Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, dünya ticaretindeki parçalanmalara karşı Türkiye’nin stratejisine dikkati çekerek, “Küresel parçalanmalara karşı biz bağlantısallığa, bölgesel ekonomik entegrasyona yatırım yapıyoruz, bu koridorları Türkiye’nin menfaatine güçlendiriyoruz.” dedi.
Şimşek, Kanal 7 Medya Kümesi tarafından düzenlenen “Yükselen Türkiye Zirveleri”nde yaptığı konuşmada, dünyanın hiçbir periyotta olmadığı kadar ağır bir belirsizlikle karşı karşıya bulunduğunu, kutuplaşmaların, çatışmaların, tansiyonların kelam konusu olduğunu söyledi.
ABD/İsrail-İran savaşının beraberinde getirdiği süreksiz birtakım makro ekonomik tesirlerin olduğunu lisana getiren Şimşek, global enflasyonda bir yükseliş beklentisi, finansal şartlarda bir ölçü sıkılaşma riski ve büyümede bir ivme kaybının konuşulduğunu söz etti.
Şimşek, dünyanın savaşlar, jeopolitik gerginliklerle birlikte iklim krizi, borç sorunu, ticarette korumacılık üzere birçok sorun ve başlıkla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Türkiye için kıymetli konulardan birinin ticaret ortakları olduğunu söz eden Şimşek, “Biz dünyaya mal ve hizmet satıyoruz. Geçen sene 400 milyar dolar civarında dünyaya mal ve hizmet sattık. Artık 400 milyar dolar değerli bir para, değerli bir büyüklük. Pekala bizim bu mal ve hizmet sunduğumuz ülkelerde büyüme nasıl? İhracatımızın yüzde 95’inin gittiği ülkelerde büyüme geçen sene yüzde 2,4’tü. Dünya büyümesinin bir puan altındaydı. Bu sene IMF’nin varsayımlarına nazaran, bu da referans senaryo, yani makul bir senaryo, yüzde 1,6’ya gerileyecek, yani bizim mal sattığımız ülkelerde talep zayıflayacak. Bilhassa Avrupa Birliği’nde (AB) fakat daha kıymetlisi Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da savaşın tesiriyle büyüme dramatik bir formda yavaşlayacak. Bunlar öngörü. Natürel bu bizim ihracatımızı kıymetli ölçüde etkileyebilecek bir faktör.” diye konuştu.
“Çin, ABD’ye satamadığı eserleri bütün dünya pazarlarına yüklüyor”
Bakan Şimşek, Merkez Bankasının yaptığı bir çalışmaya değinerek, ihracatın dış talep esnekliğinin kur esnekliğine kıyasla 11 kat güçlü olduğunu, temel belirleyici olanın dış talep olduğunu söyledi. Şimşek, “Kur etkisizdir demiyorum lakin temel belirleyici taleptir ve maalesef talepte de 2026 için en azından şu an prestijiyle öngörüler çok da olumlu değil.” dedi.
“İkinci Çin Şoku”na işaret eden Şimşek, “Birinci Çin Şoku”nun kural bazlı bir dünyada Çin’in Dünya Ticaret Örgütüne iştiraki olduğunu lisana getirdi.
Şimşek, Çin’in bugün dünya imalat endüstrinin yüzde 30’unu ürettiğini belirterek, “Eğer dünya bu halde devam ederse, Çin önümüzdeki 10 yıl içinde tahminen dünya imalat endüstrinin yüzde 45’ine hakim olacak. Tek başına bir ülke global imalat endüstrinin neredeyse yarısına hakim olacak. Çin’de artık ucuz iş gücü üzerinden bir üretim yok. Çin teknolojide Batı’yı geride bıraktı.” değerlendirmesinde bulundu.
Ticarette kıymetli kırılmalar yaşandığını lisana getiren Şimşek, ABD’nin Çin’e karşı yüksek gümrük tanımları uygulamasına karşın Çin’in dış ticaret fazlasının 1,2 trilyon dolar olduğunu söyledi.
Bakan Şimşek, bunların Türkiye’ye de tesiri olduğunu, Çin’in ABD’ye satamadığı eserleri bütün dünya pazarlarına yüklediğini tabir etti.
“Küresel savunma sanayi harcamalarındaki artış Türkiye için bir fırsat penceresi”
Şimşek, global iktisadın kısa vadede belirsizliklerle karşı karşıya bulunduğunu, orta uzun vadede ise kıymetli meydan okumalar ve fırsatlar olduğunu söyledi.
