Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD- İsrail ve İran ortasındaki ateşkesin araladığı fırsat penceresinin, kalıcı barışın tesisi için en aktif formda kıymetlendirilmesi gerektiğine inandıklarını bildirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Anadolu Ajansının (AA) “Global Bağlantı Ortağı” olarak yer aldığı, Belek Turizm Bölgesi’ndeki NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu 2026’nın açılış oturumuna katıldı.
“Dünya beşten büyüktür’ şiarıyla 13 yıldır insanlığın gündemine taşıdığımız temsil açığı kapatılmadan çok net söylüyorum, ne sistem krizi çözülebilir ne de daha adil bir dünyanın inşası mümkün ve mümkündür.” diyen Erdoğan, şu sözleri kullandı:
“Sadece güçlünün hukukunu gözeten bir global sistemin insanlığı götüreceği çok daha derin, çok daha büyük çatışmalar, adaletsizlikler çıkmazıdır. 40 gün boyunca bölgemizi barut kokusuna boğan savaş, bunun en son örneği olmuştur. İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan bu anlamsız ve son derece maliyetli savaşta Pakistan Başbakanı, pahalı kardeşim Şerif’in teşebbüsleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesten memnuniyet duyuyoruz. Ateşkesin araladığı fırsat penceresinin, kalıcı barışın tesisi için en faal halde kıymetlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Ne kadar derin olursa olsun, uyuşmazlıkların tahlilinde kelamın yerini tekrar silahların, müzakerenin yerini kanlı çabanın almasına müsaade verilmemelidir. Unutulmasın ki barışa giden en kestirme yol, yapan diyalog ve diplomasidir. ve barış, Cumhur İttifakı ortağımız Sayın Devlet Bahçeli’nin o veciz tabiriyle ‘Tek kanatlı bir kuş değildir.’ Tarafların uzlaşmacı, sabırlı ve sağduyulu bir anlayışla hareket etmeleri, sonuç alınmasında büyük ehemmiyet arz ediyor. Yeniden bu kritik evrede İsrail’in müzakere sürecini dinamitlemesine karşı hazır ve müteyakkız olunmalıdır.”
“Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı kısıtlanmamalı”
Erdoğan, tansiyonun tırmandığı Hürmüz geçişiyle ilgili hallerinin çok net olduğunu belirterek, “Hürmüz’ün bir yakası İran ise öbür yakası Umman’dır. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkı kısıtlanmamalıdır. Temel olan, yerleşik kurallar temelinde seyrüsefer serbestisinin temini ve Hürmüz’ün ticari gemilere açık tutulmasıdır. Savaşın, komşu coğrafyalardaki güç kaynaklarının memleketler arası piyasalara ulaştırılmasında alternatif rota arayışlarını hızlandırdığı görülüyor. Türkiye olarak güç ve bağlantısallık alanlarında Kalkınma Yolu üzere vizyon projeleriyle komşularımızla işbirliğine açık olduğumuzun bilinmesini istiyorum.” diye konuştu.
Yakın etraftaki bir öbür çatışma alanı olan Ukrayna’daki savaşın getirdiği yıkım ve can kayıplarından keder duyduklarını lisana getiren Erdoğan, şöyle devam etti:
“Tarafların adil ve eşit halde temsil edildikleri bir müzakere süreciyle savaşın sona ereceğine yönelik inancımızı hala koruyoruz. Şunu tüm samimiyetimle burada lisana getirmek isterim, Türkiye, tarafların da istekli olması halinde Başkanlar Doruğu dahil direkt müzakerelerin devamı için her türlü kolaylaştırıcı adımı desteklemeye hazırdır. Komşumuz Suriye’de huzurun, istikrarın ve olağanlaşmanın güçlendirilmesi bölgemizin geleceği için hayati değerdedir. Suriye Devlet Lideri Sayın Şara’nın basiretli liderliğinde bu ülkenin son 1,5 yıllık süreçte katettiği uzaklıktan memnuniyet duyuyor, inşallah bundan sonra da Suriye halkının yanında olacağımızı tabir etmek istiyorum.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, esaslı tarihi bağlarla şekillendirdikleri Balkan vizyonunda barış, istikrar ve refahın perçinlenmesinin öncelikleri olmayı sürdürdüğünü belirterek bu fikirle hayata geçirdikleri Balkan Barış Platformu’ndan son derece umutlu olduklarını söyledi.
Avrasya’da barışın ve huzurun teminatı olarak gördükleri Türk Devletleri Teşkilatını her geçen gün güçlendirdiklerini kaydeden Erdoğan, bu yılın son çeyreğinde Türkiye’de düzenleyecekleri 13. Türk Dünyası Doruğu’nda periyot başkanlığını Azerbaycan’dan devralacaklarını bildirdi.
