (MHP),

12 Eylül 1980 öncesinde Alparslan Türkeş liderliğindeki Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), ekonomiyi yalnızca teknik bir problem olarak değil, Türk milletinin bekası ve tam bağımsızlığı için stratejik bir saha olarak görmüştür. Bu periyottaki ekonomi-politik çizgi, “Dokuz Işık” doktrini çerçevesinde şekillenen, liberalizme ve komünizme alternatif olarak sunulan “Toplumcu” ve “Milli” bir çizgidir.

12 EYLÜL ÖNCESİ MHP’NİN TEMEL EKONOMİK GÖRÜŞLERİNİN ANA EKSENİ

1. Dokuz Işık ve “Toplumculuk” İlkesi

MHP’nin ekonomik anlayışının merkezinde “Dokuz Işık”ın Toplumculuk unsuru yer alır. Bu unsur, ne yabanî kapitalizmin bireyciliğini ne de Marksizmin sınıf çatışmasını ve devlet mülkiyetçiliğini kabul eder.

Sınıfsız Toplum İdeali: Toplumun toplumsal sınıflara ayrılmasını ve bu sınıfların birbiriyle çatışmasını reddeder. Emekçi ve patronu “milli üretim” için el ele vermesi gereken ortaklar olarak görür.

Sosyal Adalet: Mülkiyet hakkını kutsal saymakla birlikte, mülkiyetin toplum ziyanına kullanılmasına karşıdır. Refahın tabana yayılmasını ve “aç hürler, tok esirler” sistemine son verilmesini savunur.

2. “Milli Ekonomi” ve Karma Sistem

MHP, iktisatta devletin hem denetleyici hem de gerektiğinde şahsen yatırımcı olduğu bir Karma İktisat modelini savunmuştur.

Stratejik Kesimlerde Devletçilik: Ağır sanayi, güç, madencilik ve ulusal savunma üzere kritik alanların devlet eliyle yürütülmesini yahut sıkı kontrol altında tutulmasını koşul koşar.

Teşebbüs Hürriyeti: Küçük ve orta uzunluk işletmelerin (esnaf ve sanatkarın) desteklenmesini, tekelleşmenin ise devlet eliyle önlenmesini amaçlar.

3. Planlı ve Süratli Endüstrileşme: “Ağır Sanayi Hamlesi”

MHP, Türkiye’nin geri kalmışlıktan kurtulmasının tek yolunu “Fabrika kuran fabrikalar” kurmakta görmüştür.

Kendi Kendine Yeten Türkiye: Dışa bağımlılığı bitirecek bir sanayi altyapısı savunulmuştur.

Teknoloji Transferi yerine Üretimi: Yalnızca montaj sanayi değil, temelden üretim yapacak bir teknolojik atılım savunulmuştur. 1970’lerdeki koalisyon devirlerinde (Milliyetçi Cephe hükümetleri), bu görüşler doğrultusunda Türkiye’nin dört bir yanında ağır sanayi tesislerinin temelleri atılmıştır.

4. Tarım-Kent ve Köylünün Kalkındırılması

MHP’nin en özgün projelerinden biri olan “Tarım-Kentler”, kırdan kente göçü durdurmayı ve köylüyü yerinde kalkındırmayı amaçlıyordu.

Köykent Projeleri: Köylerin birleştirilerek çağdaş şehircilik hizmetlerinin (hastane, okul, kütüphane, atölye) şahsen köylünün ayağına götürüldüğü, tarıma dayalı sanayi ünitelerinin kurulduğu merkezler tasarlanmıştır.

Kooperatifçilik: Üreticinin emeğinin ortacılar tarafından sömürülmesini engellemek için güçlü bir kooperatifleşme ağı savunulmuştur.

5. Dış Ekonomik Bağlar ve Ortak Pazar Eleştirisi

Dönemin MHP’si, o zamanki ismiyle Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET – bugünkü AB) karşı aralı ve eleştirel bir tavır takınmıştır.

Emperyalizm Telaşı: Ortak Pazar’ın Türkiye’yi Batı’nın “açık pazarı” ve “hammadde deposu” haline getireceği savunulmuştur.

