EVRİN GÜVENDİK / ANKARA – Türkiye’de deepfake teknolojisiyle yapılan dolandırıcılık olayları yüzde 700 arttı. TBMM Dilekçe Kurulu bünyesindeki Finansal Okuryazarlık alt komitesi, bu konuşla ilgili MASAK ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkililerini dinledi. SPK Lider Danışmanı Buket Salkım sunumunda, finansal okuryazarlığın değerine dikkat çekti.
‘MECBURUZ’ DİYEN DE VAR
FinTech kesiminde “deepfake”ten ötürü dolandırıcılık olaylarının yüzde 700 arttığını vurgulayan Salkım, bu nedenle finansal okuryazarlığın daha da değer kazandığını söyledi. Salkım, finansal okuryazarlığı “paravan hesapları” içine alacak biçimde kurguladıklarını tabir ederek “Paravan hesapların 1. derecedeki maksadı üniversite öğrencileri, ikinci maksat bayanlar; hem de meskende oturan, büsbütün her şeyden habersiz kadınlarımız” diye konuştu. Üniversitelerde eğitimler verdiklerini anlatan Salkım, paravan hesapların kullanımı konusunda alanda 3 prototip oluştuğuna işaret etti:
“Biri, bile isteye suça meyilli olanlar. Kimisi mecburiyetten giriyor ‘Hocam, mecburuz, girmek zorunda kaldık’ diyorlar. Kimisi de hiç haberi olmadan giriyor ve bu öğrencilerde ‘Ben zati temiz olduğumu kanıtladığımda kurtulurum’ anlayışı hakim. Saf olduğunu ispatlayana kadar üniversite öğrencisinin böylesi bir şeye girdiğinde çıkamayacağını hissettirmek için eğitimler verdik.”
FİNFLUENCER MI?
Siber dünya ve finansal izleri konusunda üniversite öğrencilerine yönelik “finfluencer mı yoksa fraudencer mı’ diye bir program belirlediklerini söyleyen Buket Salkım, “Bu programla yalnızca Türkiye değil, London Business School, Milano Üniversitesi, Münih’te Maximilian Üniversitesi’ndeki öğrencilere kadar ulaşmayı başardık. Ana amacımız son devirde toplumsal medyada kolay yoldan para kazanmanın önünü açan ‘finfluencer’lardan yani finansal tavsiye veren ‘Influencer’lardan kendilerini nasıl koruyabileceklerini anlatmak” dedi. Salkım, IBAN dolandırıcıları için “Dolandırıcıları İbansız Bırakma Harekâtı” isminde bir programı da hayata geçirdiklerini anlattı.
192 BİN KİŞİ SAVCILIKLARA BİLDİRİLDİ
MASAK Yükümlülük Daire Başkanı Hasan Avcı, komisyona kuşkulu süreç bildirimlerine ait bilgi verdi. Geçen yıl 464 binden fazla kuşkulu süreç bildirimi aldıklarını aktaran Avcı, şu istatistikleri paylaştı: “900 binden fazla kişi kuşkulu süreç bildirimlerinin konusunu oluşturuyor. Geçen yılki kontrollerde 793 farklı kurum ve kuruluşu yükümlülük kontrolüne tabi tuttuk. 247 kuruluşa toplam 3.6 milyar lirayı geçen idari yaptırım uygulandı. Yasa dışı bahisle gayret ise geçen yıl 502 tahlil belgesi tamamladık. Bunların her biri çok yığın datalar, hata tipolojileri, cürüm örgütlerini, binlerce şahıstan oluşan çeteleri içeren çalışmalar. Burada 192 bin kişi hakkında çalışma yürütüldü. Bu çalışmaların tamamı cumhuriyet savcılıkları ve kolluk üniteleri ile paylaşıldı.”
