İSMAİL ŞAHİN İSTANBUL -İran Savaşı birinci ayını doldururken, Tahran idaresinin Kızıldeniz’deki deniz altı internet kablolarını maksat alabileceği ihtimali, global ölçekte internet kesintisi riskini gündeme taşıdı. Avrupa, Asya ve Afrika’yı bağlayan sınırların bulunduğu Kızıldeniz’den geçen 17 deniz altı internet kablosu dünya data trafiğinin yükünü taşıyor. Uzmanlara nazaran bu kablolar, global internet trafiğinin yüzde 95’inden fazlasını sağlayan altyapının bir modülü ve mümkün bir kesinti başta finans olmak üzere birçok dalda büyük aksamalara neden olur. Uzmanlar mevzuyu Milliyet’e kıymetlendirdi.
‘İŞİNE GELİR Mİ?’
Marmara Üniversitesi Siber Güvenlik Anabilim Kolu Lideri Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Şanlı, Bab el-Mandeb ve Hürmüz Boğazı’nın dijital dünyanın “Termopil Geçidi” (Yunanistan’a giden dar ve uzun bir boğaz) üzere olduğuna dikkat çekti. Dr. Yüce, “Deniz altındaki kabloyu kesmek zordur, fakat o kablonun beslediği devasa data merkezini vurmak hem daha kolaydır hem de “Bulut” üzerinde çalışan tüm finansal ve askeri sistemleri anında felç eder. Fakat kıyıya vurdukları noktalar (Kablo Karaya Çıkış İstasyonları) yumuşak karındır. Bir sabotaj tüm trafiği felç edebilir. İran, Hürmüz Boğazı’ndaki denetimini kullanarak yalnızca güç akışını değil, Avrupa ile Asya ortasındaki internet trafiğinin yüzde 30-37’sini tehdit edebilir. Kablolar koptuğunda, internetin taraf bulma protokolü olan BGP, trafiği diğer yollara (Ümit Burnu üzerinden) yönlendirmeye çalışacaktır. Lakin bu yeni rotalar ani yükü kaldıramayacağı için “Congestion” (Sıkışıklık) oluşur. Bu durum dünya internetini yavaşlatır. Lakin İran’ın bu kabloları vurması dünyaya açıldığı kapıyı kapamak manasına geliyor. Bu yüzden işine gelir mi bilemiyorum” dedi.
İran’ın ABD ve İsrail’in bombalarına karşılık Kızıldeniz’deki internet kablolarını patlatması, hem bu iki saldırgan ülkeyi hem de dünyayı sarsar.
DÜNYANIN BÂTIN HUDUT SİSTEMİ
Siber güvenlik şirketi yöneticisi Akgün Yardımcı, dünyada internetin yüzde 90 kablolar üzerinden olduğunu, bunun değerli kısmının deniz altına döşenmiş fiber kablolardan oluştuğunu belirterek şunları söyledi:
“Denizaltı kablolar, dünyanın bâtın hudut sistemidir. Savaş nedeniyle kapatılan Hürmüz boğazında AEE-1, Falcon, SeaMeWe-6 üzere Avrupa, Asya, Afrika, Körfez ve Hindistan’ın internet erişimlerini sağlayan kablo sistemleri bulunuyor. Bu sistemlerden birkaçının kullanılamaz olması, global ekonomik çöküntüye sebep olabilir. Bu sistemlerin ziyan görmesi durumunda datanın Pasifik üzerinden yönlendirilmesi, Avrupa-Asya ortasındaki gecikmeyi örneğin 80 ms’den 200 ms’nin üzerine çıkarır. 120 milisaniyelik artış, algoritmik ticaret için bir felakettir. Hürmüz’de meydana gelecek bir kesinti, yalnızca WhatsApp bildirilerinin gecikmesi manasına gelmez; global finansal sistemin milisaniyelere dayalı yapısının çökmesi, petrol ticaretinin durma noktasına gelmesi ve Hindistan üzere dev iktisatların dijital izolasyona sürüklenmesi demektir. Hürmüz Boğazı ve etrafındaki suların güvenliği, global bir zorunluluktur.”
