Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, “Dijital dünyanın çocuklar için daha inançlı hale getirilmesi sırf ailelerin değil, kamu kurumlarının, teknoloji şirketlerinin, milletlerarası kuruluşların ve medya sanayisinin ortak sorumluluğudur. Bilhassa teknoloji şirketlerinin hesap verebilir olmaları ve çocuk dostu tasarım yapmaları bir zorunluluktur.” dedi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilciliği Ofisi ve UNICEF işbirliğinde bir otelde, “Çocukların Dijital Ortamda Korunmasına Ait Memleketler arası Siyaset ve Uygulama Paylaşımı” başlıklı toplantı düzenlendi.
Emine Erdoğan, programda yaptığı konuşmada, bu çağda tehlikelerin, çocukları yalnızca sokakta ya da dış dünyada değil, hudut tanımayan dijital dünyada da kuşattığını belirterek, dünya genelinde internet kullanıcılarının üçte birini oluşturan çocukların karşı karşıya olduğu risklerin alarm verici boyuta ulaştığını vurguladı.
Bu sorunun, ülkelerin hudutlarını aşan, ortak tahliller üretmeyi ve birlikte hareket etmeyi mecburî kılan global bir sorumluluk olduğuna dikkati çeken Emine Erdoğan, Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına, son derece manalı bu toplantıda buluşturduğu için, UNICEF’e ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilciliğine de değerli işbirlikleri için teşekkür etti.
Emine Erdoğan, çocukların, bilgi teknolojileri sayesinde, yapay zeka takviyeli öğrenme araçları, çevrim içi eğitim platformları ve global bilgi ağları üzere evvelki jenerasyonların sahip olmadığı ölçüde öğrenme ve gelişim fırsatına sahip olduklarını söyledi.
“Yılda 300 milyondan fazla çocuk çevrim içi istismar ve tacize maruz kalıyor”
Çocukların dijital dünyada bilgiye ve milyonlarca kaynağa bir “tık”la ulaşabildiklerini belirten Emine Erdoğan, “Ancak ne yazık ki, birebir dünyada her türlü istismar da çocuklara birebir süratte, yani bir ‘tık’la ulaşıyor. Yapılan araştırmalar, global olarak yılda 300 milyondan fazla çocuğun çevrim içi istismar ve tacize maruz kaldığını gösteriyor. Bu hadiselerin sıklığının her 10 saniyede 1’e kadar düşmesi, aslında her ülkeyi, her haneyi, her okulu saran bu ‘gizli salgının’ boyutlarını açıkça ortaya koyuyor.” diye konuştu.
Emine Erdoğan, bugün çocukların, dijital dünyada yalnızca vakit geçirmediğini, bu dünyada büyüdüğünü, toplumsal münasebetlerini, pahalarını ve kimliğini burada inşa ettiğini söz ederek, şöyle devam etti:
“Maalesef yetişkinler olarak bizler, üzerimize yapıştırılan dijital göçmen etiketiyle bu dünyanın dışına itilmiş durumdayız. Çocukların yerlisi ilan edildiği dijital dünyaya hudut çizme hakkımız elimizden alındığı üzere, bugüne kadar bu çerçevede atılan her adım sansür argümanıyla maalesef engellendi. Anne babalar, ne vakit tasalarını lisana getirse çağın gerisinde kalmakla itham edildiler. Dijital mecralara dair düzenlemeler toplumsal siyasetlerin konusu olduğunda hükümetler baskıcı olmakla suçlandılar. Maalesef bu işin sonu, çocuk ve gençlerin, siber zorbalık, dijital bağımlılık, şahsî bilgilerin berbata kullanılması, şiddet içerikleri, ayrımcılık ve nefret telaffuzları üzere risklerle çepeçevre kuşatılmasına neden oldu. Bugün bu sınırsızlığın bedelini, çocukların ruhsal, zihinsel, bilişsel, toplumsal ve fizikî gelişimlerinde ortaya çıkan hasarlarla ödüyoruz.”
“Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi”ni imzalamaya davet etti
Çocukların uyanık oldukları müddetin yarısından fazlasını ekranlara gömülü olarak geçirdiklerine dikkati çeken Emine Erdoğan, “Sosyal medyayla ve bilgisayar oyunlarıyla dolu 8,5 saate varan ekran müddeti, dijital bir bitkisel hayat demek.” dedi.
