Gazeteci Mine Kırıkkanat’ın, eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik kullandığı “kripto kılıç artığı” sözü kamuoyunda geniş reaksiyon toplamış ve daha sonra özür dilediğini açıklamıştı. Bu durumun akabinde Gerçek Edebiyat muharriri Ahmet Yıldız, Kırıkkanat’a dayanak veren bir yazı yayınladı.
Kırıkkanat’ın kelam konusu ifadeyi şuurlu bir hakaret olarak kullanmadığını, manasını bilmeden söylediğini ve buna karşın ağır bir “linç” kampanyasına maruz kaldığını savunan Yıldız, bu reaksiyonların Türkiye’de hala canlı olan mezhepsel ve kimlik temelli hassasiyetlerin bir göstergesi olarak yorumladı. Alevilik-Sünnilik ayrımı üzerinden yürüyen tartışmaların çağdaş vatandaşlık anlayışıyla bağdaşmadığını ileri süren Yıldız’ın o yazısı şu halde;
“Hemen söyleyeyim ki Mine Kırıkkanat’ın farkında olmadan söylediği o ‘deyim’in manasını ben de bilmiyor(d)um. Kırıkkanat da bilmiyordu. İnanın, içinde feodal kimlik kılıcıyla değil de ulusal şuurla, ulusal kişilikle gezen hiç bir vatandaşımız da bilmiyor. 21. yy’da alevi – sünni ayrımıyla mı vatandaşlık vazifemizi yapacağız?
‘Dost’lar bilsinler ki Aleviliği bu türlü fanatikçe savunmak da dinî gericiliktir. Sırf Katolikler ya da Selefi (bunun da manasını bilmiyorum inanın, merak da etmiyorum) Müslümanlar ya da şalvarlı sakallılar “gerici” değildir. Pir Bedrettin’in beslendiği kaynak üzerine en hoş çalışmayı yapmış olan Mine Kırıkkanat’a inanılmaz taarruzları gördüğümüzde etrafımızın kravatlı gericilerce çevrildiğini anlıyoruz.
Türkiye’de aleviyim diyenlerin Gülün Öteki İsmi: Kathar Şövalyelerinden Pir Bedreddin Yiğitlerine adlı kitabı yazmış olduğu için sadece bu kitap için bile sonsuz teşekkür etmeleri gerekirken, yapılanlara bakın siz!
Bir peygamberin kendisi değil çocuğu da değil torunlarına olan travmatik sevgiyi bin yıldır dinî bir algı üzere yaşatabilmek az iş değil, hürmet duymak lazım lakin sonuçta feodal devirden de evvel, yani kölelikle feodalizmin kesiştiği bir noktada yaşanmış bir olayın menkıbeleştirilmesinden diğer bir manası yok. Alevilik de feodal kültürden kalan bir kalıntıdır, tortudur, ‘çağdaş psikoloji’k tabirle ‘travma’dır! Hakikaten Kırıkkanat’a atağın boyutuyla gördük ki Alevi fanatizmi de sünni fanatizmle birebir tehlikeyi barındırıyor.
Sonuçta Mine Kırıkkanat’a yapılan ‘linç’ hayli ürkütücü ve düşündürücüdür. Çağdaş bir insan, suçladığı kişinin “Yahu bu manaya geldiğini bilmiyordum.” diye özür diledikten sonra tartışmayı keser. Fakat ne mümkün? Kırıkkanat’ın Kılıçdaroğlu’ndan şahsen özür dilemesi de Cumhuriyet gazetesindeki köşesinden feragat etmesi de bu fanatiklere yetmedi yetmiyor. Tıpkı Salman Rüşdi’ye yapılan akınlar üzere adeta kelle istiyor, ‘kılıç’ sallıyorlar! (Adam sırf Müslümanlığın kuruluşunun temel taşı ayetlerin şeytan üzerine yazılanlarından yola çıkmış, tek bir yorum ya da palavra tümce yazmamıştı!)