Milli Pazar: Türkiye’nin kendi iç pazarını güçlendirmesi ve İslam/Türk dünyası ile ekonomik işbirliğini artırması gerektiği vurgulanmıştır.

6. Agah Oktay Güner ve Entelektüel Derinlik

MHP’nin bu periyottaki ekonomik tezleri, Dr. Agah Oktay Güner üzere kalkınma iktisatçısı olan entelektüeller tarafından formüle edilmiştir. Paris Planlama ekolünden gelen bu takımlar;

Ekonomiyi bilimsel bilgilere dayalı merkezi planlama ile yönetmeyi,

Enflasyonla çabayı üretim artışına bağlamayı,

Gelir dağılımındaki adaletsizliği radikal ıslahatlarla gidermeyi savunmuşlardır.

Özetle: 12 Eylül öncesi MHP iktisadı; anti-emperyalist, kamucu, plancı ve halkçı bir karakter taşır. Bu model, devleti “baba” olarak gören ancak ferdi teşebbüsü de ulusal menfaatler doğrultusunda teşvik eden, manevi bedellerle kalkınmayı birleştiren bir “Üçüncü Yol” arayışıdır. Günümüzdeki neoliberal iktisat yaklaşımlarıyla taban tabana zıttır.

Bu gelenek Alparslan Türkeş MHP’sinde 1980 yılına kadar temsil edilmiştir. Paris planlama ve science polique ekolünden kalkınma iktisatçısı Dr. Agah Oktay Güner’in yapıtları bugün için bile ışık tutacak nitelikler içerir.

12 EYLÜL VE NEOLİBERAL SAVRULMA

12 Eylül 1980’den sonra kamuculuk Türk milliyetçiliği siyasi geleneği içerisinde tıpkı solda olduğu üzere yasaklanmış tabu bir kavram üzeredir. Süratle vaktin ruhuna intibak edilerek neoliberal güzellemeler başlamıştır. Bu Türk milliyetçiliği fikri ve siyasi geleneği içerisinde büyük bir kırılmayı ve savrulmayı temsil eder. Hal böyleyken milletten yana olması gereken milliyetçilerin global sermayenin ideolojisi neoliberalizmi savunarak nasıl milliyetçi olabileceği? hiç sorgulanmamıştır. MHP ve İYİP’li arkadaşlarımız bu sorgulamadan münezzehtir.! Sorunca ya kurt yapıyorlar ya da beddua ediyorlar! Bugüne kadar bunları benim dışımda problem eden de çıkmamıştır. Sert şiirler ve menkıbeler duygusal tabirler ve fotoğraf çektirmeyle milliyetçiliğin tekamül edeceği farz edilmiştir. Bu türlü bir milliyetçilik aslında her partide yapılabilir. İdeolojik ve felsefi bir çizgiye gerek yok. İktisat politik yeri olmayan bir milliyetçilik yahut rastgele bir görüş siyasallaşamaz. Mugalata olarak kalır.

Bugün neoliberal siyasetlere sonuna kadar dayanak veren TBMM partileri bilhassa MHP ve AKP başka yandan emperyalizm ve neoliberalizme söylemsel tenkit getirirken ne kadar tutarsızlar.

Tarihe geçmesi ve milliyetçi, Atatürkçü gençlerin bilmesi ismine kimi şahitliklerimi okuyucularımla paylaşmak durumundayım. Bize kasaba okullarından profesörlüğe yükselme imkanı tanıyan cumhuriyete bir nebze de olsa şükran hislerimizi söz etmek ismine bir vicdani yükümlülüktür.

