Birol, Orta Doğu’daki savaşın güç piyasalarındaki tesirleri ve bu husustaki öngörülerine ait AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Uzun yıllardır dünya iktisadının bu kadar dar bir boğaza bağlı olmasının “akıl karı” olmadığına dikkati çektiklerini söyleyen Birol, Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde iktisadın felce uğrayabileceği ihtarında bulunduklarını söz etti.
Birol, büyüklüğü 110 trilyon doları aşan global iktisat için Boğaz’ın kapalı olmasının büyük bir güç güvenliği riski yarattığını lisana getirerek, tüm ülkelerin bundan sonrasında kısa ve orta vadede neler yapılabileceğine ait planları düşünmeye başladığını lisana getirdi.
Kısa vade açısından petrol arzında günlük 13 milyon varil ham petrol kaybı olduğu bilgisini veren Birol, şöyle devam etti:
“Dünyanın günlük petrol talebinin 100 milyon varil düzeyinde olduğunu düşündüğümüzde, 13 milyon varil büyük bir kayıp. Doğal gaz tedarikinde de 100 milyar metreküp civarında bir kayıp var. Tüm ikisine baktığımızda, şimdiye kadarki güç krizlerinin toplamından daha büyük bir krizle karşı karşıyayız. Bu yalnızca bir petrol ve gaz krizi de değil, dünya iktisadı için son derece hayati kıymette olan birtakım emtialar açısından da güç bir durum kelam konusu. Gübre, sülfür, helyum ve petrokimya eserleri üzere arz zincirleri için kritik ehemmiyetteki emtialar açısından da çok büyük bir sorun var.”
200 PETROL VE 10 LNG TANKERİ BOĞAZ’IN AÇILMASINI BEKLİYOR
Birol, Körfez bölgesinde halihazırda 200’ün üzerinde ham petrol ve petrol eserleri tankeriyle 10 sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerinin dolu beklediğini belirtti.
Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla bu arzın piyasaya geleceğini ve bir nebze rahatlama görülebileceğini söz eden Birol, “Ancak Hürmüz Boğazı inançlı ve herkesi ikna edecek halde çabucak açılsa bile petrol ve doğal gaz arzının savaş öncesine dönmesini beklemek optimistlik olur. Elimizdeki en şimdiki bilgiler gösteriyor ki petrol ve gaz alanları, rafineriler ve LNG terminalleri dahil 84 güç tesisi şu anda hasar görmüş vaziyette. Bunlardan 34 tanesi de önemli ve çok önemli hasar görmüş halde. Bu tesislerde üretimin olağan düzeye dönmesi en az 2 yıl sürebilir, kimileri için bu süreç 2 yılı da geçebilir.” dedi.
“OYNAK BİR PETROL PİYASASINA HAZIR OLMAK GEREK”
Birol, petrol piyasalarına yönelik öngörülerini de paylaşarak, fiyatları belirleyecek en kıymetli etkenin Hürmüz Boğazı’nın açılması ve bundan sonra da açık olacağının tüm aktörler tarafından teminat altına alınması olduğunu söyledi.
Ancak bu formda sigorta şirketlerinin gemileri sigortalayacağını ve ticaret akışının sürebileceğini lisana getiren Birol, “Hepimizin önümüzdeki aylar için oynak bir petrol piyasasına hazır olması lazım. Petrol fiyatlarının yüksek olması bilhassa gelişmekte olan ülkeler için büyük risk. Petrol fiyatlarının yüksek olması, birçok gelişmekte olan ülkede hem enflasyonun hızlanmasına yol açacak hem de dış ticaret açığının büyümesine neden olacak. Benim en büyük endişem, bu durumun birçok ülke için dış borç girdabı yaratma riski.” diye konuştu.
Birol, geçen hafta Memleketler arası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası liderleriyle ortak bir acil kriz uyum kümesi oluşturduklarını anımsatarak, bu kümenin bilhassa gelişmekte olan ülkelere direkt mali ve rehberlik takviyesi verilmesi konusunda çalışacağını söyledi.
“TÜRKİYE İÇİN BİRKAÇ ALTERNATİF VAR”
Savaşla birlikte tüm ülkelerin alternatif arayışının hızlandığını, alternatif petrol ve gaz güzergahları, teknolojiler, yakıtlar ve güç partnerlerinin gündeme geleceğini belirten Birol, “Bu kapsamda Türkiye’nin önünde birkaç alternatif var. Türkiye’nin bakması gereken alternatif projelerden biri Basra ile Ceyhan ortasında bir boru çizgisi ve mevcut boru çizgisinin daha da geliştirilmesi. Başkası de tekrar Bakü-Ceyhan boru çizgisinin daha da genişletilmesi olabilir.” dedi.
Birol, bu devirde gündeme gelebilecek projelerin siyasi, finansal ve yasal olarak sağlam bir yerde oluşturulması gerektiğinin altını çizerek, “Birçok proje birbiriyle rekabet halinde olacaktır. Ancak ülkemizin avantajı, Türkiye’ye gelecek olan petrol ve gazın hem Akdeniz hem de Avrupa’ya taşınma ihtimali. Bu da çok değerli bir avantaj.” değerlendirmesinde bulundu.
BÖLGEDEKİ GÜÇ TESİSLERİNDEKİ DURUM
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 28 Şubat’ta başlamasının akabinde gerçekleştirilen ataklarda, Orta Doğu’daki güç altyapısı değerli ölçüde hasar gördü.
Bunlar ortasında dünyanın en büyük LNG üreticilerinden Katar’da, QatarEnergy’e ilişkin Ras Laffan ve Mesaieed sanayi kentlerindeki LNG üretim tesisleri yer alıyor.
Ayrıca, Bahreyn, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak dahil bölgedeki ülkelerde birçok tesiste değerli altyapı meseleleri meydana geldi.
