Erzurum’un değerli tarım ve hayvancılık merkezlerinden biri olan İspir’de kırsal kalkınmayı güçlendirecek değerli bir proje hayata geçiriliyor.
İspir Belediyesi tarafından hazırlanan ve Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) tarafından desteklenen “Kırsalda Süt Üreticilerinin Emeği Yarara Dönüşüyor” projesi, kırsal mahallelerde faaliyet gösteren süt üreticilerinin emeğini ekonomik pahaya dönüştürmeyi hedefliyor. Yaklaşık olarak 9 milyon 500 bin TL bütçeye sahip proje, ilçedeki süt üretim altyapısını güçlendirerek sütün hijyenik şartlarda toplanması, koruma edilmesi ve pazara ulaştırılmasını sağlayacak.
Proje ile birlikte üreticilerin gelir düzeyinin artırılması, süt kalitesinin yükseltilmesi ve kırsal iktisadın sürdürülebilir biçimde büyümesi amaçlanıyor. Uzmanlar tarafından kırsal kalkınma açısından kıymetli bir model olarak bedellendirilen proje, tıpkı vakitte lokal idarelerin üretime dayalı kalkınma stratejilerinin alandaki güçlü örneklerinden biri olarak gösteriliyor.
İspir Belediye Başkanı Ahmet Coşkun, İspir’in kalkınma stratejisini turizm, tarım ve hayvancılık ekseninde şekillendirdiklerini belirterek üretime dayalı projelerin sırf ekonomik değil, tıpkı vakitte toplumsal dönüşümün de anahtarı olduğunu söz etti. “Toprağımızı işleyen çiftçimiz, İspir’in gerçek hazinesidir. Üretime verilen her dayanak aslında geleceğe yapılan bir yatırımdır. İlçemizin ekonomik kalkınmasının tarım ve hayvancılıktan diğer alternatifi olmadığını biliyoruz. Bu nedenle vazifeye geldiğimiz günden bu yana üretime dayalı projeleri öncelikli gündemimiz haline getirdik” diyen Coşkun, belediye idare anlayışlarını “Birlikte İdare – Bütüncül Yaklaşım” prensibi üzerine kurduklarını belirterek kamu kurumları, üreticiler ve mahallî paydaşlarla güçlü bir iş birliği içinde çalıştıklarını lisana getirdi.
Soğuk zincir süt projesiyle başlayan dönüşüm öyküsü projenin başlatılması ve sürdürülmesi konusunda büyük emek veren Lider Coşkun; projenin öncesi ve gelinen mevcut durumu hakkında bilgi vererek projenin bölge ve bölge halkı için kıymetini şu sözler ile anlattı; “Bizim önceliğiniz her vakit vatandaşımızın memnuniyetini ve hayat kalitesinin artması üzerine olmuştur. Bunun içinde halkımızın istek ve taleplerini dinleyerek ilçemizin potansiyelini ortaya çıkaracak, geleceğe paha katacak projeleri hayata geçirmek olmuştur. İlçemizin en büyük potansiyeli de tarım ve hayvancılık üzerinedir. Bizlerde bu mevcut potansiyelini açığa çıkarmak ve katma bedele dönüştürmek üzere çalışmalar başlatarak “Soğuk Süt Zincir Projesini” ilçemizde çiftçilerimiz ve halkımız ile buluşturduk. Projenin birinci basamağında ilgili müdürlük ve işçimiz ile proje stratejimizi belirlemek üzere 101 mahallemizi ziyaret edip çiftçilerimizi, üreticilerimizi ve hayvan sayılarımızı belirledikten sonra onların istek, talep ve problemleri üzerine bir çalışma planı hazırladık. Birinci kademe 1 süt aracı ile 5 mahalleden süt toplamaya başladık. Daha sonra Çörmeli bölgesi diye isimlendirdiğimiz 26 mahallemize eşit uzaklıkta bir merkezde süt toplama merkezi kurarak burayı hem toplama alanı hem de makine ikmal alanı olarak belirledik. Daha sonra Erzurum Ticaret Borsası ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile mahallelerimize ve çiftçilerimize süt toplama tankı ve süt sağım makineleri dağıtımını sağladık. İlgili ünite müdürlüklerimiz tarafından mahallelerde örgütleme ve bilinçlendirme çalışmaları yaparak projenin sürdürülmesini sağladık. Daha sonrası süt toplama aracını 5 e yükselterek toplamda süt topladığımız mahalleleri 35 e çıkarttık ve yaklaşık olarak 200 üreticimizden süt alım yaparak yaklaşık olarak her yıl ortalama 200 ton sütün üreticilerden alınarak mandıralara ulaşımını sağladık. Geldiğimiz nokta prestiji ile Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı KUDAKA ya sunmuş olduğumuz proje kapsamında 10 farklı mahallemizde süt toplama alanı kurarak sütün daha hijyenik korunması ve korumasını sağlayarak üreticilerimize takviyemizi sürdürmekteyiz. Oluşturulan kelebek tesiri ve örgütlenme sayesinde projenin öteki projelere ön ayak oluşturulması ve başka projelerinde alt yapısını oluşturması sayesinde 101 mahalleye yayılarak tarım ve hayvancılık konusunda ilçemiz marka olacaktır.”