ATATÜRK’ÜN KAPİTALİZM HAKKINDA YAZDIKLARI VE SÖYLEDİKLERİ

“En büyük düşman, düşmanların düşmanı ne falan ne de filan millettir; aksine bu, adeta dünya çapında bir Yahudi saltanatı halinde bütün dünyaya hakim olan “kapitalizm” afeti ve onun çocuğu olan “emperyalizm”dir. Artık bütün dünyanın anlamış olduğu bu hakikat bizde de büsbütün idrak ediliyor. Bugünlerde başımıza musallat edilen Yunan, bütün düşman alemin modülünden öbür bir şey değildir. Daha doğrusu, kapitalizm saltanatının mazlum milletlere karşı gönderebileceği son kuvvet, son ordudur! Hakikaten bundan önce üzerimize ordular saldırmış olan düşmanlar yeniden bu türlü kapitalizm saltanatının ordularından öteki bir şey değildi. Moskof orduları, İtalya orduları, Bulgar ve Yunan orduları, özetle bütün düşmanlarımız büsbütün “kapitalizm” tarafından ayaklandırılırlardı. Bir vakitler tarihin eski evrelerinde dünya birtakım zorba hükümdarların istibdatları altında ezilirdi. Sonraları milletler bu istibdadı yıktılar. Ancak bu kere da onun yerini paranın, sermayenin zulmü aldı. Sermaye bugüne kadar dünyada yapılmış olan bütün kötülüklerin yegane etkeni, yegane mesulüydü; bugün de odur; şayet bütün dünyayı hızla istila eden kapitalizm aleyhtarlığı olmasaydı, bu zulüm yarın da devam edecekti. Çok şükür, zulüm bölümünün son günlerindeyiz. Kapitalizm sade falan ve filan milletin düşmanı değildir; tersine, bütün dünyanın, bütün milletlerin müşterek düşmanıdır. Milletleri birbirine düşüren kuvvet o, kardeş kanları döktüren fesatlar ondan, dünyayı kaplayan sefaletin müsebbibi, özetle bütün insanlığı inleten zulmün yegane zalimi odur.” [1]

(Mustafa Kemal Atatürk, Hakimiyet-i Ulusala, 20 Temmuz 1336 (1920), No: 48; Atatürk Zamanı Müelliflerinin Kaleminden Altı Ok (1919-1938), Kaynak Yayınları, “En Büyük Düşman”, s. 176.)

***

MİLLİYETÇİ SOSYOLOJİ VE SİYASAL DÖNÜŞÜM, YARIN TAHAYYÜLÜ

Türkiye’deki milliyetçi tabana dayanan seçmen sosyolojisi %20 mertebesini geçmiştir. Sağ ve sol ulusal çizginin sosyolojik tabanı %65-70 civarındadır. Bunu doğrulayan pek çok bilimsel çalışma mevcuttur. Bir kubbe üzere bütün bu büyük sosyolojiyi kuşatan Oğuzun görklü çadırı üzere bir kapsayıcı ulusal siyasal lisan şimdi mevcut değildir.

MHP’den kopan İYİP Neoliberal ve NATO’cu çizgide klâsik merkez sağIa kitle partisi olma bahtını aradı. Olmadı çünkü bu türlü bir sosyoloji aslında kalmadı. Halbuki ki milli bir kitle partisi olabilme imkanına en çok İYİP sahipti. Hala bu seçeneği var lakin dinlerler mi emin değilim, yankı odasına kapanan siyasetçiler aydınları pek duymazlar. Zafer Partisi karma iktisat diyor, lakin emekten yana bir iktisat politik dizaynına uzak duruyor. İş adamlarıyla Türk iktisadına tahlil arıyor. Emek ve sermaye çelişkisini şimdi anlamış değil. Asayiş ve beka anlatısını güvenlikçi bir eksene oturtuyor. Bütün toplumsal ve siyasal hadiselerin (göç dahil) iktisat politik bir yeri olduğunu ıskalıyor görebildiğim kadar. MHP emperyalizme kızıyor sert açıklamalar yapıyor lakin piyasa iktisadını savunma üzere tuhaf bir çelişki yaşıyor kendi tarihi ve niyet geleneğine bu manada yabancılaşmış durumdadır. Kendilerine 1969 seçim bildirgesine bakmalarını öneririm. O entelektüel ufuktan gezegenler kadar uzak bir noktada MHP. Hakeza Agah Oktay Güner Bey’in kalkınma ,planlı kamucu ekonomk anlayışı güya hiç olmadı.

