ENERJİ ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin güç piyasalarının epey dirençli olduğunu belirterek, “Biz esasen etrafımızdaki belirsizliklerle yaşıyoruz. Son 6-7 yıldır iklim krizi, pandemi, tedarik zincirinde belirsizlik yaşadık. Rusya ve Ukrayna savaşı sonrasında İran, Orta Doğu bunların hepsi Türkiye’yi dirençli hale getirdi. Biz krizle başa çıkmaya alışığız” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesinde, Dışişleri Bakanlığı’nın mesken sahipliğinde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu’nun (ADF2026) birinci gününde düzenlenen ‘Küresel Güç Haritasının Yine Çizilmesi: Güvenlik ve Belirsizlik’ bahisli panele, Güç ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Slovenya Etraf İklim ve Enerji Bakanı Bojan Kumer, Azerbaycan Güç Bakanı Perviz Şahbazov, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Yöneticisi Francesco La Camera katıldı.
Panelin açılışında konuşan Bakan Bayraktar, İran ve ABD ortasındaki tansiyon nedeniyle yaşanan güç krizine ait konuştu. Bayraktar, “Bu kriz tabi ki bizi çok derinden etkiledi. Bizim güç piyasalarımız epeyce dirençli. Türkiye dirençli zira bizim daha geçmiş devirde yaşadığımız krizlerimiz var. Biz aslında etrafımızdaki belirsizliklerle yaşıyoruz. Son 6-7 yıldır iklim krizi, pandemi, tedarik zincirinde belirsizlik yaşadık. Rusya ve Ukrayna savaşı sonrasında İran, Orta Doğu bunların hepsi Türkiye’yi dirençli hale getirdi. Biz krizle başa çıkmaya alışığız” diye konuştu.
‘KARBON NÖTR SİYASETE SAHİBİZ’
Bakan Bayraktar, “Türkiye’deki vizyonumuz bizleri daha dirençli ve inançlı hale getirdi. Son 25 yıldır güç piyasaları dönüşümden geçti. Kendi piyasalarımızı özel yatırım ve teşebbüslere açtık. Bölgesel olarak birçok iş birliği gerçekleştirdik. Çok büyük altyapılar yaptık. Mevcut sıkıntılarımız, uzun vadeli güç talebimiz. Türkiye’deki güç talebi çok süratli artıyor. Yapay zekaya dayanan merkezler var, elektrikli araçlar üzere durumlar güç gereksinimlerini artırıyor. Fosil yakıtlardan uzaklaşmayı ve elektriği kullanmayı maksat edindik. Bizler ithalat bağımlı bir ülkeyiz ve bağımlılığımızı azaltmak istiyoruz. Karbon nötr siyasete sahibiz. Güç kaynaklarımızı çeşitlendirmek bizler için değerli. Daha fazla yenilenebilir güç kaynaklarından faydalanmak istiyoruz. Sırtımızı da fosil yakıtlara dönmüyoruz. Bizlerin bir güç mimarisine sahip olmamız gerekiyor. Petrol ve doğal gaz yalnızca Hürmüz Boğazı’ndan geçmiyor. Karbonsuz güce gereksinimimiz var lakin Türkiye’de her gün 40 milyon araç yollarda. Bizim onlara yakıt arzı sağlamamız lazım. Her gün 22 milyon hanede doğal gaz kullanılıyor. Somali’de birkaç gün evvel deniz hafriyat çalışmalarına başladık. Birçok farklı milletlerarası projeye yatırım yaptık” sözlerini kullandı.
‘EKONOMİMİZDE ANAHTAR SÖZ; YENİLENEBİLİR ENERJİ’
İlk yahut son sefer bu türlü bir güç kriziyle karşılaşmadıklarını aktaran Bayraktar, şöyle konuştu:
“Bu krizlerden derslerimizi almalı, yapmamız gerekenleri yapmalıyız. Çok güçlü bir gayemiz var. Karbon nötr bir iktisada sahip olmak istiyoruz 2050’ye kadar. Ulaşım, altyapı, tarım tüm bunlarda değişim göreceğiz. Ekonomimizde anahtar söz; yenilenebilir güç. Kapasitelerinin artırılması, güvenliğinin sağlanması, depolanması ile yenilenebilir gücün kullanılması bu gayelerin gerçekleşmesi noktasında anahtar rol olacaktır. Yakında çok büyük bir ilanımız olacak. Bu 2050 maksadımızı 2035’e çekeceğiz. Bu şimdi kesinleşmedi. Ulusal güç verimliliği programını 2040’a kadar hayata geçirmeyi planlıyorduk, onu da 2030’a çekeceğiz. Güç verimliliğini artırmak alanında hem özel hem de kamu kesimi oyuncuları ile çalışıyoruz.”