Emine Erdoğan, Türkiye olarak, çocukları korumak için kıymetli adımlar attıklarının altını çizerek, şu sözleri kullandı:
“Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığımızın hayata geçirdiği ‘Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Hareket Planı’ ile probleme bütüncül bir stratejiyle yaklaşıyoruz. Ayrıyeten yeniden Bakanlığımızın hazırladığı ‘Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi’, çocukların dijital ortamlarda korunmasını, desteklenmesini ve güçlendirilmesini hedefleyen, memleketler arası ölçekte ortaya konmuş değerli bir davettir. Bu vesileyle tüm paydaşları bu mukaveleyi imzalamaya davet ediyorum. Unutmayalım ki, dijital dünyanın çocuklar için daha inançlı hale getirilmesi sadece ailelerin değil, kamu kurumlarının, teknoloji şirketlerinin, milletlerarası kuruluşların ve medya sanayisinin ortak sorumluluğudur. Bilhassa teknoloji şirketlerinin hesap verebilir olmaları ve çocuk dostu tasarım yapmaları bir zorunluluktur.”
Küçük çocukların toplumsal medya platformlarına erişimini yasaklayan yasal düzenlemelerin Avustralya, Fransa, Danimarka üzere birçok ülkenin gündeminde olduğuna işaret eden Emine Erdoğan, “Ne memnun ki bu hususta adeta global bir uyanış var. Ülkemizde de çocukların yaşlarına uygun toplumsal medya ve oyun içeriklerine erişimini sağlayacak düzenlemeleri içeren kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Bu çerçevede, 15 yaşını doldurmamış çocuklarımızın toplumsal medyaya erişiminin kısıtlanması, 15 yaşını doldurmuş gençlerimiz için ise yaşlarına uygun ayrıştırılmış hizmetler ile ebeveyn denetim araçlarının sunulması planlanıyor.” diye konuştu.
“Sağlam sonlara muhtaçlığımız var”
Dijital ortamları çocuklar için inançlı ve onların eğitim hayatlarına katkı sunan yararlı bir mecra yapma gayelerinde, aileleri en kıymetli paydaş olarak gördüğünü bildiren Emine Erdoğan, “Eğer çocuklarımızı dijital dünyanın tekinsiz art sokaklarından çekip çıkaracak ve onları geleceği omuzlayacak güçlü ve şuurlu gençler olarak yetiştireceksek bunu ebeveynlerle el ele vererek yapmalıyız.” tabirlerini kullandı.
Emine Erdoğan, bu işin birkaç formülü olduğunu anlatarak, şunları kaydetti:
“Bunların birincisi, dijitalleşmeyle yıkılan hudutların tekrar inşa edilmesidir. Çünkü çağımızda insanlığın içinden çıkamadığı birçok sorunun temelinde, sınırsızlığın özgürlükle bir tutulması yatıyor. Halbuki gerçek özgürlük, başıboş bir istediğini yapabilme gücü değil, insanın her şeyden evvel eleştirel düşünebilmesidir. Aklını, zihnini, ruhunu istila edecek ögelere karşı hudut çizebilmesidir. Hoş bir kelamda denir ki, ilacı zehirden ayıran dozudur. Yani teknoloji, sağladığı yararlarla insanlığı ileri taşıma potansiyeline sahipken denetimsiz bırakıldığı takdirde insanlığın geleceğini tehdit edebilir. Tıpkı biçimde dijitalleşme, iş süreçlerinden günlük yaşama kadar pek çok alanda verimliliği artırırken, şayet ipin ucu kaçarsa çocuklarımızın hayatı bir anda dijital dadılarla, dijital arkadaşlarla, dijital oyun parklarıyla istila edilebilir. İşte bu yüzden sağlam hudutlara gereksinimimiz var.”
