MİT, İran devriminin lideri Ayetullah Humeyni’nin Türkiye’deki ikameti kapsamında “çok gizli” ibaresiyle gönderilen 11 Kasım 1964 tarihli yazıyı paylaştı.
MİT’in resmi internet sitesinde, “Özel Koleksiyon” sekmesi başlığı altında yer alan “Belgeler” kısmında yayımlanan istihbarat raporlarına yenisi eklendi.
Belge, İran devriminin lideri Ayetullah Humeyni’nin, 4 Kasım 1964 ile 5 Ekim 1965 tarihleri ortasında MİT’in nezaretinde Türkiye’de ikameti kapsamında Milli Emniyet Hizmeti Reisi Ziya Selışık imzasıyla İstanbul Merkez Şefliği’ne “çok gizli” ibaresiyle gönderilen 11 Kasım 1964 tarihli buyruk yazısını içeriyor.
Raporda, şu sözlerin yer aldığı görüldü:
“İranlı konuk Türkiye’ye gelmiş ve Bursa’da ikameti kararlaştırılmıştır. Konuğun kalacağı konutun ve konukla ilgili öbür işler Bursa Yuva Amirliğince şahsen tanzim edilecektir. Gerekli talimat yazılı ve şifahi olarak Bursa Yuva Amirliği’ne gönderilmiştir. Konukla ilgili şifre ve başka muhaberatta ‘belli’ takma ismi kullanılacaktır. Bilgilerini rica ederim.”
“AYETULLAH” RUHULLAH HUMEYNİ KİMDİR?
1979’daki İran İslam İhtilali’nin en önde gelen ismi olan Humeyni, 1900 yılında İran’ın Humeyn kentinde doğdu. Küçük yaştan itibaren din eğitimi alan Humeyni, Şii mezhebinin değerli kentlerinden Kum’a giderek şer’i hukuk ve fıkıh üzere alanlarda eğitimini sürdürdü. 1963’te Şah İstek Pehlevi’nin reformist “Beyaz Devrim” hareketine karşı çıkan Humeyni, devlet tarafından sürgün edilince birinci olarak Bursa’ya geldi.
Yaklaşık 1 yıl Bursa’da sürgünde kalan Humeyni buradan bir öbür kıymetli Şii kenti Necef’e giderek takipçi toplamaya ve tesir alanını genişletmeye başladı. Dini, siyasi ve Şah zıddı konuşmaları kasetlerle İran’da tesiri süratle yayılan Humeyni’nin “Velayet’i fakih” fikriyle birlikte yükselen hareketi Şah rejiminin de zayıflamasıyla bir arada 1979’da tepe yapmıştı. Necef’ten Fransa’ya gitmiş olan Humeyni, Şah Rıza’nın kaçmasının akabinde ülkeye dönmüş ve ülkenin yeni lideri olmuştu. İslam Devrimi’yle Şii teokratik bir rejimin başına geçen Humeyni’nin liderliği ülkenin dönüştürülmesi ve 1980’de patlak veren İran-Irak Savaşı’yla geçmiş, Humeyni de 1989’da ömrünü yitirmişti.