Yalçın Küçük demişti bir sohbetimizde, unutmuyorum: Bir muharrir ya da siyasetçi ya da aydın, içinde yaşadığı toplumun din, lisan ve ulusal tarihini kesinlikle bilmeli öğrenmeli, ondan sonra meydana çıkmalıdır, diye. Sahiden hakikat, keşke Kırıkkanat ‘kılıç artığı’ nedir bilebilseydi başına bunlar gelmezdi. Ne var ki çok azımız bu bilgiye sahibiz. Kırıkkanat da, Barut’u okuyunca daha yeterli anlaşılıyor ki, bu cins dinî tarih bilgisinin önemsenmediği bir ailede, ayrıyeten 68 neslinin içinde -bu nesle ilişkin militan bir bireyle evlenerek üstelik- siyasi ve kültürel kimliğini geliştirmiş biri. Yani konuta gelen, masada oturulan en yakın arkadaşları bile alevi mi sunni mi diye sorulmasının akla gelmediği yıllar.
Mine Hanımdan yaşça küçük bir 78’li olarak inanın biz de bu türlü bir bilgiye sahip değildik, okuduğumuz sol mecmualarda ya da kültür mecmualarında kitaplarında ‘kılıçartığı’ diye isim, kavram geçmedi. (Başka bir yazı hususudur ya not düşeyim, dananın kuyruğu o denli değilmiş, saf olan bizlermişiz: Karadenizli solcular olarak 12 Eylülden sonra Erzincan 3. Ordu Askeri Cezaevi’ne tıkılmıştık; birebir ordu mıntıkasına dahil Tokat Sivas bölgesi Devrimci (Yol)cuları da getirilince Aleviliği onlardan duydum öğrendim. Günahlarına da girmeyeyim lakin o vakitten bir şeyler vardı; devlet düşmanlıkları sırf kapitalist yarı sömürge devlet olduğu için değildi!)
Sonuçta bugün Mine Kırıkkanat’a yapılan inanılmaz taarruzlar beni çok şaşırttı ve korkuttu: CIA casusu Kıbrıslı Türk Prof. Dr. Vamık Volkan sahiden başarılı olmuştu!
(Tanıl Bora’nın Cereyanlar kitabı üzerine yazdığım yazıda detaylı açıklamıştım) Politik Psikoloji, Volkan’ın “Büyük Gruplar” ismini verdiği etnik, dinî kültürel kümelere ağırlaşmış disiplinler ortası akademik bir alan. Seçilmiş Travma (Örn. Alevilik) küme üyelerinin geçmişte yaşadığı acı çekme, çaresizlik ya da utanç hislerine yol açan olayların kuşaktan nesile aktarılarak ortak hafızada kalıcılaşmasıyla ortaya çıkar.
Prof. Vamık Volkan bu işin uzmanı, Politik Psikolojinin kuramsal çerçevesini, deneyimlerini ABD lehine sonuç elde etmede sonuna kadar kullanmış bir kişi. Gittiği her yerde ulusları devletleri ayrıştırma tarafında uğraş sarf etmiştir.
Ayrıştırmada izlenen yol kolay: Toplumları daima travmatik geçmişe odaklamak. (Örneğin bunu, Terry Eagleton “Kaşınmayan yeri kaşımak” Paşinyan ise daha açık “1939’da nasıl Ermeni Soykırımı gündemi yoktu da 1950’de Ermeni Soykırımı gündemi nasıl ortaya çıktı?” diye sorarak netleştiriyor.) İşte bu türlü sönümlenmiş travmaları yine canlandırdılar, canlılığını sürdürenleri daha da alevlendirdiler. Buna uygun bir geçmiş yoksa pireyi deve yaparak, olmadı düpedüz uydurarak yeni travmalar icat ettiler.
Kırıkkanat’a yapılan akınlar, neoliberal periyot bitti kaba kimlikçilik de gitti sanırken bu travma/ların ne kadar canlı biçimde kuluçkada yaşadığını gösterdi. Halbuki Türkiye Cumhuriyeti bu etnik ve mezhepsel travmaların üstünü örterek çağdaş bir vatandaşlık inşa etti. -Bence başarmış da- lakin 12 Eylül’le birlikte Vamık Volkanlar da başarmışlar!
Kırıkkanat, etnik ve dinî kültürlere gözlerini kapamış bir aydınımız. Çağdaş bir muharrir için doğrusu da budur. Kırıkkanat’ın cürmü, hâlâ Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundaki ulus inşa etme devrimci ruhunu taşıyor olmasından diğer bir şey değil. Saldırganların, ‘Kürtçe eğitime de karşı pis ulusalcı’ üzere nitelemeleri, Agos mecmuasının de işe karışması gösteriyor ki saldırganların ‘kılıçartığı’ mı neyin bilmem lakin bir şeyin artığı oldukları kesin!