Bu krizlerden ders alıp elden gelenleri yapmak gerektiğini tabir eden Bakan Bayraktar, “Her bir kriz yenilenebilir gücün kıymetini öne çıkarıyor. Nükleer güç bu dönüşümün bir modülü. Yenilenebilir güç için kullanılacak gereçlerin üretiminden de bahsetmemiz gerekiyor. Tüm bunlar bizim kimi elementlere bağımlılığımızı gözler önüne seriyor” dedi.
ŞAHBAZOV: EN ÖNEMLİ KRİZLERDEN BİRİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ
Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov, enerji güvenliğinin en kıymetli bahislerden biri haline geldiğini belirterek, “Sadece bugünün kıymetli konusu değil. En önemli krizlerden biriyle karşı karşıyayız şu an. Hürmüz Boğazı’na baktığımızda 12 milyon varillik petrolden bahsediyoruz. Bu şu an toplam güç tedarikinden muaf durumda. Bunların bir kısmı Avrupa’ya aktarılıyor. Bu sevkiyat badire yaşayınca Avrupa’da jet yakıtı konusu kırılgan hale geldi. Bu küresel bir kriz. Hepimizin bu krizle gayret etmesi gerekiyor. Azerbaycan bu noktada kendi arz güzergahlarını çeşitlendirdi. Biz 20 farklı ülkeye 40 milyon varil arzı gerçekleştiriyoruz. Yakın vakitte Avrupa ortaklarımıza doğal gaz da tedarik etmeye başladık. Güya üretici ülkeler bu krizden para kazanıyor diye algı var ancak borsada petrol nedeniyle düşüş yaşandığında bundan biz de etkileniyoruz. İstikrarlı fiyatlar hepimiz için önemli” diye konuştu.
KUMER: BU KRİZ YANLIŞSIZ VAKİTTE BİZİ BULMADI
Slovenya Etraf İklim ve Enerji Bakanı Bojan Kumer, ülkesinin Körfez ülkelerinde yaşanan çatışmalardan etkilendiğini belirterek, “Fiyatlar çabucak arttı lakin ölçü azaldı. Biz petrolümüzün yüzde 100’ünü ithal ediyoruz. Petrol eserlerinin ithalatına bağımlısıyız. Slovenya’dan geçen bütün güzergahları değerlendirdik ve hesaplamalar yaptık. Her geçen gün gereksinimimiz da artıyor. Avusturya, İtalya hududumuza kadar yaklaşıp bizden petrol ithal ediyordu. Güzergahlar bizden geçtiği için etrafımızdaki ülkelere de petrol veriyorduk. Bu kriz hakikat vakitte bizi bulmadı. Kış bitiminde tarım, çiftçilik başladığında oldu ve petrol gereksinimimiz daha da arttı. Hiçbir ülke bu tıp güç kriziyle tek başına başa çıkamaz. AB ülkeleri açısından birlikte hareket etmemiz gerekiyor. Slovenya biraz daha fazla ölçüde stratejik istikrara bağlı durumda. Ukrayna savaşından evvel Rusya’dan doğal gaz alıyorduk. Yenilenebilir güç dünyanın geleceği. Fosil yakıt bizim sahip olduğumuz bir kaynak değil” tabirlerini kullandı.
LA CAMERA: BU BİR FOSİL YAKIT KRİZİ
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Yöneticisi Francesco La Camera, “Bu bir güç krizi değil. Bu güç sisteminin fosil yakıt üzerine kurulması krizi. Bu bir fosil yakıt krizi. Bu bizi yenilenebilir güce daha fazla kaydıracak. Yenilebilir güçte 1 yılda yaptığımız heyetimle 70 yıllık nükleer güç yatırımını geçtik. Güç güvenliğinin fosil yakıtlar üzerinden yürütülmesi bize başarısızlık getiriyor. İspanya güç kaynaklarının yüzde 60’ını yenilenebilir güç kaynaklarına çevirdi. Türkiye de yenilenebilir güce kaynaklarına yatırım yapıyor. İktisadın rekabetçi olması için güç sisteminin güçlü olması gerekiyor. Avrupa yenilenebilir güç kaynaklarını hala küçümsüyor. Bu yüzden Avrupa kaybederken, yenilenebilir güce yatırım yapan Asya ülkeleri kazanıyor. Bu üretim tesislerinin kapatılması imkansız bir şey. Doğal gaz, petrol ve nükleer güçle ilgili 2050 yılına kadar yüzde 4 artış bekliyoruz tüketimde. Çok önemli güç muhtaçlığı artışı var” dedi.
