Ekonomist Mahfi Eğilmez, ferdî internet sitesinde 2 Mayıs 2026’da yayımladığı “Marksizm Neden Hala Aktüel?” başlıklı yazısında, kapitalizmin bugüne kadar nasıl ayakta kaldığını ve Marksizmin neden hala tartışmaların merkezinde yer aldığını ele aldı. Eğilmez, tahlilinde Karl Marx’ın teorilerinin günümüz dünyasını anlamada hala güçlü bir çerçeve sunduğunu vurguladı.
KAPİTALİZM NEDEN ÇÖKMEDİ
Eğilmez’e nazaran en temel soru, kapitalizmin tüm krizlere, eşitsizliklere ve tenkitlere karşın neden çökmediği. Bu sorunun karşılığı aranırken Marx’ın tahlillerine başvurulduğunu belirten Eğilmez, kapitalizmin sanıldığından çok daha esnek bir sistem olduğunu tabir etti. Vakit içinde kendini dönüştürebilen sistemin, emekçi hakları, sendikalar ve toplumsal güvenlik üzere düzeneklerle daha “katlanılabilir” hale geldiğini aktardı.
SINIF ÇABASI VE EŞİTSİZLİK
Yazıda Marksizmin temel yaklaşımına da yer verildi. Buna nazaran tarih, fikirlerden çok maddi şartlar ve sınıflar ortası çaba üzerinden şekilleniyor.
“ARTI BEDEL KAVRAMI GEÇERLİ”
Kapitalist sistemde üretim araçlarını elinde tutanlarla emeğini satarak geçinenler ortasındaki istikrarın bozuk olduğu vurgulanırken, eşitsizliğin sistemin tabiatında bulunduğu tabir edildi. Eğilmez, “artı değer” kavramının bugün de geçerliliğini koruduğunu belirtti.
SİSTEM ELEŞTİRİSİ VE TARTIŞMALAR
Marksizmin en güçlü yanlarından birinin sorunu bireylerde değil sistemde araması olduğunu belirten Eğilmez, gelir dağılımı, garantisiz çalışma ve ekonomik krizler tartışılırken Marx’ın hala referans alınmasının nedeninin bu yaklaşım olduğunu kaydetti. Öte yandan, Marksizmin kültür ve ferdî tercihleri gereğince dikkate almadığı istikametindeki tenkitlere de değinildi.
UYGULAMA VE TARİHÎ ÇELİŞKİLER
Yazıda, Marksizm ismine kurulan birtakım rejimlerin otoriter yapılara dönüşmesinin teori ile pratik ortasındaki en büyük tartışma alanlarından biri olduğu tabir edildi. Marx’ın ihtilal beklentisinin gelişmiş kapitalist ülkeler için geçerli olduğu, lakin tarihi sürecin Rusya ve Çin üzere farklı toplumsal yapılarda ilerlediği hatırlatıldı.
NEOLİBERAL DÖNÜŞ VE YİNE GÜNDEM
Eğilmez, kapitalizmin vakitle emeğe karşı daha yumuşak bir çizgiye yöneldiğini fakat son 50 yılda neoliberal siyasetlerle birlikte yine sertleştiğini belirtti. Sendikaların zayıflaması ve emekçi haklarının daralmasıyla birlikte eşitsizliklerin yine arttığını tabir eden Eğilmez, bu durumun Marksizmin neden hala yeni kaldığını açıkladığını vurguladı.