Belli: Hedef üzüm yemek değil bağcıyı dövmek! Mine Kırıkkanat’ın Cumhuriyetçiliği, etnik ve mezhepsel kırılmalara yüz vermemesi malum etraflarda yıllardır biriktirdikleri bir kin oluşturmuş ve pusuya yatırmışlar! Sıkıntıları Mine Kırıkkanat değil Cumhuriyet!
Durum sahiden korkutucudur. Bu ülkenin İslamcı kökenden gelmiş Başbakanı bile (emperyalizmin İran’a saldırısından sonra üstelik) Türkiye’de sunni ümmetçi çevrelerin fırsat bu fırsat Aleviliği karalama homurtularına karşı “Alevilik de sünnilik de bizimdir hepimiz Müslümanız” demişken içimizdeki ‘ilerici(!)’ Alevi Yusuf Kaplanların çokluğu bu kaygıyı haklı çıkarıyor.
En son (Kılıçdaroğlu’nu muhtemelen tekrar CHP’nin başına hazırlıyorlar) İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının da Kırıkkanat hakkında, o ünlü 126. Unsura istinaden düzenlenen halkı kin ve düşmanlığa tahrik yahut aşağılama hatasını ‘oluşturabileceği’ kanısıyla dava açması, işin tuzu biberi oldu.
Genç kız Mine Kırıkkanat’ın on yıllar evvelki “bu halkın hep ‘muhbir vatandaş’ zihniyetinde kalacağı…” (s. 34) saptaması maalesef bir defa daha yanlışsız çıkmış, ilerici görünen en yakınımızdakilerin bile vaveylası, zati pusuda bekleyen devletimize muhbirlik olmuştu.
Ancak sayın savcılık Mine Kırıkkanat’ın şöyle bir savunmasıyla karşılaşabilir!
“Ne tuhaftır ki gençlik yıllarımda biriyle dost olduğum vakit soyunu sopunu, nasıl bir aileden geldiğini aklıma bile getirmez, merak da etmezdim. Zira herkesi olduğuyla ölçen soya sopa değer vermeyen demokrat bir etrafta yetişmiştim. Bilmem kimlerin kızı, oğlu, gelini ya da damadı olmak hiç konuşulmazdı bizim konutta. Kimin neci olduğuna değil, ne olduğuna kıymet verilirdi. Örneğin babam, sadrazam soyundan eniştem, ‘damadı şehriyari’ diye dalga geçer, ona ailesinden dolayı hiçbir hürmet beslemediğini, öz kişiliğiyle değerlendirdiğini sezdirirdi. Sanırım savaş görmüş, her şeyini kaybedip yine ömür inşa etmiş beşerler fakat bu türlü bir bilgeliğe varabiliyor. En azından benim aile görgüm böyleydi.” (s. 142)
BARUT VE ANI YAZMANIN CESARETİ
Bir kitaba Barut ismi vermek birçoklarına garip gelebilir; Mine Kırıkkanat’ın yazılarını okuyan, hatta biraz tanıyan birçok kişi de mücadeleci ve külyutmaz karakteriyle uyumlu, kim bilir kimlere ateş püskürmüştür gülle atmak istemiştir, manasını çıkarabilirler.
Ancak Kırıkkanat bu ismi çok daha insani bir manada kullanmış. Kırıkkanat, insanoğlunun 1800’lü yıllarda bilgi ve bilimle hareket etmeye başlamasını ‘barut’ olarak kıymetlendiriyor: “Yaşam savaşında her birimiz içimizdeki barut kadar yer yaktık.” “Bazen savunma bazen taarruza yaradı.” (S. 14) (Hemen aklımıza gelmişken belirtelim: Osmanlı’ya Avrupa bir vakitler ‘Beyaz dumanlı barut ülkesi’ kederi. Onların barutları kapkara duman çıkarırken Osmanlı ateşli silahları ve toplarıysa beyaz duman çıkarıyordu. Bu gelişmiş teknolojiyi alabilmek için sanayi ihtilalini beklemeleri gerekmişti.) Kitabın son sayfalarındaki notlarından anladığımıza nazaran anılarının ikinci kısmını “ömrü yeterse” Ateş ismiyle yayımlayacak. (Belki üçüncü bir cildi daha ‘Kül olana kadar’ ismiyle da yayımlanabilir.)
