Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, “İki devletli tahlilin ilerletilmesi için Filistin Devleti’nin daha fazla ülke tarafından tanınması ve BM Teşkilatında tam üye olarak yer alması, ertelenemez bir zorunluluktur.” dedi.
Kurtulmuş, Parlamentolar Ortası Birlik’in (PAB) 152. Genel Kurulu marjında Hilton İstanbul Bomonti Otel ve Konferans Merkezi’nde düzenlenen Filistin’i Destekleyen Parlamentolar Kümesi İkinci Toplantısı’na katıldı.
Toplantının açılışında konuşan Kurtulmuş, Genel Heyet vesilesiyle İstanbul’da, Filistin’i Destekleyen Parlamentolar Kümesi’nin ikincisini gerçekleştirdiklerini belirterek, toplantıya 30 parlamentonun katılacak olmasını ümit verici bulduğunu, geçen yıl yapılan toplantıdan bu yana Filistin sıkıntısıyla ilgili değerli gelişmelerin yaşandığını lisana getirdi.
Kurtulmuş, Mısır’da her ne kadar bir mutabakat yapılmış görünse de Binyamin Netanyahu ve hükümetinin saldırganlıklarına devam ettiğini, Filistinli saf bayan ve çocukları öldürmeyi sürdürdüğünü ifade etti.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, neredeyse bir asırdır işgal, katliam ve türlü engellemelere karşın haysiyetinden ve uğraşından taviz vermeden varlık uğraşını sürdüren Filistin halkıyla dayanışmanın kalıcı bir yere oturtulması, haklı uğraşlarının parlamentolar eliyle de milletlerarası alanda daha güçlü bir halde duyurulması gayesiyle geçen yıl 14 parlamentonun katıldığı Filistin’i Destekleyen Parlamentolar Kümesi’nin, planlandığı üzere genişleyerek yoluna devam ettiğini kaydetti.
Geçen yıl belirlenen kurallara da işaret eden Kurtulmuş, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Bunlardan birincisi, başşehri Doğu Kudüs olan, 1967 sonları temelinde tam manasıyla bağımsız, hükümran ve toprak bütünlüğü sağlanmış Filistin Devleti’nin kurulması, burada bir ortaya gelen parlamentoların ve halkların ortak temennisi, ortak amacıdır. Bu maksadı benimseyen her ülkeye de Filistin’i Destekleyen Parlamentolar Kümesi’nin yeri açıktır, o ülkelere de katkılarından büyük memnuniyet duyacağımızı tabir etmek isterim. Müşterek kabul ettiğimiz ikinci temel esas ise Filistin halkının yazgısının kendi hür iradesiyle tespit edilmesi, tayin edilmesidir. Filistin’in geleceğinin ne olacağına Filistinlilerden diğer hiç kimse karar veremeyecektir. Üçüncü temel ise parlamentolar ortasında tesirli, şeffaf, sonuç üreten istişare ve dayanışma tabanını korumak ve genişletmektir. Gönüllülük temelinde ilerleyen kümemizin gitgide daha geniş bir temsile ulaşması memnuniyet vericidir.”
“Filistin sorunu memleketler arası hukuk sisteminin en temel sorunu haline gelmiştir”
Kurtulmuş, Filistin probleminin herkesin kabul ettiği üzere yalnızca iki devlet ortasında hudut ihtilafı olmadığının altını çizerek, “Filistin sıkıntısı bir coğrafik sıkıntı hiç değildir. Filistin problemi, bunun da çok ötesinde bugün artık insanlık, siyasal meşruiyet ve milletlerarası hukuk sisteminin en temel problemi haline gelmiştir. Orta Doğu’da kalıcı huzurun ve istikrarın yolu, iki devletli siyasi ufkun temenni metinlerinden çıkıp artık hayata geçirilmesini gerektirmektedir.” diye konuştu.
İlan edilen ateşkese karşın Gazze’de insani yardım akışının ağır kısıtlamalara maruz kalmaya devam ettiğine dikkati çeken Kurtulmuş, 11 Ekim 2025’ten bu yana 757 Filistinlinin Gazze’de şehit edildiğini 2 bin 90 kişinin de yaralandığını aktardı.
BM Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) dahil tüm insani yardım kuruluşlarının güç koşullar altında bırakıldığını söz eden Kurtulmuş, Gazze’nin, İsrail hükümeti ve parlamentosu kaynaklı düzenlemeler sebebiyle de önemli bir operasyonel kuşatma altında olduğunu, yardımların geçişi, sıhhat hizmetlerinin sürekliliği ve sivil hayatın taban koşullarının ağır darbe aldığını belirtti.
