“Çocukların Dijital Ortamlarda Korunması Memleketler arası Siyaset ve Uygulama Paylaşımı” başlıklı memleketler arası toplantı Ankara’da yapıldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın iştirakiyle başkentte bir otelde düzenlenen toplantıya Özbekistan Ulusal Sosyal Koruma Ajansı Birinci Lider Yardımcısı Shakhnoza Shavkatovna Mirziyoyeva, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Najat Maalla M’jid, UNICEF Avrupa ve Orta Asya Bölge Yöneticisi Regina de Dominicis konuşmacı olarak katıldı.
Mirziyoyeva, “Bugün burada, misafirperver Türkiye’de, en değerli hazinemiz olan çocuklarımıza bakmayı misyon edinmiş, birebir niyetlere sahip ortaklar ortasında bulunmaktan büyük memnunluk duyuyorum.” tabirini kullanarak, çocukların hayatının değerli bir modülü haline gelen dijital dünyanın bir yandan yeni fırsatlara kapı ortalarken öbür yandan yeni zorlukları beraberinde getirdiğini vurguladı.
“Çevrim içi tehlikeler, pak oyunlar ve dostça bildirilerin ardında saklanıyor. Çevrim içi ve çevrim dışı ortasındaki sonlar kayboluyor. Bu da çocukların çevrim içi ve dışı dünyalarda bütüncül bir müdafaaya gereksinim duyduğu manasına geliyor.” diyen Mirziyoyeva, Özbekistan’da çocukların korunmasının ulusal bir öncelik olduğuna işaret etti.
Mirziyoyeva, ülkesindeki 3 şahıstan 1’inin çocuk olduğu bilgisini paylaşarak, toplumsal açıdan dezavantajlı geçmişe sahip çocukların şiddete maruz kalma riskinin daha yüksek olduğunu, bu nedenle de insan sermayesi ve ıslahatlara yatırım yaptıklarını kaydetti.
Özbekistan’da yıllar süren çalışmaların akabinde “zorla çocuk işçiliğinin” ortadan kaldırıldığını ve 5 yaş altı çocukların vefat oranının 5 kat azaldığını lisana getiren Mirziyoyeva, çocukların her türlü şiddetten korunmasına ait yasal adımlar atıldığını hatırlattı.
Mirziyoyeva, ülkesindeki okullarda dijital okuryazarlık programlarının yer aldığını ve farkındalık çalışmalarının yapıldığını aktararak, “Mesajımız kolay. Damgalanma, utanç ve endişe asla çocukları sessizliğe mahkum etmemeli.” dedi.
Çocuk tacizinin cezalandırılması ve çocuk mağdurların korunması konusunda Özbekistan’ın attığı adımlardan gurur duyduğunu belirten Mirziyoyeva, çocukların korunması için ortak hareket edilmesi daveti yaptı.
“Dijital ortam çocuklara pek çok fırsat sunarken, onları çeşitli şiddet biçimlerine de maruz bırakıyor”
M’jid, çocuklara yönelik şiddetin sona erdirilmesi konusunda öncü bir ülke olduğu için Türkiye’ye teşekkür ederek, aktifliğin Türkiye’nin bu bahisteki tecrübe paylaşımı, çok paydaşlı iştirak ve çok taraflı işbirliğine yönelik güçlü ve daima dayanağını gösterdiğini belirtti.
Dijital ortamda çocukların korunmasının, en acil problemlerden biri olduğunu lisana getiren M’jid, “Tüm bölgelerde çocuklar bu mevzuyu en değerli kaygıları ortasında sayıyor. Dijital ortam çocuklara pek çok fırsat sunarken, onları çeşitli şiddet biçimlerine de maruz bırakıyor.” dedi.