Barut, Mine Kırıkkanat’ın 1968’de lise ve üniversite yılları ve ortamından 12 Eylül darbesinden sonra yurt dışında gazeteci olarak yaşadığı 1981 yılına kadar olan yılları kapsıyor.
Anı yazmak zordur. Yürek ister. En değerlisi unuttuğum bir şey var mı telaşıdır. Belleğine kuşku duyduğu anlarda “teyid” için yaşayan yakınlara başvurulur. Yıllar boyunca biriktirdiği gazete mektup denklerinin tozlarını yutmaksa uğraşıdır.
Anı yazarken en korkulan, ürkülen yan, müellifin mahrem ömür alanlarına kadar genişleme isteğine ket vuramamasıdır. Yazsan bir öbür yazmasan yazarlığın özüne kocaman bir hakaret…
Tarihe küçük bir iz bırakırken alabildiğine dürüst olup yanlışsız bilgiler bırakmak insan olmanın da gereğidir.
Hadi kendine karşı dürüst olup her türlü riski göze alarak açılıp saçıldın ya anlattığın başkaları. Onların kapalı kapaklı yanlarını yazmak işte anı muharririne acı veren etik korkularla dolu alan…
Dün o denli bugün bu türlü olanların öfkesini de eklersen tüzel sakıncalarıyla anı yazmak büyük bir bela.
Anı yazmak çenesi düşüklerin işidir denmesi tahminen de Evliya Çelebi yüzünden. Seyahatname’dir lakin anı edebiyatımızın baş tacıdır da.
Osmanlı ve Cumhuriyetin birinci yılları anı edebiyatımızın asker kanadının tartıda olduğu vakitlerdir. Kazım Karabekir’in, Fevzi Çakmak’ın, Yetmişlik Bir Subayın Anıları (Rahmi Apak) ve irili ufaklı onlarca subayın Kurtuluş Savaşı anılarını geçersek Osman Pamukoğlu’nun tüm listeleri alt üst eden Unutulanlar Dışında Yeni Bir Şey Yok (2003) okunurlukta ve Türk okurunu biçimlendirip yönlendirmede -Bir Dinozor’un Anıları’yla(1997) yarışan etkide- unutulmaz anı kitabıdır.
Edebiyat dışı muharrirlerin anıları edebiyat anı kitaplarıyla at başı sarfiyat. Bu manada Mine Kırıkkanat’ın Barut’u edebiyat ve sanat erbabının içinde yoğrulan bir kitap olarak Halide Edip Adıvar’ın Mor Salkımlı Ev’ine koşut tutulabilir. Ne var ki Kırıkkanat’ın Barut’u 16-17 yaşlarında ‘bir genç kızın anıları’yla başlıyor. Adıvar’ın Mor Salkımlı Ev’i 1884 yılından 1918’e kadar olan yaş dilimindeki çocukluğunun anılar kitabı. Bilhassa seyahat ve anı kitapları açısından daima Batılı müelliflere imrenmişizdir. Bu ortayı görüyoruz ki Cumhuriyet devriyle dengelemiş durumdayız. (Koskoca Osmanlı devri iç alakalarını Leydi Mary Montagu’nun (1717) anı/mektuplarıyla gideriyoruz!)
Kuşkusuz en büyük anı kitabımız Mustafa Kemal Atatürk’ün kimseye söylemeden lakin devlet memurlarından birtakım evraklar isterken yazdığı -ortaya çıkan- Türk milletine asırlar uzunluğu ışık olacak Nutuk’u, sofistike bir anılar bütünüdür.
Mine Kırıkkanat’ı güzel anlamak için 68 ruhunu anlamak lazım demiştim. Lakin bir diğer kıymetli etken de büyük bir takviye olarak her vakit kızının ardında duran asker mühendis baba Kazım Kırıkkanat: “Babam Kazım Kırıkkanat ABD’ye de SSCB’ye de karşı, yalnızca laik cumhuriyet rejiminden yana, sağlam bir Atatürkçüydü…” Bu özelliğin, Mine Kırıkkanat’ın da ömrü boyunca kişilik omurgasını oluşturduğunu rahatlıkla uyarlayabiliriz. “Dersim isyanında gördüklerini anlatırken ağlayan…” (S. 36) bir babanın elinde büyümek…
Mine Kırıkkanat’ın, ihtimamla sakladığı güçlü evrak ve fotoğraflar eşliğinde epey samimi bir lisanla yazdığı Barut, üstelik genç bir bayanın gözünden Türkiye’nin değerli bir tarihine dayanılmaz katkıda bulunuyor.