Kurtulmuş, tüm bağımsız kaynakların, insani geçiş hareketlerinin reddedildiğini ve alandaki krizin daha da derinleştiğini söyledi.
“Dünyanın hiçbir yerinde böylesine ikili bir hukuk sistemine müsamaha edilemez”
Gazze’deki bu insanlık dramının yanında Batı Şeria’da uygulanan şiddetin giderek daha yüksek düzeylere ulaştığını vurgulayan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
“Doğu Kudüs’te süren oldubittiler ve Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsal yerlerin haysiyetini zedeleyen müdahaleler, işgal siyasetinin hukuksuz, pervasız pratiklerini tüm dünyaya göstermektedir. On yıllar boyunca birinci sefer Mescid-i Aksa bu ramazan ayında ibadete kapatılmış ve Müslümanlar bayram namazı dahil namazlarını Mescid-i Aksa’da eda edememişlerdir. Kudüs’te hem Müslümanların hem de Hristiyanların kutsal yerlerine yönelik taarruzlar ve oldubittiler sistematik bir halde devam etmektedir. Sıkıntı artık yalnızca bir toprak gaspıyla hudutlu ihtilaf olmanın çok ötesindedir. Karşımızda, bir halkı var olmaktan çıkarmaya yönelen sistemik bir tasfiye ve soykırım zihniyeti ve siyaseti uygulanmaktadır. İkili hukuku alışkanlık haline getiren siyonist İsrail idaresinin, yakın periyotta Filistinlilere dönük idam cezası düzenlemesini parlamentolarında yasalaştırması ise hukuk kisvesi altında ayrımcı bir şiddet sistemini kurma arayışından öbür hiçbir şey değildir. Dünyanın hiçbir yerinde böylesine ikili bir hukuk sistemine müsamaha edilemez. Tıpkı cürmü işleyen Filistinliye idam cezası, tıpkı cürmü işleyen İsrail vatandaşına ise öteki bir ceza verilmesi insanlık tarihinde görülmemiş bir ikili standart, bir büyük garabettir. İnsan hakları uzmanları, kelam konusu tasarının hayat hakkını ihlal ettiği, adil yargılanma garantilerini zayıflattığı ve Filistinliler aleyhine ayrımcı sonuçlar doğurduğu ikazında bulunmaktadır. Hiçbir meclis çoğunluğu, insan onurunu gaye alan bu tıp tasarruflara asla ve asla meşruiyet kazandıramaz. Onun için Knesset Genel Şurası’nda hangi çoğunlukla karar alırlarsa alsınlar bu karar gayrimeşrudur, gayriinsanidir ve uygulanamayacak bir karardır.”
“Netanyahu ve siyonist şebeke, milletlerarası mahkemelerde gerektiği karşılığı bulacak”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, uzun süredir insanlık ismine büyük bir mahcubiyet ve hatta öfkeyle şahitlik edilen görünümün, kurumlar ve kuralların akabinde kavramların da içinin boşaltıldığı bir çürüme hali olduğunu vurguladı.
Orantılılık denildiğinde toplu cezalandırmaların saklandığını belirten Kurtulmuş, “Meşru müdafaa denildiğinde kalıcı işgal perdeleniyor, hudut güvenliği denildiğinde çocukların hayatı ve ailelerin haysiyeti göz arkası ediliyor. Temelinde sözlükler ve terminoloji bozulunca hukuk irtifa kaybediyor. Hukuksuzlukların karar sürdüğü memleketler arası sistemde siyaset ise daha çok kuvvetin gölgesinde esir alınıyor. Her şeye karşın yürekten inanıyorum ki tablo ne kadar olumsuz olursa olsun Netanyahu ve siyonist şebeke, milletlerarası mahkemelerde gerektiği karşılığı bulacak ve inşallah insanlığın vicdanında yargılandığı üzere milletlerarası mahkemelerde yargılanarak hesap vereceklerdir.” sözünü kullandı.
Kurtulmuş, dünya ölçeğinde yükselen vicdani itirazın ve insanlık cephesinin küçümsenmeyecek bir tartısı olduğunu vurgulayarak, üniversitelerde, kent meydanlarında, sivil alanda, inanç topluluklarında ve ulusal parlamentolarda yükselen her itirazın, insanlık cephesini güçlendirdiğini, Filistin sıkıntısını global adaletin ana başlığı ve insanlık için turnusol kağıdı haline getirdiğini anlattı.
