Ayasofya Mescidi’nde Yunanca “Ortodoksluk ya da ölüm” yazılı Yunan bayrağıyla aksiyon yapan iki Yunanlı, 14 Nisan Salı günü “halkı kin ve düşmanlığa tahrik yahut aşağılama” kabahatinden tutuklandı. Bayrağın öyküsü ise asırlar öncesine gidiyor.
1821 MORA SOYKIRIMI
1821 isyanı, Osmanlı devletinde yaşayan Yunanlıların bağımsızlığa gidişinin fitilini ateşledi. Mora Yarımadası’nın güneyindeki Manya Burnu’nda yaşayan Yunanlar, 17 Mart 1821’de Osmanlılara karşı ayaklanarak 23 Eylül’de Tripoliçe’yi ele geçirdi. Kentin düşmesiyle Türk, Arnavut ve Yahudi sakinlerin öldürüldüğü Tripoliçe Katliamı patlak verdi. O devir Yunan isyancılar, “Özgürlük ya da ölüm” sloganlı bayraklarla binlerce insanı katletti.
KADIN-ÇOCUK AYIRT EDİLMEDİ
İsyan ise kısa müddette Orta Yunanistan ve Girit’e de sıçradı. Tripolis kentinde 15 bin öteki kaynaklara nazaran 30 bin, Navarin’de de 3 bin Türk, kadın-çocuk ve erkek katledildi. Kent düştüğünde, devrin görgü şahitleri ve yabancı subayların raporlarına nazaran 30 bine yakın Türk, Yahudi ve Arnavut sivil, çocuk ve bayan ayrımı gözetilmeksizin vahşice öldürüldü.
Tarihe Mora soykırımı olarak geçen ayaklanmada, Mora ve Orta Yunanistan’daki Türklerin çabucak hemen tamamı yok edildi.
O periyot Yunan ordusunda vazife yapan birtakım Avrupalılar, anılarında sokakların cesetlerden geçilmediğini ve vahşetin boyutlarını dehşetle aktardı. Katliamlarla eş vakitli olarak mescitler, kütüphaneler ve Osmanlı yapıtları de sistematik bir halde yok edilerek bölgenin tarihi dokusu değiştirildi.
“ATIMIN NALLARI HİÇ YERE DEĞMEDİ”
Yunan çeteci lideri Theodoros Kolokotronis, anılarında 23 Eylül 1821’de Tripoliçe kentine girişini anlatırken şu sözleri kullandı:
“Kasabaya girdiğimde, üst hisar kapısından başlayarak meydana kadar atımın nalları hiç yere değmedi.”
Theodoros Kolokotronis
Bu söz, sokakların öldürülen Türklerin cesetleriyle o kadar ağır bir biçimde kaplı olduğunu anlatmak için kullanılan, katliamın boyutlarını şahsen failinin ağzından tescilleyen tarihi bir itiraf olarak kayıtlara geçti.
PEKİ GÜNÜMÜZDE
1821 isyanı sırasında “Özgürlük ya da ölüm” parolasıyla dalgalanan bayraklar, vakit içerisinde dini bir radikalizmin simgesi haline gelerek “Ortodoksluk ya da ölüm” formuna büründü. Bayrağın en son ve en çarpıcı kullanımı ise 2024 yılında yaşandı. Yunan hükümetinin birtakım manastırların kapatılmasına yönelik kararları ve dini düzenlemeleri, kilise etrafları ile göstericileri ayağa kaldırdı. Atina ve Selanik sokaklarında düzenlenen protestolarda, göstericiler, 1821 ruhuna atıfta bulunarak, Ayasofya’da kullanılan bayrağı salladılar.
OLAY
İstanbul Emniyet Müdürlüğü takımları, 9 Nisan’da Ayasofya’daki provokatif hareketle ilgili çalışma yaptı. Gruplar, M.M. (35) ile K.M. (42) isimli yabancı şüphelilerin, cami içerisinde dini ve ideolojik içerik taşıyan sembolik bayrak açtığını ve bunu görüntüye kaydettiklerini belirledi. Şüpheliler, takımlarca Fatih Balat Mahallesi’nde kaldıkları otelde gözaltına alındı. Emniyetteki süreçlerinin akabinde 11 Nisan’da adliyeye sevk edilen 2 kuşkulu, çıkarıldıkları hakimlikçe “halkı kin ve düşmanlığa tahrik yahut aşağılama” cürmünden tutuklandı.
Oğuz Ok
