“İŞ DÜNYASI ÖNEMLİ BİR BEDEL ÖDEDİ”
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, gazetecilere yaptığı açıklamada iş dünyasındaki şimdiki gelişmelere ait değerlendirmelerde bulundu.
Avdagiç, iktisat idaresinin üç yılı aşkın müddettir yürüttüğü çalışmalarla Türkiye’nin döviz rezervlerinde dertli bir tablodan hayli makul bir noktaya geldiğini söyledi. Dışarıdan fon tedariki konusunda da değerli bir gayeye ulaşıldığını belirtti.
Savaşla ortaya çıkan gelişmeler nedeniyle sıkıntıya geniş bir çerçeveden bakılması gerektiğini tabir eden Avdagiç, “Ekonomik programın amaçlarını realize etmek için iş dünyası olarak elimizden gelen katkıyı vermeye çalıştık. Bunun için iş dünyası önemli bir bedel de ödedi” dedi.
Avdagiç, 2026’nın ikinci yarısına hakikat daha makul bir periyoda geçilmesi beklenirken çıkan bölgesel savaşın, yurt içi ve yurt dışı dengelerde değişikliklere yol açtığını söyledi.
“PROGRAM, DİNAMİK BİR SÜREÇ İÇERİYOR”
Bir gazetecinin Merkez Bankası’nın faiz kararına ait sorusu üzerine Avdagiç, hususun sadece faiz artışı ya da faizin sabit kalması üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Avdagiç, “Konuya yalnızca kolay bir faiz artışı ya da sabit kalması zaviyesinden bakmanın çok hakikat, gerçekçi ve sonuç odaklı olacağını düşünmüyorum. Bütüncül olarak iktisat süreçlerinin, iş dünyasının sürdürülebilirliği açısından gözden geçirilmesi gereken bir periyoda girdiğimizi öngörüyorum” dedi.
Avdagiç, iktisat idaresinin başarılı bir kurgu ve risk idaresi yaptığını vurgulayarak şu sözleri kullandı:
“Ekonomi idaresi başarılı bir kurgu ve risk idaresi yaptı. Kazanımlarımızı yok saymak mümkün değil. Gelinen etapta ise savaşın getirdiği kaidelerle birlikte iş dünyasının beklentileri de dikkate alınarak bugüne kadar finans yüklü, rezerv yüklü sürdürülen siyasete birkaç noktada güncelleme gelmesi gerektiğini düşünüyoruz. Elbet program, dinamik bir süreç içeriyor. Burada enflasyonla çabayı kenara koymayacağız, ancak bir ince ayar ile programdaki kur siyasetini, ihracat rejimini, ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım. Hepsini içeren bir süreci kurgulayıp çok süratli hayata geçmemizin gerektiğini düşünüyorum.”
“MAL VE HİZMET İHRACATINDA 410 MİLYAR DOLARLIK MAKSAT ÖNEMLİ”
Avdagiç, Türkiye’nin mal ihracatının ithalatı karşılama oranına dikkat çekti. “Türkiye’deki mal ihracatı ‘asla ve asla’ ithalatın yüzde 75’inin altına düşmemeli. 2026’da yüzde 69 düzeyinde bulunuyor” dedi.
Döviz kuru ile enflasyon ortasındaki korelasyona uzun müddettir dikkat çektiklerini belirten Avdagiç, yılın birinci çeyreğinde döviz kurunda yaklaşık yüzde 3’lük artışa karşılık enflasyonda kümülatif yüzde 10’luk artış yaşandığını aktardı.
Avdagiç, 2026 için mal ve hizmet ihracatında ortaya konulan 410 milyar dolarlık gayeye de değindi.
“Bu amaca ulaşmamız çok kıymetli, kıymetli ve başarılması gereken bir gaye. Bunu çok önemsemeliyiz.”
“TEŞVİKLERİN TABANI GENİŞLETİLMELİ”
Avdagiç, endüstride dönüşümün hiçbir ülkede kısa vadede sağlanamayacağını söyledi. Yatırım kararından eserin piyasaya sunulmasına kadar geçen mühletin 1,5 ile 3 yıl ortasında değiştiğini belirtti.
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi ve HIT-30 üzere teşvik paketlerinin ülke menfaati açısından hakikat çalışılmış mevzular olduğunu söz eden Avdagiç, uygulamada bu takviyelerin büyük oranda en üst ölçeğe odaklandığını lisana getirdi.
Avdagiç, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na KOBİ’lerin OBİ’lerine, yani orta büyüklükteki işletmelere yönelik bir düzenleme teklifinde bulunduklarını söyledi. Avdagiç,
“Bu gelir paketinin yüzde 30’unu OBİ’lere vererek orta ölçekteki firmalara yönelmek faydalı olur. Yalnızca en büyükler üzerine kurgulanmış bir yapıyla bu mevzuda sonuç almak çok uzun vakit alacaktır. Tabanın genişletilmesi hakikat olacaktır.” diye ekledi.