Geçen yıl BM Genel Heyeti’nde, 11 yeni ülkenin Filistin’i tanıma kararlarının gündeme gelmesinin diplomatik alanda adaletin tümüyle susmadığının açık göstergesi olduğunu kaydeden Kurtulmuş, şu değerlendirmede bulundu:
“Hiç elbet ki diplomatik tanımalar tek başına kafi sayılamaz. Lakin bu, kıymetli ve tarihi bir adımın başlangıcıdır. Asıl gereksinimimiz olan ise biriken siyasi iradeyi bağlayıcı teşebbüslere dönüştürebilme kararlılığı ve yüreğini ortaya koymaktır. İki devletli tahlilin ilerletilmesi için Filistin Devleti’nin daha fazla ülke tarafından tanınması ve BM Teşkilatında tam üye olarak yer alması ertelenemez bir zorunluluktur. Öte yandan ateşkesin gerçek hüviyetine kavuşturularak korunması, insani yardım çizgilerinin açılması, tekrar imar sürecinin emniyet altına alınması, tahlilin gerçekçi bir takvimle desteklenmesi konusunda hiç elbet daha gözü pek bir parlamenter eşgüdüme muhtaçlık olduğu da açıktır. Filistin’de geliştirilecek anayasal yenilenme, temel maddelerin güncellenmesi, ulusal birliğin sağlanması, temsil gücü yüksek seçimlerin hazırlanması ve kurumsal kapasitenin tahkimi de en değerli problemlerimizden birisidir. Filistin halkının iradesini güçlendiren her adım, dış baskıları boşa çıkaran stratejik bir bedele sahip olacaktır. Yasama kurumları olarak bizler, bu platforma dayanak veren parlamentolar her alanda Filistin’e teknik dayanak vermeye, tecrübe paylaşmaya, seçim mevzuatı, idari kapasite ve yine imar üzere mali çerçeve başlıklarında katkı sunmaya hazırız.”
“Filistin davası, duygusal yakınlık kadar kurumsal ciddiyeti de gerektirmektedir”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Filistin’i Destekleyen Parlamentolar Kümesi’nin Asya’dan Latin Amerika’ya, Afrika’dan Avrupa’ya kadar farklı coğrafyalara genişlemesi, hak ve adaletten yana olan tüm parlamentoların bu çatı altına davet edilmesi ve müşterek müzakere ortamlarının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Dönemsel toplantılar yapan, ortak metinler yayımlayan ve sonra dağılan bir yapı olmaktan öte, programlı bir halde çalışmaları tahkim etmek ve sürdürmek mecburiyetinde olduklarını söyleyen Kurtulmuş, “Ortak raporlama sistemleri kurulmalı, parlamentolar ortası temas takvimi işletilmeli, yardım ve tekrar imar başlıkları başta olmak üzere eşgüdümlü teşebbüsler hazırlanmalı ve milletlerarası kuruluşlarla işbirliği tabanı güçlendirilmelidir. Kısacası Filistin davası, duygusal yakınlık kadar kurumsal ciddiyeti de gerektirmektedir.” dedi.
“Adalet gecikse de soykırım ve zulüm sistemi asla ve asla uzun sürmeyecektir”
Filistin halkını tarihin dışına itmeye dönük her türlü sorunun zıt yüz olacağının ve her türlü hesabın yarıda bırakılacağının altını çizen Kurtulmuş, şu görüşleri paylaştı:
“Nehirden denize kadar özgür bir Filistin Devleti’nin kurulması için verilen bu gayret kesinlikle başarılı olacak ve sonunda özgür bir Filistin Devleti kurulacaktır. Adalet gecikse de soykırım ve zulüm tertibi asla ve asla uzun sürmeyecektir. Şunu açıklıkla söz etmek istiyorum. Bugünler, Netanyahu ve çetesi için güzel günlerdir. Onları bekleyen daha kaç hesap verecekleri günlerin yakın bir vakitte gerçekleşeceğine yürekten inanıyorum. Filistin’in kısa müddet içinde tam manasıyla istiklali, bölgesel huzurun anahtarlarından biridir tahminen de birincisidir. İnsanlık tarihi bize öğretiyor ki dünya barışının kapısı Orta Doğu, Orta Doğu kapısının anahtarı ise Filistin sorunudur. İnsanlık ailesi, hukuk ile kuvvet ortasındaki tercihini er ya da geç yapmak mecburiyetindedir. Bizim tercihimiz açık ve nettir. Biz hukuktan, insanlıktan, insaftan, vicdandan ve bütün ülkelerin hükümran eşitliğinden yanayız. Haktan, haysiyetten ve legal siyasal nizamdan yana bir çizgide yürümeye devam edeceğiz.”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, konuşmasının ardından Filistin Ulusal Konseyi Başkanı Rawhi Fattouh ve UNRWA Avrupa Temsilcilik Ofisi Yöneticisi Marta Lorenzo’ya kelam verdi.
Programda, iştirakçi ülkelerin parlamento liderleri ve temsilcileri de konuşma yaptı.