Mine Kırıkkanat, Barut isimli anılar kitabıyla 68 ruhunu hala canlı olarak günümüze taşıyor.
BİR TÜRK BAYANININ HİKAYESİ OLARAK ‘BARUT’
Barut, bir bayanın kıssası. Erkek hâkim toplumda, feodalının da çağdaşının da bayana karşı tıpkı anlayışa sahip olduğu vakitlerde ayakta kalabilmenin, hele bir anne olarak var olabilmenin zorluğunun, acılarının (ki bu acı o denli bu türlü bir acı değil) -Kırıkkanat’ın yeteneğine has bir ironi ve akıcılıkta- anlatıldığı bir anı roman adeta.
Kırıkkanat’ı yetiştiren asker dayı, Fransa’da politeknik okumuş mühendis asker baba ve İş Bankası memuru anneden oluşan üçgene, İTÜ’lü Kozan Asova da ortak oluyor. Kırıkkanat Yalovalı bir toprak ağasının çiftlik sahibinin varlıklı oğlu Kozan’la evleniyor. Kozan TİP militanı. Birebir vakitte bir fotoğraf sanatkarı. 1971 yılındaki bu öğrenci evliliği kırık dökük kapıcı dairesi karşısı bir bodrum katta yürümeye çalışıyor lakin burada devrin kıymetli devrimcileriyle tanışma tartışma talihi Kırıkkanat’ı devrimci demokrat bir Cumhuriyetçi kişilik olarak bilinçlendiren yıllar oluyor.
“Zaten iki odasından biri onun Yön dergisi başta sol yayınlar birikimine ayrılmış konutumuz, kimi TİP’li lakin hepsi sosyalist ya da komünist arkadaşlarının sığınağıydı. Anadolu’nun İTÜ’yü kazanmış zeki, parlak çocuklarıydılar, uygun ve sağlam yürekli, pırıl pırıl delikanlılardı. Ailelerinin durumunu bilmezdik ya yurtlarda ya da ortaklaşa tuttukları izbe kiralıklarda kalırlardı. Hepsinin parası sonluydu, lakin ne yapar eder hiç olmayanı da yönetim ederlerdi. Kimileri, daha biz nişanlıyken onları oğulları üzere bağırlarına basan anne babamın meskenine gelir masraflardı. (…) Kozan’la tanıştığım on beş yaşımdan beri pek çok ideoloji kitabı okumuştum. Daha yeterli bir dünyanın sosyalist tertipten geçtiğine yürekten inanıyordum. Konuta gelip giden ‘yoldaşlar’ın – siyasal ve toplumsal tartışmalarına katılıyor, fakat nedense önerdikleri hiçbir yol ya da tahlili benimseyemiyordum.
“Hayal gördüklerinin, olayların asla öngördükleri üzere gelişmeyeceğinin farkındaydım.