Milliyetçi partiler Türkeş Bey’den müdevver kıpraşmayın tehlüke var, soğuk savaş devlet anlatısına ve polisçilik menkıbelerini kadim angajmanları vesilesiyle aşamıyor. Demokratik istişare ve tartışma kültürü hala çok zayıf. Aydınlara kapalı ulusal siyasi hareketlerin muvaffakiyet bahtının olamayacağını göremiyorlar. Vitrinlerinde kamuoyunun ciddiye alıp okuyacağı bir vizyon temsil takımı maalesef yok.

Kamucu, halkçı, emek eksenli bir millî kitle partisi pekala mümkündür. Bunu ben Meral Akşener’e İYİP kurulmadan anlattım lakin arkadaşlarımızın cezaevi anıları, sert tokalaşma, çay ocağı hatıra söhbeti galebe çaldı, onun da arayışı pratikti, mümkün olamadı, yakaladığı bahtı heba etti, öteki arkadaşlarımız da sorundan çok uzaktadır. Milliyetçiliği tarihi, duygusal romantik anlatılar manzumesi olarak görmeye devam ediyorlar. Siyaset biliminin konusu olan ulusal siyasete ait bir birikim kurumsal ve sosyolojik olarak azdır.

Sermayeyi savunup nasıl milletten yana olacaklarının çelişkisini izah edemiyorlar. Emek ve sermayenin, iki çelişkili kavram olduğunu bilmiyorlar. İş adamlarıyla açık çay içip sohbet ederken iktisat programı yapabileceklerini düşünüyorlar. Toplam üretimden kimin ne kadar hisse alması gerektiği üzerine bir korku yok. Bu türlü bir sorun alanı tarifli değil.

MHP omuz verdiği iktidarın GSMH’nın %/70 sermayeye %30 unu emeğe paylaştırdığını bunu Türk milletini fakirleştirip çökerttiğini, ülkeyi çölleştirdiğini göremiyor. Meğer ki kapitalist Avrupa üzere paylaştırmayı savunsa emeğin hissesi %65-70 sermayenin hissesi %30 olsa yoksulluk marjinal bir düzeye iner.

İYİP, Zafer, Partisi ve MHP haller ve market ortasında oluşan devasa fiyat farkının nasıl oluştuğunu? ve nasıl engellenmesi gerektiğini? üretici ve tüketicinin nasıl korunacağını bilmiyor, umursamıyor. En fazla topu hükümete atarak sermayeyle karşı karşıya gelme riskinden kaçınıyor. Halbuki iç pazarı insafsızca yağmalayan bir sermaye saldırısı kelam konusu. Solcu CHP üzere haller ve belediye zabıta gücü ona bağlı fakat pahalılıktan yakınıyor, galiba benim çözmemi bekliyorlar.

Emekten yana olmak sermaye ve üretim zıddı olmak değildir. Sermaye zati kendini avunacak sistemlere ziyadesiyle sahipken emeğin onu dengelemesi ve toplumsal istikrarın kurulması için bu siyasi yaklaşım elzemdir. Hele milletten yana olabilmek için ayrıca bir seçenek yoktur.

AB ülkelerinde toplumsal siyasete ayrılan hisse GSMH’nın % 10 u nispetinde. Türkiye ölçeğinde bu türlü bir hisse yıllık 150 milyar dolar eder. Ne aç kalır, ne emekli sefaleti.

İYİP, Zafer ve MHP ye söylemek durumundayım çünkü bunlar benim dostlarım, arkadaşlarım ağabeylerim. Aydın olarak birinci hengameyi kendime kendi mahalleme karşı vermek milletime karşı ahlaki bir ödevimdir. Daha uygun olabileceğini biliyorum ve bu sefil durum ve manzaranın ıstırabını çekiyorum. Oh ne hoş oluyor! söylesem takdir ve iltifat görürüm küçük bir yolluk sarma ihtimalim bile olabilir lakin bunu iradi olarak reddediyorum. Tablo ortada seçmenin %50 si kararsız yani sizi de siyasal bir seçenek olarak görmüyor. Demokrasilerde oy vermeyen değil alamayan kusurludur. Öyleyse millete zirveden –cek/ cak- eden ulusal siyasal partiler öncelikle halkın ne istediğini tespit etmek durumundadır.