Başkan Coşkun, belediyecilik hizmetlerinin sadece rutin çalışmalarla sonlu olmadığını belirterek, “İspir Belediyesi olarak klasik belediyecilik anlayışının ötesine geçmeye çalışıyoruz. Vatandaşlarımızın meselelerini, istek ve taleplerini dinleyerek ilgili müdürlüklerimiz ve teknik personellimiz ile çalışmalar başlatarak bu problemler üzerine projeler üretiyoruz, geliştiriyoruz ve uyguluyoruz. Erzurum Valiliği ve Erzurum Ticaret Borsası tarafından tarım ve hayvancılıkta dönüşüm öyküsü olarak isimlendirdiğimiz “Soğuk Zincir Süt Projesi” de bunlardan bir adedidir. Tekrar projenin gelişim sürecine ve sürdürülebilirliğine katkı sunmak gayesiyle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımıza sunmuş olduğumuz “Kırsalda Süt Üreticilerinin Emeği Yarara Dönüşüyor” Projemiz onaylanmış olup bu yıl içerisinde hizmete başlayacağız” dedi.
Soğuk zincir altyapısının kurulması ve üreticilerin örgütlenmesi sayesinde öteki projelerin de ön hazırlığının yapıldığını belirten İspir Belediyesi Proje Koordinatörü Hasan İşler, tarım ve hayvancılığın stratejik bir kalkınma aracı olarak ele alındığı bu çalışmaların, mahallî idarelerin üretime dayalı ekonomik modeller geliştirmesine imkan sağladığını tabir ederek bölgede yürütülen yeni kalkınma projelerini kıymetlendirdi. Proje Koordinatörü Hasan İşler, bu tıp projelerin hayata geçirilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi için yerelde güçlü bir altyapı dayanağının zarurî olduğuna dikkat çekti. İşler, İspir’in coğrafik olarak engebeli ve güç bir yapıya sahip olması, yaylacılık kültürünün güçlü halde sürdürülmesi, klasik ahır sistemlerinin yaygınlığı, tarım topraklarının gereğince verimli kullanılamaması üzere faktörlerin, bütüncül bir kırsal kalkınma planını zarurî kıldığını belirtti. İspir Belediye Başkanı Ahmet Coşkun’un ifade ettiği üzere, İspir Belediyesi’nin proje üreten, geliştiren ve uygulayan bir belediye olduğunu vurgulayan İşler, başlatılan bu çalışmanın öbür projelerle entegre halde ilerleyebilmesi için kapsamlı bir mahallî kalkınma stratejisinin hazırlanmasının kritik olduğunu söyledi.
Hazırlanacak bu stratejinin merkezinde ise kırsal kalkınma odaklı bir dönüşüm modeli yer alacak. Bu kapsamda çiftçilere yönelik kooperatifleşme modelleri, üretim planlaması ve takviye sistemleri oluşturulacak; yem maliyetlerini azaltmaya yönelik lokal üretim ve tedarik zinciri tahlilleri geliştirilecek. Ayrıyeten çağdaş ve verimli hayvancılık için yeni kuşak ahır sistemlerinin kurulması, gübre idare sorununun çözülmesi ve hayvansal atıkların biyogaz ve organik gübre üretimine entegre edilmesi planlanıyor.
Bu yaklaşımın sırf bir proje değil, birebir vakitte zincirleme bir kalkınma tesiri oluşturacağını belirten İşler, atılacak bu birinci adımın “kelebek etkisi” oluşturarak bölgedeki öteki tarım ve hayvancılık projelerine de taban hazırlayacağını, uzun vadede ise Doğu Anadolu için örnek bir kırsal kalkınma modeline dönüşeceğini ifade etti.
Belediye Başkanı Ahmet Coşkun, şehir ömrünün ekonomik ve toplumsal baskılarından uzaklaşmak isteyen çok sayıda teşebbüsçü ve gencin tekrar memleketlerine dönerek üretim odaklı faaliyetlere yöneldiğini belirtti. Lider Coşkun, kırsalın tekrar bir cazibe merkezi haline geldiğini vurgulayarak, “Şehir ömrü her birey için tıpkı ölçüde ekonomik fırsat üretmiyor. Buna karşılık kırsalda hayata geçirilen tarım ve hayvancılık projeleriyle birlikte İspir, üretim gücü yüksek, ekonomik potansiyeli artan ve kendi kendine yetebilen bir yapıya kavuşmuştur. Bugün geldiğimiz noktada kırsal alanlarımız adeta tarım ve hayvancılığın yine altın çağını yaşamaktadır” dedi. Coşkun, bilhassa gençlerin ve yatırımcıların köylerine dönerek üretim süreçlerine dahil olmasının bölge iktisadına direkt katkı sağladığını söz ederek, “Tersine göç sırf nüfus hareketi değil, birebir vakitte ekonomik bir dönüşümdür. Üretim artmış, gelir seviyesi yükselmiş ve kırsal iktisat kentle rekabet edebilir bir düzeye ulaşmıştır. Bu bizim için en büyük kazanımlardan biridir” sözlerini kullandı. Lider Coşkun, bu sürecin sürdürülebilir hale gelmesiyle birlikte İspir’in sadece göç veren değil, tıpkı vakitte göç alan bir ekonomik merkez haline geleceğini de kelamlarına ekledi.