“Gerek eşim gerekse arkadaşlarının hepsi devlet okullarında okumuşlardı. Fransız eğitimi alan bendim, lakin ülkenin sosyolojik yapısına, komünizmi ‘karıları paylaşmak’ olarak anlayan halkın ebediyen sağcı, hatta ‘muhbir vatandaş’ zihniyetine Fransız kalan onlardı…” (S. 34-35)
Genç kız Mine Kırıkkanat sadece siyasi olarak pişmiyor, erkekler karşısında bayan olarak da pişiyordu. Eşi Kozan’ın her işte başarısızlığı ve alkolik olması Kırıkkanat’ı kısa periyodik de olsa iş aramaya itiyor. İş başvurusu yaptığı turizm firmasının sahibi bir gece kapısını çalıyor son model mersedesiyle caka satarak metresi olmasını öneriyor utanmadan. Hele Ararat yayınevinin sahibi Kırıkkanat’ın çevirdiği Dimitir Dimov’un ünlü Tütün romanının telifini bir türlü vermeyen “…telif hırsızlığının doktorasını yapmış…” (s.90) ‘iriyarı’ Ramazan Yaşar’ın yaptığı, edebiyat dünyasında da olsa o yıllarda bayan olmanın ne kadar sıkıntı olduğunu gösteren ibretlik bir rezalet:
“1973 yılında Milliyet Yayınları’ndan Rahat Uyu Katrin, Ararat Yayınevi’nden de Tütün roman çevirilerim çıktı ve o yıl mecburî iki sertifika imtihanını vererek Sosyoloji’de üçüncü sınıfa geçtim. Bir yandan ders çalışıyor, öte yandan Tütün’ün devamını çeviriyordum. İkinci cilt 1974’te yayımlandı. Bandrol ya da rastgele bir kontrol sisteminin olmadığı yıllarda, kurumsal olmayan tüm yayıncılar gerek muharrirlerin, gerekse tercümanların telifinden çalardı. (…) Sadede gelme vaktiydi. Telif ödememi hatırlattım. ‘Tabii, olağan, gel vereyim!’ dedi. Ararat Yayınevi, ön tarafı kitapçı, gerisi idari kısım olarak geniş bir alana yayılıyordu. Ramazan Yaşar’ın ofisi, taşınabilir duvarlar üzere kitaplıklarla ayrılmış art kısımdaydı. Hâlâ, yerinde duramayacak kadar heyecanlı Ramazan, hoplaya zıplaya ofise geçti, ben de gerisinden. Bu sefer nitekim hazırlamıştı, onca vakittir beklediğim telif fiyatını. Masaya oturmadı, çekmeceden çıkardığı zarfı uzatıp, ‘Buyur!’ dedi. İkimiz de ayaktaydık. Zarfı aldım, içine bakarken sanki çıkarıp sayayım mı, kabalık olur mu diye tereddüt ediyordum ki Ramazan kalın kollarıyla gövdemi sarıp dudaklarıma yapıştı. Hiç beklemediğim akından dehşete kapılmıştım. Başımı geriye atıp ağzımı adamın ağzından kurtardım, debelenmeye başladım. Saldırgan, enine uzunluğuna üç katım irilikteydi. Beni tüy üzere ezerdi. Ömrümde birinci kere bir erkekten korktum ve tecavüze uğrayabileceğimi düşündüm. Nasıl canhıraş debelendiysem, kollarını çözüp beni bıraktı, neyse ki. İşte o vakit, önünü gerisini düşünmeden, hür kalan sağ elimle, Ramazan Yaşar’a bir tokat attım…” (s. 98)
Ancak Ramazan Yaşar’ın yaptığı, cinsel tacizden öte, şeytanın bile aklına gelmeyecek bir nedenleydi:
“Bugünkü aklımla düşününce Ramazan Yaşar’ın hesaplı kitaplı bir taciz organize ettiği kanısına varıyorum. Bu kurnaz hödük benim vereceğim yansıyı çekip gideceğim ve bir daha uğramayacağımı biliyordu. Daima yeni basımları yapılan Tütün’den hisseme düşen telifleri ödememek için taciz senaryosunu düzenledi…” (s. 99)
Felek olan erkeklerin tokadı bununla da kalmıyor. O genç yaşında epey üzücü bir olay var ki Mine Kırıkkanat’ı pişiren, katılaştıran lakin dayanma gücüne hayran bırakan bir olay.
Kırıkkanat okulu bitirince aile dostları ressam Nurullah Berk’in teklifiyle Türkiye Turing ve Araba Kurumu’nda Çelik Gülersoy’un yanında işe başlıyor. Hamileliğinin son aylarında Mine, her hafta Kenterler Tiyatrosunda yaptıkları toplantılar tiyatro idaresinin yanlış planlaması sonucu bir aksilik nedeniyle bizim pek babacan güleryüzlü bildiğimiz tiyatrocu Erol Günaydın’ın çocuk tiyatrosuyla çakışıyor.
“Erol Günaydın hışımla yaklaşıp önüme dikildi. Uzun olmasa bile iri kıyım bir adamdı. Yüzü öfkeden allak bullak, yedi aylık hamileliğinde 48 kiloya çıkabilmiş beni kollarımdan tuttu, hakaretler etti, sonunda ‘Orospu!’ diye bağırdı. Ona kimse sus demedi. Kimse yardımıma gelmedi, beni savunmadı. Sonrasında söylediklerini, hatta olayın nasıl bittiğini, meskene nasıl döndüğümü anımsamıyorum. Silmişim belleğimden.