M’jid, yapay zekanın süratli ve daima gelişiminin, çocuklara yönelik çevrim içi ziyanları yine şekillendirdiğini kaydederek, “Bu ziyanları daha süratli, daha gayeli ve tespit edilmesi daha güç hale getiriyor ve çeşitli platformlar üzerinden muazzam bir ölçekte yayılmasını mümkün kılıyor. Çocuklar, toplumsal medya, iletileşme ve oyun platformları dahil olmak üzere birçok platformda ziyana uğrayabiliyor.” diye konuştu.
Her yıl 300 milyondan fazla çocuğun, çevrim içi cinsel sömürü ve istismara uğradığını lisana getiren M’jid, “En değerlisi, çocuklara yönelik çevrim içi hataların birçok ihbar edilmiyor. Mağdurların birçoklarının kimliği tespit edilemiyor. Hatalıların birçok yargılanmıyor. Çocuk mağdurların sadece çok az bir kısmı yardım yahut danışmanlık istiyor.” sözlerini kullandı.
M’jid, çevrim içi ortamda çocuklara yönelik şiddeti önlemek ve buna müdahale etmek hedefiyle global, bölgesel, lokal ve ulusal seviyelerde pek çok adım atıldığını belirterek, “Bunlar ortasında, daha sağlam yasal ve düzenleyici çerçevelerin oluşturulması ve son devirde yaş sonlarının düşürülmesi üzere gelişmeler yer almaktadır. Ayrıyeten, çevrim içi çocuk muhafaza stratejileri, eğitim ve dijital okuryazarlık önlemleri ile ziyanlı ve uygunsuz içeriği tespit etmek için yapay zeka dayanaklı araçlar da bu kapsamda yer almaktadır.” dedi.
Etkinliğe bahis olan çalışmanın çocukları çevrim içi tehlikelerden müdafaayı ve birebir vakitte inançlı dijital iştirak ve güçlenmelerini sağlamayı amaçlayan çok paydaşlı bir çerçevenin geliştirilmesine ve uygulanmasına imkan tanıyacağını söyleyen M’jid, “Bu nedenle, çeşitli ülkelerden farklı aktörleri bir ortaya getirerek ortak zorlukları belirlemeyi, tesirli tedbirleri paylaşmayı ve ülkeler ortasında işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan bu milletlerarası aktifliği büyük bir memnuniyetle karşılıyorum.” diye konuştu.
“Dijital alanlar ulusal hudutları aşmıştır”
UNICEF Avrupa ve Orta Asya Bölge Yöneticisi Regina de Dominicis, konuşmasına Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan okul hücumlarında hayatını kaybedenler için taziyelerini ileterek başladı.
UNICEF olarak akınlardan etkilenen çocuklar, aileler ve topluluklarla dayanışma içinde olduklarını kaydeden Dominicis, Türk hükümetine aktifliğe konut sahipliği için teşekkür etti.
Dominicis, Türkiye’nin çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik güçlü bir kararlılık gösterdiğini lisana getirdi.
Türkiye’nin Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Hareket Planı 2026-2030’a dikkati çeken Dominicis, “Türkiye, mevcut Aile Takviye Hizmetlerine dayanan dijital araçları da içeren entegre programlamada ilerleme kaydediyor.” tabirlerini kullandı.
Dominicis, dijital ortamda çocukların korunmasının memleketler arası işbirliği gerektirdiğini belirterek, “Dijital alanlar ulusal sonları aşmıştır.” dedi.
İnternetin sunduğu fırsatların yanı sıra riskler de barındırdığını tabir eden Dominicis, “İnternet dünyasını şeytanlaştırmamak çok değerli, lakin çocuklarımızı korumak da çok değerli. Dijital teknoloji çocukların öğrenmesini, yaratıcılığını, temas kurmasını ve iştirakini sağlarken, tıpkı vakitte onları artan ziyanlara da maruz bırakıyor.” değerlendirmesini yaptı.
Dominicis, çevrim içi ve çevrim dışı güvenliğin birlikte ele alınması gerektiğini belirterek, “Çocuk hakları, çevrim dışı ve çevrim içi haklardır.” tabirlerini kullandı.