“Hazar geçişli doğu-batı orta koridor teşebbüsüne güçlü dayanağımız sürüyor”
Erdoğan, periyot başkanlığı yaptıkları periyotta teşkilatın memleketler arası aktiflik ve görünürlüğünü daha da artıracaklarını vurgulayarak, şu sözleri kullandı:
“Azerbaycan’la eş güdüm içerisinde komşumuz Ermenistan’la olağanlaşma sürecimizi adım adım ilerletiyoruz. Bu minvalde Asya ile Avrupa ortasındaki ticarette en muteber güzergah olan Hazar geçişli doğu-batı orta koridor teşebbüsüne de güçlü dayanağımız sürüyor. Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’i ise bir istikrar ve refah havzası olarak görmek istiyoruz. Bunun için Türkiye’yi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni dışlamaya çalışan tek taraflı ve maksimalist tavırları reddettiğimiz üzere savaş ortamından medet uman beyhude uğraşları da gerçek bulmuyoruz. Kıbrıs Türkü’nün dirayetli tavrı, bugün Kıbrıs Adası’nda iki farklı halk ve iki farklı devlet bulunduğu gerçeğini artık tüm dünyaya kanıtlamıştır. İnancımız odur ki komşumuz Yunanistan’la tesis ettiğimiz olumlu atmosfer, ikili sorunlarımızın tahlili yanında Batı Trakya Türk Azınlığına yönelik hak ihlallerinin son bulmasına da katkı sunmalıdır.”
Bir öbür “kardeş coğrafya” Libya’da, sükunet ve güvenliğin sağlanmasına yönelik faal gayretlerinin devam ettiğini bildiren Erdoğan, şunları kaydetti:
“Afrika ülkelerinin toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve kalkınma atılımlarını içtenlikle destekliyoruz. Sudan’da Nisan 2023’ten bu yana devam eden çatışmaların sonlandırılması için her türlü diplomatik çabanın yanındayız. Son yıllarda istikrar ve güvenliğini sağlama noktasında kıymetli adımlar atan Somali’nin toprak bütünlüğüne ve ekonomik refahına dayanağımız ise bakidir.”
“Karşı karşıya olduğumuz müşterek sınamalar Avrupa’yla iştirakimizin stratejik kıymetini ortaya koymuştur”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Türkiye olarak, bir yandan farklı bölge ve kıtalarda barışçıl dış siyasetler yürütürken öbür yandan da mevcut ittifak bağlarımızı tahkim ediyoruz.” dedi.
Türkiye’nin Avrupa-Atlantik Bölgesinin kolektif güvenliğinin teminatı olan NATO’nun önde gelen ülkelerinden biri olarak bu yıl, 7-8 Temmuz tarihlerinde Başkanlar Tepesine Ankara’da mesken sahipliği yapacağını hatırlatan Erdoğan, Dorukta ittifakı güçlü formda geleceğe taşıyacak kıymetli kararlar almayı ümit etiklerini ve bunun altyapısını şimdiden oluşturduklarını bildirdi.
Tarihin, coğrafyanın ve jeopolitiğin her fırsatta hatırlattığı üzere Türkiye’nin, Avrupa’nın ayrılmaz bir kesimi olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bugün karşı karşıya olduğumuz müşterek sınamalar, Avrupa’yla iştirakimizin stratejik bedelini bir kez daha ortaya koymuştur. Avrupa Birliği’ne tam üyelik maksadımızı korurken, Birliğin istikamet problemini aşarak kurucu başkanlarının vizyonuna sadakatle sahip çıkmasını bekliyoruz. Önümüzdeki kasım ayında ise Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Kontratının 31’inci Taraflar Konferansı’na tekrar burada, Antalya’da mesken sahipliği yapacağız. COP 31 başkanlığımız mühletince, Sıfır Atık Hareketi’nin yaygınlaştırılması üzere etraf gündemiyle gençlerin gündemini buluşturan siyasetleri öne çıkaracağız.” sözlerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Tarih boyunca barış, istikrar ve adalet sadece güçte değil birebir vakitte dayanışma ile sağlanmıştır. Büyük mütefekkir İbni Haldun’un işaret ettiği üzere bir toplumu ayakta tutan, sahip olduğu güçten evvel o gücü manalı kılan asabiyedir, birlik duygusudur, ortak mukadderat şuurudur, dayanışmadır. Vicdan sahipleri olarak savaş ve soykırım cephesi karşısında barış ve insanlık cephesinin ne kadar güçlendirirsek, yarınlarımıza o derece inançlı bakabiliriz. Onun için bugün problem yalnızca yeni kurumlar, sistem yahut nizam inşa etmek değildir. Asıl sıkıntı yeni bir dayanışma tabanı kurabilmektir. Antalya Diplomasi Forumu’nu teşriflerinizi, bu dayanışma tabanının tesisine verilmiş değerli bir takviye olarak görüyorum.”
Notlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı, NEST Kongre Merkezi’ne gelişinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve öbür yetkililer karşıladı.
Programdan evvel Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile bir müddet sohbet eden Erdoğan, salona eşi Emine Erdoğan ile birlikte giriş yaptı.
Açılış programına, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Katar Buyruğu Pir Temim bin Hamed Al Sani, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Moldova Cumhurbaşkanı Maya Sandu,Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman Sırbistan Başbakanı Duro Macut, Pakistan Başbakanı Şerif, Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani’nin de ortalarında olduğu davetliler katıldı.
(Bitti)