İspir Belediye bünyesinde Ziraî Hizmetler Müdürlüğü’nün kurulmasının, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin daha profesyonel, kurumsal ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması açısından kritik bir adım olduğunu söz eden İspir Belediyesi Veteriner Doktoru Arif Özden, yürütülen çalışmaların alandaki tesirlerine ait değerlendirmelerde bulundu. Özden, bilhassa süt üretimine dayalı projenin başlangıç evresinde Ziraî Hizmetler Müdürlüğü’nün etkin bir rol üstlendiğini belirterek, “Sahada gerçekleştirdiğimiz en kıymetli müdahalelerden biri hayvan sıhhati ve hastalık idaresi oldu. Bu süreçte vaktinde yapılan teşhis ve müdahalelerle üretim kayıplarının önüne geçtik, tıpkı vakitte üreticinin sisteme olan inancını tekrar tesis ettik. Bu da süt verimliliğine dayalı projenin temelini oluşturdu” dedi.
Yürütülen çalışmalar kapsamında üreticilere tertipli olarak hayvan sıhhati, besleme teknikleri, süt kalitesinin artırılması ve çağdaş hayvancılık sistemleri konusunda eğitimler verildiğini belirten Özden, bu sürecin sadece teknik bir takviye değil tıpkı vakitte kırsal örgütlenmeyi güçlendiren bir yapı oluşturduğunu vurguladı. Özden, “Kırsal mahallelerde üreticilerin bir ortaya gelmesini, birlikte hareket etmesini ve daha planlı üretim modellerine geçmesini sağladık. Bu, alanda sürdürülebilirliğin en değerli ayağıdır” sözlerini kullandı.
Saha çalışmalarının merkezinde etkin rol aldığını belirten Arif Özden, tertipli bilgilendirme ve yönlendirme düzenekleri sayesinde üreticilerin artık daha şuurlu kararlar aldığını, Ziraî Hizmetler Müdürlüğü’nün ise bu sürecin kurumsal omurgasını oluşturduğunu tabir etti. Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda bölgede verimli hayvan ırklarına yönelimin arttığını, süt üretiminde hem kalite hem de verimlilik açısından kıymetli güzelleşmeler sağlandığını belirten Özden, çağdaş hayvancılık uygulamalarının alana entegre edilmesiyle birlikte üreticilerin dala daha profesyonel iştirak gösterdiğini ve bilhassa genç üreticilerin bu alana ilgisinin bariz halde arttığını kelamlarına ekledi.
Bölgesel Güçlenmeden KUDAKA’nın Kurumsal ve Kırsal Kalkınma Hamlesi İspir Belediye Başkanı Ahmet Coşkun, hayata geçirilen kırsal kalkınma projesinin onaylanması ve uygulama sürecine geçilmesinde kurumsal iş birliklerinin belirleyici rol oynadığını vurguladı. Coşkun, başta Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır olmak üzere, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) Genel Sekreteri Oktay Güven’e ve tüm kalkınma ajansı takımına katkılarından ötürü teşekkür etti. Lider Coşkun, “Böylesine kapsamlı projelerin hayata geçmesinde merkezi yönetim ile mahallî idarelerin ahengi son derece kritiktir. Sayın Bakanımız Mehmet Fatih Kacır’ın vizyoner yaklaşımı ve KUDAKA’nın bölgeye sağladığı güçlü dayanak sayesinde mahallî kalkınma projeleri daha faal ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmaktadır. ‘Kırsalda Süt Üreticilerinin Emeği Kara Dönüşüyor’ projemizin desteklenmesi de bunun en somut göstergesidir” dedi. Coşkun, sağlanan takviyelerle birlikte üreticilerin emeğini daha güçlü bir ekonomik pahaya dönüştürme imkanı bulacağını belirterek, kırsal kalkınma modelinin bölge için stratejik bir dönüşüm niteliği taşıdığını tabir etti.
İspir’de üretime dayalı kalkınma modelini kararlılıkla sürdürdüklerini lisana getiren Coşkun, “Hedefimiz yalnızca bugünü değil, yarının İspir’ini inşa etmektir. Tarım ve hayvancılığı güçlendiren, gençlerin üretime katıldığı, bayanların iktisatta daha etkin rol aldığı sürdürülebilir bir kırsal yapı oluşturmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz” kelamlarıyla açıklamasını tamamladı. – ERZURUM