“Aile, hayatın türlü fırtınaları karşısında yegane sığınağımız”
Her anne babanın bu işin dinamiklerini, nerede hudut çizilmesi gerektiğini çok güzel bildiğinden emin olduğunu söz eden Emine Erdoğan, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Çünkü ebeveynlik, dünyanın en eski mesleğidir. Bugün bir çocuk kalkıp gece yarısı tek başına sokağa çıkmak istese ona müsaade verir miyiz? Hiç tanımadığı birinin onu elinden tutup götürmesine göz yumar mıyız? ya da kumar oynamasına, sapkın propagandalara maruz kalmasına, hayatını riske atacak bir işe kalkışmasına razı gelir miyiz? Bunların tümüne ortak yanıtımız elbette ki ‘Hayır’ olacaktır. O halde çocuklarımızın dijital ortamlarda da birebir tehlikelerle karşı karşıya kalabileceğini unutmadan, onlara inançlı hudutlar çizelim. Keza eğitimcilerimiz de gerçek özgürlüğün teminatı olan hudutların mimarı ve koruyucularıdır. İnanıyorum ki ortak bir anlayış ve güçlü bir işbirliğiyle çocuklara dijital okuryazarlık marifeti kazandırarak, onları sonlarla barıştırarak, mevcut gidişata yeni bir taraf verebiliriz. Dijital ortamları çocuklar için inançlı hale getirecek bir öteki tahlil de güçlendirilmiş aile içi bağlantıdır. O halde göz göze, gönül gönüle, yüz yüze irtibat kurmaktan, ailece birlikte vakit geçirmekten vazgeçmeyelim. Şu bir gerçek ki aile, dün olduğu üzere bugün de hayatın türlü fırtınaları karşısında yegane sığınağımızdır.”
Toplantıda gerçekleştirilecek fikir teatisini çok değerli bulduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, toplantıda güzel uygulamaları paylaşacaklarını, ortak projeler geliştireceklerini ve teknoloji şirketlerini çocuk güvenliği konusunda daha yüksek standartlar uygulamaya teşvik edeceklerini söyledi.
Emine Erdoğan, bu gayretlerinin, ebeveynlere yönelik global kampanyaların düzenlenmesi ve gençlerin dijital hünerlerini artıracak programların desteklenmesi üzere çocuklar için çok güzel sonuçlar doğuracağına inandığını belirterek, Türkiye olarak, bu ortak amaç doğrultusunda her türlü yapan teşebbüse katkı sunmaya hazır olduklarını bildirdi.
Konuşmasının akabinde Emine Erdoğan’a, bir çocuk tarafından “dijital dünya kafesinden kurtuluşu” anlatan bir tablo armağan edildi.
Program, aile fotoğrafı çektirilmesiyle sona erdi.
Türkiye’de 15 yaş altı çocuklara yönelik getirilen toplumsal medya düzenlemesine ait kamu spotunun gösterildiği programa, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Özbekistan Ulusal Sosyal Koruma Ajansı Birinci Lider Yardımcısı Shakhnoza Shavkatovna Mirziyoyeva, Avusturya Avrupa Birliği, Entegrasyon ve Aileden Sorumlu Federal Bakanı Claudia Bauer, Karadağ Toplumsal Refah, Aile Bakımı ve Demografi Bakanı Damir Gutic, Nijerya Bayan İşleri ve Sosyal Kalkınma Bakanı İmaan Sulaiman İbrahim, Tunus Aile, Bayan, Çocuk ve Yaşlılar Bakanı Asma Jabri, Sırbistan Kadın-Erkek Eşitliği, Bayana Yönelik Şiddetin Önlenmesi ile Bayanların Ekonomik ve Siyasi Güçlenmesinden Sorumlu Bakanı Tatjana Macura, AK Parti Küme Başkanvekili Leyla Şahin Usta, AK Parti Genel Lider yardımcıları Fatma Betül Sayan Kaya ve Kürşad Şiddetli, BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Najat Maalla M’jid, UNICEF Avrupa ve Orta Asya Bölge Yöneticisi Regina de Dominicis, Türkmenistan Çalışma ve Nüfusu Toplumsal Müdafaa Bakan Yardımcısı Halbibi Tachjanova, Azerbaycan Aile, Bayan ve Çocuk Sorunları Devlet Komitesi Başkanı Bahar Muradova, Mısır Ulusal Kadın Konseyi Başkanı Maya Morsy, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in Toplumsal Müdafaadan Sorumlu Danışmanı ve Ulusal Sosyal Koruma Ajansı Yöneticisi Mansurbek Polvonzoda Olloyorov, Suudi Arabistan Aile İşleri Kurulu Genel Sekreteri İcra Asistanı Haya Almaqwashi, birtakım milletvekilleri, bakan yardımcıları ile gazete ve televizyonların temsilcileri katıldı.