“Tiyatrocuların pek sevdiği Günaydın, benim birinci çocuğumun katilidir. Ona yarım yüzyıldır beslediğim kin, hiç azalmadı. Beni ona karşı yalnız bırakan Çelik Gülersoy’u da, yardımcı diye verdiği gözdesi Koray’ı da bağışlamadım; Erol Günaydın bana saldırırken ortaya girmeyen, parmağını kımıldatmayan Akbank Genel Müdürü Medeni Berk’i de.
“Umarım yüreğimde açtıkları derin yaranın bedelini hayatlarında ya da ölürken ödemişlerdir.
“O gece, dehşetli bir baş ağrısı başladı. Hiç bu türlü bir ağrı yaşamamıştım. Elimde olmadan inliyordum. Kozan bile ayılıp telaşlandı. Geceyansı, Taksım İlkyardım Hastanesi’nin acil servisine gittik. Nöbetçi doktor, ağrıyı çok ciddiye aldı. Yatırdılar. Evvel bir iğne yapıldı, sonra serum takıldı. Bebeğin durumuna bakıldı. Doktor, belleğime kazınan o kelamları söyledi: ‘Zamanında geldiniz. Müdahale etmeseydik, ölebilirdiniz!’” (s. 151)
Kırıkkanat üç dört gün sonra erken doğum yapıyor.
“Her şeye karşın 1 kilo 900 gram ve sağlıklı doğdu yavrum. Lakin doktor erken doğum nedeniyle bir mühlet Zeynep Kamil Çocuk Hastanesi’nde kuvözde kalmasına karar verdi… İsmini Kerem koydum. Kimseye ve babasına istişareden. Günün lakin yarısını ayık geçiren Kozan, öylesine yoktu ki hayatımda yavaş yavaş siliniyordu da kalbimden…” (s. 152)
Ancak o periyotta sık sık yaşanan elektrikler kesilmiyor mu? Kerem küvezde soluksuz kalıyor. Bir mühlet sonra da ölüyor.
Mine Kırıkkanat, “Çektiğim acının ucu bucağı yoktu” diye anlatıyor bu fecî olayı. Küveze koymasaydık Kerem yaşayacaktı gerçeği aklına geldikçe nitekim dayanılması güç bir durum. Yeniden de inat edip Kozan’dan yine gebe kalıp Gökçe’yi doğuruyor.
ALTANLAR’IN ALTINDA YATAN CUMHURİYET DÜŞMANLIĞININ NEDENLERİ
Kırıkkanat’ın anılarından kesimleri fazla vermeyeyim, kitabın okunmasını engellemiş olmayayım. Sırf malum ‘güncel’ tartışma nedeniyle Kırıkkanat’ı Kırıkkanat yapan birinci gençliğinde neler yaşadığını anlatmak istedim. Yoksa kitap o kadar farklı ve herkesin bilmesini istediğim olaylara şahit ki…
Kozan’dan ayrılıp Çetin Altan’la bağının başlaması… Altanlar’ın aile seceresini ve gerçek yüzlerini bu kadar yakından öteki kimse anlatamazdı dedirtiyor beşere. Baba Altan’ın kaypak kişiliğinden oğul Ahmet Altan’ın annesinin kimliği, Mehmet Altan’ı nasıl Fransa’da Sorbon’a kaydettirdiği, Çetin Altan Melih Cevdet arbedesinin yaşandığı o gece… Kitapta hatırı sayılır oranda sayfalar Çetin Altan’la yaşadıklarına ayrılmış.
Türkiye’nin birinci bayan spikeri olmasından Avrupa’nın göbeğinde bir gazeteci olarak Mario Soares’ten Miterand’a, Gorbaçov’dan Jean Marie Le Pen’e, Kenize Murat’tan Serra Yılmaz’a, Jack Lang’dan Costa Gavras’a kadar onlarca ünlü siyasetçi ve kültür insanıyla dostluk ve röportajlarına kadar harikulade varlıklı bir hayat ve tarihi kesit Barut’ta okunmayı bekliyor.
Barut’u okuyunca, kolay bir yanlış manaya yüzünden bir bayan olarak koskoca bir dünyaya direnmiş müellife saldırmanın ne kadar gereksiz ve ‘küçük’ bir iş olduğu daha yeterli anlaşılıyor”