Önemli bir meydan okumanın global savunma sanayi harcamaları olduğunu lisana getiren Şimşek, şöyle konuştu:
“Bütün ülkeler, mesela Avrupa’da şu anda birtakım ülkeler ulusal gelirinin yüzde 5’ini savunma sanayine harcamaya başladı. Trump’ın istediği de NATO ülkelerinden bu biliyorsunuz. Yüzde 3,5 direkt doğruya silah sanayine, yüzde 1,5’i de dolaylı olarak onu destekleyen altyapıya. Artık Türkiye burada büyük bir fırsat penceresi görüyor. Cumhurbaşkanı’mızın 20-25 yıldır buradaki güçlü liderliği, buradaki hassasiyetleri Türkiye için büyük bir fırsat penceresi aralamış durumda. Artık global savunma sanayi harcamaları 2,6 trilyon dolardan 6,6 trilyon dolara çıkacak. Hasebiyle savunma endüstrinde Türkiye çok güçlü bir altyapıya sahip ve bundan ötürü da biz bunu bir fırsat olarak görüyoruz. Birebir vakitte Türkiye’nin caydırıcılığını da artıran değerli bir faktör.”
“Küresel parçalanmalara karşı bağlantısallığa yatırım yapıyoruz”
Şimşek, ikinci büyük trendin ticarette korumacılık olduğunu, ticaretteki muhafazacı tedbir sayısının 4 bin önlem civarına çıktığını söyledi.
Bunun çok dramatik bir artış olduğu değerlendirmesini yapan Şimşek, bu konjonktürde Türkiye’nin durumuna ve kendini konumlandırmasına değindi. Şimşek, “Biz de bu korumacılığa karşı kendimizi nasıl daha güçlü konumlandırırız? Onun gayretindeyiz. Bir taraftan bağlantısallığı, Türkiye’yi merkeze oturtan ticaret, güç ve öteki bütün koridorların merkezinde oturtan bir uğraş içindeyiz. Kalkınma Yolu onlardan biri. Daha savaştan çok evvel Körfez ülkeleri ve Irak’ı ikna edip gelin Basra’dan Türkiye’ye yaklaşık olarak 1200-1250 kilometrelik bir demir yolu çizgisi döşeyelim, bir otoyol yapalım, yanına bir de güç koridoru yapalım, bu Cumhurbaşkanı’mızın fikri ve daha savaştan çok evvel. Burada Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak bunların hepsi birer paydaş.” dedi.
Orta Koridor’un ehemmiyetini vurgulayan Şimşek, bu koridorun Asya’yı Avrupa’ya bağlayan ana koridorlardan biri olduğunu ve Anadolu’dan geçtiğini belirtti.
Şimşek, bu koridorun güçlendirildiğini lisana getirerek, “İstanbul’daki 3. Köprü, o köprüden geçecek demir yolu teması için bilhassa geniş yapıldı, bu Orta Koridor’un en kıymetli birleşeni 8,1 milyar dolarlık bir proje. Projenin yüzde 83’ünü milletlerarası finansal kuruluşlar sağlayacak. Onun çok kıymetli bir bileşeni olan Dünya Bankası ile olan muahedeyi biz imzaladık. Niçin bunu yapıyoruz? Orta Koridor’u güçlendirmek için. Münasebetiyle ticaretteki parçalanmalara karşı bizim stratejimiz ne? Global parçalanmalara karşı biz bağlantısallığa, bölgesel ekonomik entegrasyona yatırım yapıyoruz, bu koridorları Türkiye’nin menfaatine güçlendiriyoruz.” diye konuştu.
“Yeni jenerasyon ticaret mutabakatlarının peşindeyiz”
Bakan Şimşek, yeni jenerasyon ticaret mutabakatlarının peşinde olduklarını belirterek, hizmet ticaretinde şimdi bir korumacılık olmadığını lisana getirdi.
Şimşek, sıhhat turizmi, eğitim, olağan turizm, yine inşa yani taahhüt işlerinin de ihracat olduğunu kaydederek, “Şimdi hizmet ihracatında şimdi bizim bildiğimiz manada bir korumacılık, yani tarife yahut tarife dışı uygulamalar yok. Bu yüzden bundan sonra yapacağımız ticaret mutabakatlarına diyoruz ki hizmetleri de katalım, kamu alımlarını da katalım, tarımı da katalım diyoruz.” tabirini kullandı.
(Sürecek)
