Antalya Ticaret Borsası (ATB) Başkanı Ali Çandır, Yöresel Eserler Fuarı YÖREX kapsamında yaptığı değerlendirmede bayan kooperatiflerinin lokal kalkınmadaki rolüne dikkat çekti.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği dayanağıyla düzenlenen fuarda 120 kooperatifin yer aldığını belirten Çandır, bunların 70’inin bayan kooperatiflerinden oluştuğunu söyledi.
Çandır, mahallî eserlerin bu kooperatifler aracılığıyla iktisada kazandırılabileceğini vurguladı:
“Coğrafi işaretli eserler etrafında kümelenen pazardan hisse alabiliyor. Daha çok belediyenin YÖREX’e katılmasını istiyoruz. TOBB’un dayanakları ve Trendyol, Migros, Özdilek, Metro üzere perakende şirketleri ile üreticiler burada direkt ikili görüşmeler yapma talihi elde ediyorlar. Bu sayede birçok kooperatif yereldeki eserini ulusala çıkarabiliyor.”
YÖREX’E “EATALY” MODELİ
Gastronomi turizminin ehemmiyetine değinen Çandır, fuarın memleketler arası bir konsepte taşınmasının hedeflendiğini belirtti. YÖREX’in uzun vadede Eataly gibisi bir yapıya dönüştürülmesinin planlandığını tabir etti.
Antalya’daki otellerin satın almacılarının da fuarda üreticilerle bir ortaya geldiğini söyleyen Çandır, “Gastronomi turizmi için yöresel lezzetlerin ve coğrafik işaretli ürünlerin öne çıkarılması çok kıymetli. Bizim YÖREX’e ait uzun vadeli niyetimiz yurt dışında tıpkı ‘Eataly’ üzere bir konsept oluşturmak” sözlerini kullandı” dedi.
“FAHİŞ FİYAT İÇİN REFERANS GEREKİR”
Tarımsal üretimdeki son duruma ait değerlendirmelerde bulunan Çandır, iklim şartlarının üretimi olumsuz etkilediğini söyledi. Fiyat tartışmalarına ait ise “Domates fiyatı gündemde oluyor lakin hangi domatesin fiyatı? 99 çeşit domates var. Şu anda mesela patlıcanın kilosu hal fiyatı 10-15 TL. Eseri parasız dahi alsanız nakliyesi vs. markete girişi 25-30 TL’yi buluyor. Fahiş fiyattan kelam ediliyor lakin bir fiyata fahiş diyebilmeniz için olması gereken fiyatı ortaya koymanız gerekiyor. Fiyatların 15 Mayıs’tan sonra rayına oturacağını arkadaşlar tabir ediyorlar” diye konuştu.
“YAĞIŞLAR FİYATLARI YÜKSELTTİ”
ATB Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci ise tarım eserlerindeki fiyat artışlarının nedenlerine değinerek, çok yağışların üretimi etkilediğini belirterek, “Bu fiyatlar neden oldu? Zira 2 yıllık yağış 40 günde yağdı. Havalar kapalı gitti. Fındık üzere olan meyveler döküldü. Lakin mayısın 10’u, 15’i fiyatlar geri vites yapacak. Domateste ihracat yok hepsi iç piyasaya marketlere gidiyor. Antalya’da halde 90-100 TL’den fiyat bağlanıyor” tabirlerini kullandı.
Ekinci ayrıyeten, savaşın sürmesi durumunda Körfez ülkelerinden talebin artabileceğini belirterek, “İran üzerinden eser gitmezse Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn, BAE’ye bizden eser gidecek” dedi.
YÖREX YENİ PAZARLAR AÇIYOR
Sinop Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Salim Akbaş, fuar sayesinde yeni eserler geliştirdiklerini ve memleketler arası pazarlara açıldıklarını belirtti. Coğrafik işaretli torik lakerdayı yeni ambalajlarla pazarladıklarını söz eden Akbaş, Ukraynalı alıcıların fuarda eserlere ağır ilgi gösterdiğini söyledi.
AB dayanaklı projelerle üretimi artırdıklarını lisana getiren Akbaş, balık sürece tesislerinde yüklü olarak bayan istihdam ettiklerini ve Japonya’dan dahi sipariş aldıklarını kaydetti.
“EN KIYMETLİ ESER YABAN MERSİNİ”
Manavgat Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Seydi Tahsin Güngör ise Manavgat’ın yöresel eser potansiyeline dikkat çekerek, muz ve susam üretiminde kıymetli bir hisseye sahip olduklarını söyledi. En yüksek katma bedelli eserin yaban mersini olduğunu belirten Güngör, “Çünkü dondurma ve pastacılıkta çok kullanılan bir eser. Kilosu 1200-1300 TL civarında. Üretimimizin hepsi ülke içine gidiyor” sözlerini kullandı.
