Dışişleri Bakanı Hakan Fidan bugün iki günlük resmi bir ziyaret için İngiltere’ye gelecek.
Fidan’ın Londra gezisi, Türkiye-İngiltere bağlantılarının derinleştiği ve iki ülke ortasında ziyaretlerin sıklaştığı bir periyoda denk geliyor.
İlişkilerinde en değerli ilerleme, Türkiye’nin İngiltere ile 20 Eurofighter savaş uçağı almasına ait muahede ve yeni bir özgür ticaret mutabakatı için sürecin başlatılması ile sağlanmıştı.
Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan iki NATO ülkesinin amacı iktisat, güç ve savunma sanayi alanlarında stratejik işbirliğini daha da artırmak.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı’ndan 21 Nisan’da yapılan açıklamaya nazaran Bakan Fidan, Londra’da İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper’ın yanı sıra kimi milletvekilleri ve yetkililerle de görüşecek.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan’ın Londra ziyareti kapsamında Oxford Üniversitesi Global Tarih Merkezi ve Global Nizam Programı konut sahipliğinde gerçekleştirilecek bir aktiflikte konuşma yapmasının planlandığını da kaydetti.
Fidan’ın İngiltere’de yaşayan Türk vatandaşları ve iş insanlarıyla da görüşmesi öngörülüyor.
Son periyotta Türkiye ve İngiltere ortasındaki temaslar dışişleri bakanları ile sonlu değil.
İki ülkenin savunma bakanları, Yaşar Güler ve John Healey de 24-25 Mart’ta Londra’da bir araya gelmişlerdi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Ocak ayında gittiği Londra’da özgür ticaret mutabakatı müzakerelerinin ilerletilmesi için görüşmelerde bulunmuştu.
Ankara-Londra sınırında yoğun gündem
Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan’ın başta Cooper olmak üzere muhataplarıyla yapacağı görüşmelerde iki ülke bağlantılarının olumlu halde gelişmesinden duyulan memnuniyeti lisana getireceğini, bu işbirliğinin daha da genişletilmesi ve çok boyutlu biçimde derinleştirilmesi talebini muhataplarına ileteceğini kaydetti.
İki ülke ortasındaki bağlantılar bilhassa İngiltere’nin AB’den ayrılmasının akabinde yeni ittifaklar oluşturma siyaseti kapsamında ilerlemiş ve bilhassa de NATO kapsamındaki öncelikler açısından stratejik bir boyuta taşınmıştı.
Bu sürecin en somut adımı, her iki tarafın hür ticaret muahedesi imzalanması için ortak bir irade göstermesi olmuştu.
İngiltere’nin AB’den ayrılmasının (Brexit) akabinde Ankara ve Londra, ticaretin aksamaması için 2020’de eserleri kapsayan süreksiz bir hür ticaret muahedesi imzalamışlardı.
Mevcut müzakereler ise çok daha çağdaş ve kapsayıcı bir mutabakatın yapılmasıyla ticari ve ekonomik ilgilere yeni bir ivme kazandırılmasını amaçlıyor.
Taraflar Mart ayında dördüncü tıp müzakereleri tamamladıklarını açıkladı.
Bakan Fidan’ın Londra’da yapacağı görüşmelerde, Türkiye’nin bu sürecin bir an evvel tamamlanmasına verdiği değeri aktarması bekleniyor.
Fidan’ın Londra’daki temaslarında tarafların güç konusunda işbirliğini de ele almaları öngörülüyor.
Savunma sanayii stratejik başlık
Türkiye ve İngiltere ortasında, özgür ticaret muahedesi kadar öteki değerli bir gelişme ise savunma sanayi alanında yaşanıyor.
İki ülke, Ekim 2025’te 20 Eurofigher savaş uçağının Türk Hava Kuvvetleri’ne kazandırılması için değerli bir tedarik muahedesi imzaladı.
Eurofighterlar, İngiltere-Almanya-İspanya-İtalya konsorsiyumu tarafından üretiliyor.
İngiltere, Almanya’nın bu uçakların Türkiye’ye satılmasına ikna edilmesi sürecinde de değerli rol üstlendi.
Türkiye ayrıyeten Katar ve Umman’dan da 12’şer kullanılmış Eurofighter almak istiyor.
Bu satışların hepsinin tamamlanması durumunda Türkiye’nin envanterinde 44 Eurofighter savaş uçağı olacak.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, bu konunun Fidan’ın da gündeminde olduğunu, Ankara’da savunma sanayii iş birliğinin geliştirilmesine yönelik güçlü siyasi irade ve kararlılığın mevcut olduğunu vurgulayacağını kaydetti.
Türkiye ve İngiltere’nin SAFE başvuruları reddedilmişti
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Londra gündeminde 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Tepesi ve bu kapsamda yapılması gereken hazırlıklar da yer alacak.
Bakan Fidan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin 21-22 Nisan’da Ankara’ya yaptığı ziyaretten çabucak sonra Londra’da olacak ve İngiliz muhataplarıyla Ankara Tepesi’nin gündemine ait mevzu başlıklarını kıymetlendirecek.
Türkiye ve İngiltere, AB üyesi olmayan NATO müttefikleri olarak misal bir pozisyonda.
İki ülkenin de, AB’nin SAFE (Avrupa için Güvenlik Eylemi) programına yaptıkları müracaat reddedilmişti.
AB, SAFE programı kapsamında savunma sanayii üretimi için 150 milyar Euroluk bir finansman programı başlatmış fakat Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, Türkiye’nin başvurusu veto etmişti.
İngiltere’nin başvurusu da AB’den onay alamamıştı.
Bakan Fidan’ın temaslarında da AB’nin güvenlik ve savunma alanındaki teşebbüslerini NATO ile yakın eşgüdüm içinde yürütmesinin kıymetine dikkat çekmesi bekleniyor.
Ankara Tepesi’nde de bu hususun yüklü olarak ele alınması beklentiler ortasında.
ABD-İran ateşkesi ve Rusya-Ukrayna savaşı da gündemde
Bakan Fidan’ın İngiliz mevkidaşı Cooper ile yapacağı görüşmelerde jeopolitik gelişmelerin ve bilhassa Ortadoğu’da süren tansiyon ile Rusya-Ukrayna savaşının da ele alınması bekleniyor.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, ABD ve İran ortasında ateşkes sonrası kritik bir kademede bulunan müzakereler ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin, Bakan Fidan’ın İngiliz muhataplarıyla ele alacağı bahisler ortasında olduğunu kaydetti.
İngiltere ve Fransa, geçen hafta birinci defa Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin hür bir biçimde yapılmasının sağlanması için memleketler arası bir güç kurma eğiliminde olduklarını kaydetmişti.
Türkiye de Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin özgür formda devam etmesi gerektiğini düşünüyor.
Rusya-Ukrayna savaşının diyalog ve diplomasi yoluyla varılacak bir mutabakatla bitirilmesi de Londra’da ele alınacak mevzular ortasında.
Türkiye, en son Antalya Diplomasi Forumu’na katılan Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanlarına, direkt müzakerelere mesken sahibi olma konusundaki davetinin devam ettiğini ve taraflara her türlü katkının sağlanacağını bildirmişti.
Fidan ve Cooper’ın gündeminde yer alacak başka milletlerarası mevzular ortasında Gazze barış planının uygulanması, İsrail’in Lübnan ve Suriye’ye hücumlarının önlenmesi ile Suriye’nin yine yapılanması için atılması gereken adımlar da yer alıyor.