Üç partimize lakin en önde MHP’ye soruyorum: “2026 bütçesinde faiz ödemeler 2,74 trilyon lira. Tüm kaynaklar bankalardan ve piyasadan borçlanma, faiz yoluyla bankacılık sitemine, sermayeye transfer ediliyor. Bu türlü bir bütçede emekli, çiftçi, öğrenci geniş halk kesitleri yok. Doktora heyetine yollukla üye davet edemiyor, yurt dışına çıkamıyor, kitap alamıyor buradan tasarruf edilen para rantiyeye aktarılıyor. Sermaye kesitini uyarıyorum taraf olduğunuz ve güç araçlarıyla dayattığınız bu adaletsiz sistem her an patlama riskiyle karşı karşıya.

Bu nasıl bir milletçilik ve millet sevgisidir. Sermayeyi sevip milleti aldatmak hakikat mu?

Hazine bu borcu MB’den faizsiz avans olarak alıp ödese ve yeni ek faiz yüklenmesek üzücü mı olur? Özel bankalardan borçlanma ile MB’den borçlanmanın yaratacağı nakdî genişleme birebir olduğunu söylüyor ekonomistler.

Bu parayı Türk milletinin kalkınması ve gereksinimi için niye kullanmıyoruz.

Bunun uğraşını milliyetçilerin vermesi gerekmez mi?

Ama sizin milliyetçiliğinizin savunduğu modelde bu mümkün değil. Bağımsız merkez bankası, yapısal reformalar sizi bekler.! Merkez Bankası Hazineye avans verirse enflasyon oluyor! fakat devlet özel bankalardan tefeci faiziyle borç alırsa enflasyon olmuyor o denli mi?.

Tefeci liberalizmine bu ülkeyi teslim etmek mi milliyetçilik.

Kapitalizm yalnızca bir ekonomik model değildir. İnsanı ve cemiyeti hastalıklı kılan ve çökerten, köleleştiren , yabancılaştıran bir düzenektir. Türk Milliyetçisi böylesi bir sistemi nasıl savunur? Türk milliyetçiliği siyasal hareketi en başında bu soygun tertibine bir reaksiyon olarak doğmadı mı?

İnsanı ve toplumu, bedeller sistemini, hayat ve düşünme biçimini şekillendiren ekonomiyi piyasanın kâr ve yarar temelli dizayn eden anlayışına terk ederek Türk medeniyetini nasıl ayağa kaldıracaksınız?. Bütün kültürümüz ve tarihimiz kapitalist üretim münasebetlerine karşı bir formasyonla kurulmuşken kapitalizme ve emperyalizme eklemlenmenin ulusal tarafı neresidir?

Türk milliyetçileri bu tuzağa Maliye Nazırı Cavit’le düştüler çok ağır bedeller ödediler. Cumhuriyetin başlangıcında 3 yıl denendi başarılı olamadı. .İzmir İktisat Kongresi sonrasında başarılı oldu. MHP’nin ortak olduğu 99/2002 sürecinde liberalizm denendi büyük bir yıkımla bitti. Bugün MHP’ye karşı olan milliyetçi siyasalların tamamı oradaydı sesleri çıkmadı. Bugün yeniden birebir bedel ödeniyor. Sermaye birikimi az ve yetersiz toplumların önünde tek bir yol vardır. Rus. Çin. Japon kalkınmasında olduğu üzere -kamucu, planlı ekonomi-, öteki seçenekleri yoktur.

Kendimize ve millete karşı palavra konuşmayalım, tarih not düşüyor.

İster milliyetçiler platformu densin ismine ne denirse densin bu sefalete bir son verilmeli.

Türk milliyetçileri kamucu, halkçı, insan ve cemiyet odaklı bir iktisat politik eksenle, Atatürk eksenli dış siyaset ile Türk milletinin önüne geçerek bir siyasal seçenek sunabilir. Bu seçeneğin önünü tıkamanın tarihî vebali ağırdır.