“GÜMRÜK BİRLİĞİ’NİN GÜNCELLENMESİ VİZEDEN DE ÖNEMLİ”
Avdagiç, Avrupa Birliği ile bağlarda “Made in EU” düzenlemesine ait üç etaplı sürecin birinci basamağının olumlu geçtiğini söyledi.
“Ticaret Bakanlığımız bu bahiste titiz bir çalışma gerçekleştirdi ve değerli bir muvaffakiyet elde etti. Bununla birlikte daha önümüzde hayli meşakkatli, sıkıntı bir yolumuz olduğu da muhakkak” diyen Avdagiç, Gümrük Birliği’nin güncellenmesinin kritik kıymette olduğunu vurguladı.
Avdagiç, bu hususun vizeden de değerli olduğunu belirtti. Türkiye’nin ithalat tarafında AB rejimine tabi olduğunu, lakin ihracat tarafında AB’nin sahip olduğu avantajlardan yararlanamadığını söyledi.
Avdagiç, şu değerlendirmeyi yaptı:
“AB, Hindistan ile mutabakat yaptı. Biz Hindistan’ın AB’ye sattığı kurallarla Türkiye’ye ithal etmek zorundayız. Lakin AB’nin Hindistan’a sattığı kurallarla Hindistan bizden mal almak zorunda değil. Türkiye’nin kesinlikle ithalat ayağında AB regülasyonlarına tabi olduğu üzere ihracat tarafında da tabi olması lazım.”
“ENERJİDE FELAKET SENARYOLARI TÜRKİYE’DE GÜNDEME GELMEDİ”
Avdagiç, savaş sürecinin çok dinamik ilerlediğini belirtti. Yaşananların ABD-Çin ortasındaki rekabetin bir yansıması olarak okunmasının daha yanlışsız olabileceğini söyledi.
Türkiye’nin güçte çeşitlendirme ve yerli üretim konusunda değerli aralık aldığını söz eden Avdagiç, güneş ve rüzgar gücü yatırımlarında Türkiye’nin Avrupa’da önde gelen ülkeler ortasında yer aldığını söyledi.
Avdagiç, “Yurt içinde güneş gücüne, rüzgar gücüne yapılan yatırımlarda Avrupa’da biz önde gelen ülkelerin başında geliyoruz. Güneş panelleri üretiminde ve rüzgar türbini kanatları üretiminde yerli üretim değerli bir etaba geldi. Kimi günler yenilenebilir güç yüzde 50’yi geçti. Çok önemli bir rakam” dedi.
Doğal gaz ve petrolde yerli üretimin makul bir düzeye ulaştığını söyleyen Avdagiç, güçte birçok ülkede konuşulan felaket senaryolarının Türkiye’de gündeme gelmediğini kaydetti.
Almanya’da akaryakıtın son periyotta avro bazında yüzde 40’a varan oranda arttığını belirten Avdagiç, Türkiye’de eşel taşınabilir uygulamasının domino tesirini önlemesi bakımından ruhsal olarak çok değerli olduğunu söyledi.
“DÜNYA HARP KONSEPTİ DÖNÜŞECEK”
Avdagiç, Orta Doğu’daki savaşın harp konseptini de değiştirdiğini söyledi. Savunma endüstrisinde yapılan yatırımların kıymetinin ortaya çıktığını belirtti.
Avdagiç, “Bu savaştan sonra dünya harp konsepti çok önemli bir dönüşüme uğrayacak. Savunma endüstrisinde yaptığımız yatırımların ne kadar değerli ve kıymetli olduğu ortaya çıktı. Şirketlerimiz çabucak gaza basmaya başladı. Birikmiş bir altyapı var. Üretim kabiliyeti var” dedi.
Büyüme dinamiklerinde ihracat ve yatırımların belirleyici olduğunu tabir eden Avdagiç, savaş koşulları nedeniyle Körfez ülkelerine ihracatta azalma yaşandığını söyledi. Avdagiç, bu kaybın savaş sona erse dahi kısa müddette yerine gelmeyeceğini belirtti.
Dünya genelinde tüketim ve mecburî olmayan mal alım kararlarının ötelendiği bir periyot yaşandığını söz eden Avdagiç, taban fiyatta orta artırım beklentilerine ait soruya da karşılık verdi.
Avdagiç, “Asgari fiyat yılda bir sefer düzenleniyor. Şu anda mevcut sürecin koruma edilmesi makul olur” dedi.
