Otomotiv kesimi, bilhassa iç pazarda yüksek vergi yükü ve kur tesiriyle birlikte sıkıntı bir periyot daha geçiriyor. Geçen yıl rekor kıran pazarın bu yıl tıpkı düzeye ulaşmamasını bekleyen dal temsilcileri, savaşın tesirinin hissedilmeye başlandığını lisana getirirken, başka tarafta da yatırımcıların vites düşürdüğünü aktarıyor. Bilhassa Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetine yönelik yapılan düzenleme ile birlikte pazarın birinci 3 ayının epeyce zayıf geçtiği görülürken, dal temsilcileri kapsamın genişletilmesini bekliyor.
Dünya’dan Ali Yıldırım’ın haberine nazaran, ÖTV muafiyetine yönelik yapılan son düzenleme ile birlikte ortopedik mahzur oranı yüzde 40 ve üzeri olan vatandaşlar da araç alımında vergi avantajından yararlanabilir hale geldi. Bu değişiklik, sistemin erişilebilirliğini artıran kıymetli bir adım olarak öne çıkıyor. Daha evvel daha hudutlu bir gruba hitap eden muafiyet, artık daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşma potansiyeline sahip. Lakin bölüm temsilcileri tesirin sonlu olacağını söylüyor. Listenin daralmasıyla birlikte pazara bulunacak tesirin hudutlu olacağı da belirtiliyor
Yapılan değişiklik, ÖTV muaf modeller üzerinde önemli bir daralmayı getirdi. Düzenlemeye eklenen yüzde 40 yerlilik kaidesi, ithal modelleri büsbütün devre dışı bıraktı. Muaf pazar böylelikle Türkiye’de üretim yapan markalardan oluşmaya başladı. Bu süreçte birçok ithal markanın ÖTV muaf pazarındaki satışları düştü. Toplam pazar hisselerinde da gerileme gerçekleşti. Bundan en çok etkilenenler ise Çinli üreticiler oldu. Kayıplar birinci çeyrekte yüzde 10’a ulaştı.
10 MODEL
ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilecek araç listesi de üretime göre belirli. 8 modelin yer aldığı listede, Türkiye’de üretimi yapılan ve yerlilik oranı koşulunu karşılayan modeller öne çıkıyor. Bu kapsamda öne çıkan araçlar ortasında TOGG T10X ve TOGG T10F üzere yerli elektrikli modeller dikkat çekerken, içten yanmalı ve hibrit seçeneklerde ise Renault Clio, Renault Megane, Hyundai i20, Hyundai Bayon, Toyota Corolla, Toyota C-HR, Fiat Egea ve Renault Duster listeye giren modeller ortasında yer alıyor. Bu tablo, bilhassa B ve C segmentinde ağırlaşan, fiyat erişilebilirliği görece daha yüksek araçların öne çıktığını gösterirken, 10 yıl yeni muaf araç alamama kuralı daha sağlam modellere talebi artırıyor.
’10 YIL SATAMAMA ŞARTI’
Yeni muafiyet kapsamı hakkında Dünya’ya özel açıklamalarda bulunan Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş. CEO’su Ali Haydar Bozkurt, Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte ortopedik pürüz oranı yüzde 40’ın üzerinde olan bireylerin ÖTV muafiyetinden yararlanarak araç almasının önü açıldığını söyledi. Yapılan son düzenlemeyle birlikte bu tesirin değerlendirildiğini aktaran Bozkurt, “Bunun sonlu bir tesir yaratacağını söylemek gerekir. Zira burada esasen muhakkak marka ve modeller bu kapsama giriyor. Hasebiyle toplam pazarı üst taşıyacak bir tesirden fazla, daha çok belli bir müşteri kitlesine hitap eden bir tesirden kelam edebiliriz” sözlerini kullandı.
Mevcut durumda asıl tesirin perakende müşterisinin alım gücü olduğunu belirten Bozkurt şöyle devam etti:
“Savaşın getirdiği belirsizlik de tesirli. Elbette bu devirde ÖTV muafiyetinden yararlanan bir müşteri kitlesi var ve bu talebi net biçimde görüyoruz. Bilhassa yerli üretim kaidesiyle birlikte Toyota’nın Türkiye’de üretilen Toyota C-HR Hybrid ve Corolla Sedan modelleri bu kapsamda öne çıkıyor. Yılın başında kampanyalarla birlikte süratli bir satış ivmesi yakaladık ve stokların süratle tükendiğini gözlemliyoruz. Lakin bu tesirin toplam pazar üzerinde sonlu kalacağını, asıl belirleyicinin tekrar ekonomik beklentiler olacağını söyleyebiliriz. Öte yandan düzenlemede yer alan 10 yıl satamama koşulu da kıymetli bir öge.”
LİMİT 2,8 MİLYON
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken hususlarından biri ise araçların 5 yıl boyunca satılamaması ve 10 yıl boyunca da yeni ÖTV muaf model alınamayacak olması. Bu kural, kısa vadeli al-sat uygulamalarını ortadan kaldırırken, kullanıcıları daha uzun vadeli düşünmeye zorluyor. Bu durum, satın alma kararında dayanıklılık, güvenilirlik ve garanti mühleti üzere kriterleri daha da değerli hale getiriyor. Uzun garanti sunan markalar bu noktada rekabette öne çıkma bahtı yakalıyor. 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli engelli araç alımında ÖTV muafiyet limiti yüzde 25,49 artışla 2 milyon 873 bin 972 liraya yükseldi. Bu limit, ÖTV ve KDV dahil fiyat olarak belirlendi. Satılacak araçlarda da en az yüzde 40 yerlilik oranı kaidesi konuldu. Böylelikle yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler yahut ortopedik mani raporu bulunanlar 10 yılda bir bu haktan yararlanabilecek hale geldi.
EN DÜŞÜK FİYAT 800 BİN
ÖTV muafiyetli araç fiyatlarında vergi yüksekliğinden ötürü içten yanmalı araçlar epeyce avantajlı hale geliyor. Elektrikli tarafta zati ÖTV yüzde 25 düzeyinde olduğu için indirim oranı içten yanmalı versiyonlara nazaran çok da yüksek olmuyor. En ucuzlar listesinin başında uzun yıllardır Türkiye’de üretilen Fiat Egea geliyor. Baz donanımla Fiat Egea Sedan 1 milyon 429 bin liralık bir etiket taşıyor. Bunu ÖTV muaf sistemle birlikte satın aldığınızda bu fiyat yaklaşık 809 bin lira düzeyine kadar düşüyor. İkinci en uygun model ise yeniden İzmit tesislerinde üretilen Hyundai i20. Modelin baz versiyonu 1 milyon 425 bin liralık bir etiket taşıyor. Muaf tarafta ise aracın yaklaşık fiyatı 838 bin lira. Renault Clio 1 milyon 795 bin liralık etiketten 1 milyon lira düzeyine kadar düşerken, birebir durumu Hyundai Bayon da paylaşıyor. Toyota Corolla Sedan ise 1 milyon 894 bin liralık etiket karşısında 1 milyon lira düzeyinde. TOGG ise elektrikli modellere uygulanan yüzde 25’lik vergi kapsamında yaklaşık 1 milyon 869 bin liralık bir etiket taşırken, ÖTV muaf sistemle aracın fiyatı 1.4 milyon lira düzeylerine kadar iniyor.