Güvenlik bürokrasisinin başından millet ve devlet için büyük bir jeopolitik ve stratejik fikir çıkmaz/hiç çıkmadı. Bunları geçiniz. Atatürk ve arkadaşları devlet ve millet maslahatını Erkânı Harbiye Riyaseti hepimizden daha güzel düşünür demediler devrimci bir halla Türk milletinin ulusal bağımsızlığını sağladılar.

Küçük partiler kurarak yahut bölünerek AKP ve CHP’ye yanaşmanın milliyetçilikle bağdaşır bir tarafı yoktur. Dürüm ve fanta kümeleşmelerinden milliyetçilik çıkmaz. Türk milleti ismine açlığı ve yoksulluğu kalıcı olarak yenecek bir program ulusaldır ve mümkündür.

Türk milliyetçiliğinin tarihî devrimci duruşunda devlet kimsesizlerin kimsesi olduğu ve Bilge Kağan’ın sözüyle “açları doyurup çıplakları donattığı, dizliye diz, başlıya baş eğdirdiği müddetçe” itaati ve saygıyı hak eder. Hukukla bağlı olmayan sermayeye erketecilik yapan bir devlet organize olmuş kabahat örgütüdür. Namık Kemal ve arkadaşları o yüzden kendi devirlerinin devletine baş eğmediler, Jön Türkler,İTC bu çizgiyi Cumhuriyeti kuran takıma devretti. Türk milliyetçiliğinin bu tarihî devrimci çizgisi soğuk savaş periyodu devlet angajmanlarıyla çizgisinden çıktı. Doğrudur yanlıştır tartışmıyorum lakin bugün sürütülebilir değildir. Emekli sivil polis, gizemli vazife, vb angajmanları ve anlatıları hala ulusal sosyolojide muteber olarak hürmet görüyor. Kimden duydun? Gavede bir arkadaştan. Oysa bizim emniyet müdürlüğü paşalık yapmış arkadaşlarımız var onarı dinelemiyorsun. Milliyetçi üst seviye siyasetçilerin polisiyse istihbarı sinema nev’inden izahatlara verdiği değeri yakinen biliyorum.

Ekonomi en başından siyasal tercihlerle şekillenir, onlarca seçenek yoktur elimizde. Ya emekten yansınız ya da sermayeden. Bunun ortası orta şut karışımı olmaz. Bir tercih yapıp oradan yürürsünüz. Sorun bir bölüşüm meselesidir.

SİZ BÖLÜŞÜMDE KİMLERDEN YANASINIZ

Milliyetçiler emeğin yanında mıdır? Sermayenin yanında mı?

Bu sorunun altı ikna edici bir biçimde doldurulmalıdır.. Sermayeden yana politik tercihlerin ağır sonuçlarını 24 Ocak 1980 den beri ağır biçimde yaşıyoruz. Erbakan bu dizgenin dışına çıktı tefeci faiziyle borçlanmayacağım dedi, bunu başardı, suikastla saf dışı edildi. Prof. Dr Haydar Baş Hoca’nın Ulusal İktisat Modeli bu manada bir tartışma ve referans çerçevesi olarak alınabilir. Öteki pek çok teklifler var.

Türk milliyetçiliği dört başı mamur bir iktisat politik temele yaslanarak bu temele uygun siyasal, toplumsal, dış politik düzenlemelerini yapmalıdır. Bunlar birbirinden bağımsız ve kopuk alanlar olarak düşünülemez. Bu yanılgıdan vazgeçilmelidir. Türk milliyetçiliğinin ve Türkiye’nin en eski sivil toplum kuruluşu olan Türk Ocaklarını bu işin bilimsel alt yapısına takviye vermeye davet ediyorum. Bu ufku inşa edecek birikimimiz vardır.

Prof. Dr. Kemal Üçüncü

Türk milliyetçiliğinde neoliberal kuşatma: ‘Kamuculuk’ neden tabu oldu
0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Giriş Yap

Haber Gazetesi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.