ÇANAKKALE Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi’nden Prof. Dr. Uğur Altınağaç, “Lokomotif balığımız hamsi. Bu dönem yaklaşık 300 bin ton civarında bir hamsi avcılığımız var. Lakin bu dönem biraz süratli bir avcılık oldu. Dönemde yaklaşık 6 ay üzere bir müddette 300 bin ton avlanması gerekirken, yaklaşık 2 aylık üzere bir süreçte bu sayıya ulaşıldı. Bu süratli avcılık, peşinde pek çok düşünceyi da beraberinde getirdi. Bu dertlerin en büyüğü balığın para etmemesi oldu. Hamsinin kasası yaklaşık 150 liralara kadar düştü” dedi.
Çanakkale Boğazı’nda ve milletlerarası sularda gırgır, trol ve çevirme ağlarına 15 Nisan prestijiyle av yasağı başladı. Av dönemi hakkında değerlendirmelerde bulunan ÇOMÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Su Eserleri Avlama ve Sürece Teknolojisi Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Altınağaç, av dönemi içerisinde bilhassa hamsi balığının süratli bir halde avlandığını belirtip, iklim değişikliği nedeniyle balıkların göç etmediğini söyledi.
2 AYDA 300 BİN TON BALIK AVLANDI
2025-2026 av dönemi 15 Nisan prestijiyle sona erdiğine dikkati çeken Prof. Dr. Altınağaç, “Lokomotif balığımız hamsi. Bu dönem yaklaşık 300 bin ton civarında bir hamsi avcılığımız var. Lakin bu dönem biraz süratli bir avcılık oldu. Dönemde yaklaşık 6 ay üzere bir müddette 300 bin ton avlanması gerekirken, yaklaşık 2 aylık üzere bir süreçte bu sayıya ulaşıldı. Bu süratli avcılık, peşinde pek çok badireyi da beraberinde getirdi. Bu badirelerin en büyüğü balığın para etmemesi oldu. Hamsinin kasası yaklaşık 150 liralara kadar düştü. Biz bunu tezgahta kilosu 150 lira civarında alıyoruz ancak balıkçıdan çıkışı kasası 150 lira civarında. Bu da balıkçıyı ziyana sokan bir durum. Öteki getirdiği problemlerden biri de avlanan balığı stoklama sorunu. Buzhaneler, soğuk hava depoları yetmedi ve balığın kıymeti çok düştü. Balık da bu süreçte kendini çok süratli bir biçimde göçe zorladı. Balıkçılarımız da tutmak için 30-40 mil üzere daha açık sulara gitmek zorunda kaldı. Bu da yeniden mazot parası olarak balıkçılarımıza ziyan yazdı. Bu sene ekstra olarak dönem başında torik kendini gösterdi. Ancak o da çok kısa bir müddet oldu. İstavrit var ama yasal boyun altında olduğu için avcılığı çok yapılamadı. Biraz istavrit tezgahlarda gördük ancak tekrar de istenilen seviyede olmadı” diye konuştu.
‘GÜNLÜK KOTA UYGULANMASI GEREKİYOR’
Prof. Dr. Uğur Altınağaç, bu çeşit problemlerin giderilmesi için çalışmalar yapılması gerektiğini söyledi. Hamside zati bir kota uygulaması olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Altınağaç, “Fakat bu kota uygulaması dönemi kapsayan bir kota. Bu balığın bu kadar süratli bir halde yakalanmasını ve para etmemesini düzenleyecek diğer bir günlük kota uygulanması gerekiyor, bu da gündemde. Balıkçı, bunu kendi başına düzenleyemez. Bunun devlet eliyle düzenlenmesi, düzgün bir su eserleri siyaseti geliştirilmesi gerekir. ‘Sürdürebilirlik’ diye bir kavram var. Aslında bu sürdürülebilirlik kavramı, bizim su eserlerinden ve su eserlerinin avcılığından gelen bir kavramdır. Balık bir kere üreme talihini yakalayacak, üreyecek ve bu avcılık sürdürülebilir olacak. Sürdürülebilir bir avcılık düzenlemesi yapmak zorundayız. Hem balığın popülasyonunun hem de fiyat olarak düzgün fiyatlarda satılabilirliğin sürdürülebilirliği olması gerekiyor” dedi.
‘KÜRESEL ISINMA NEDENİYLE BALIKLAR GÖÇ MUHTAÇLIĞI DUYMUYOR’
Küçük balıkçıların en çok gelir elde ettiği balığın lüfer olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Uğur Altınağaç, “Lüfer bu sene Çanakkale Boğazı’nda hiç olmadı. Geçen sene İstanbul taraflarında biraz kendini gösterdi lakin Çanakkale’ye hiç gelmedi. Bunun da en büyük sebeplerinden biri global ısınma. Global ısınma ile birlikte artık balıklar göç etme muhtaçlığı duymuyor. Gitgide de bu daha da düşünceli hale gelecek. Zira balığı rahatsız edecek bir soğuk durum yok. Bunu biz en çok balıklarda ve kuşlarda görüyoruz. Yeniden tıpkı halde global ısıma nedeniyle palamut da olmuyor. Bu durum hava ve su ısındıkça daha da düşünceli duruma gelecek” diye konuştu.
‘YASAK 1 NİSAN’A ÇEKİLMELİ’
Avcılık döneminin düzenlenmesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Altınağaç, “Balıklar 15 Nisan’da havyardayken hala avlanmaya devam ediyor. Bu avcılık yasaklarının 1 Nisan’a alınması gerektiğini düşünüyorum. Balıkların popülasyonu devam ettirebilmesi için bu havyarlı balıkların avlanmaması lazım. Bunun için de yasakların 1 Nisan’a çekilmesi kanaatindeyim. Burada balıkçının yasak dönemde desteklenmesi gündeme geliyor. Bunlara artık gerekli yatırımlar, gerekli krediler, gerekli mali takviye verilerek balıkçının desteklenmesi lazım ki denizlerimizi koruyabilelim. Öbür taraftan balıkçılarımızın muzdarip olduğu başka husus ise balıkçı barınakları. Artık barınaklar sığlaşıyor, balıkçılar bu bölgeye giremiyorlar. Özel tekneler bu bölgeyi, balıkçı barınağı olarak yapılan bölgeleri zapt ettikleri için balıkçılar tekrar güç durumda kalıyorlar. Bir de bildiğiniz üzere balıkçılıkta en çok girdi maliyeti mazot sarfiyatı. Bu savaş sebebiyle mazot fiyatlarındaki artış da balıkçımızı ekstra sıkıntı duruma düşürmüş durumda. Tuttukları balığın parası mazot fiyatını kurtarmıyor. Bu sürece gelindi. O nedenle balıkçılara başka bir dayanak verilmesi gerektiğini düşünüyorum” dedi.
