Klasik kredilerin tıkandığı noktada bireylere, konut ve araç sahipliğinde alternatif bir tahlil sunan tasarruf finansmanı, son yıllarda dikkat alımlı dönüşümde. Faizsiz, dayanışma temelli ve esnek ödeme modelleriyle dar ve orta gelirli ailelere yeni bir kapı açan model, süreç hacminde trilyon TL’lik eşiği aştı. Rakamsal datalar, kesimin artık niş bir alan olmaktan çıkıp, ana akım bir finansal tahlil haline geldiğini de gösteriyor.
Finansal Kurumlar Birliği (FKB) 2025 yıl sonu verilerine nazaran, dalın süreç hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar TL’ye, etkin büyüklüğü yüzde 251 artışla 323 milyar TL’ye ulaştı. Bu ölçek artışı, tasarruf finansman modelinin finansal sistem içindeki ağırlığının güçlendiğini ortaya koydu.
ÖDEME PLANI 240 AYA KADAR UZAYABİLİYOR
Dünya’dan Hamide Hangül’ün haberine nazaran dal, 2021 yılında çıkarılan maddeyle, kanuna tabi hale geldi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetiminde ve Finansal Kurumlar Birliğine (FKB) bağlı olarak faaliyet gösteren tasarruf finansman kesimi, esnek ödeme modelleriyle geniş kitlelere hitap ederek, adeta tabana yayılıyor. Birtakım sektör temsilcilerinin, “Terzi işi finansman” olarak da tanımlanan modelde, bireyler, bütçesine nazaran taksit sayısını ve meblağını belirleyebiliyor. Bankacılıkta 180 aya kadar çıkan ödeme planı, bu sistemde 240 aya kadar uzayabiliyor. Mesken, taşıt ve çatılı iş yerini almak isteyen müşteri öncelikle satın almak istediği mülkü kendisi buluyor, ödeme ise direkt firma kanalıyla satıcıya yapılıyor.
İKİ FARKLI MODEL
Tasarruf finansman şirketlerinde mukaveleler, “Müşteri bazlı tasarruf finansman sözleşmesi ve çekilişli tasarruf finansman mukavelesi olarak ikiye ayrılıyor. Bu modelde, müşteri bazında bağımsız olarak düzenlenen tasarruf finansman mukavelesinde tahsisat tarihi evvelce belirleniyor. Peşinat ödeme zorunluluğu yok, lakin yüksek peşinat ödeyenler daha erken tahsisata hak kazanıyor. Belirlenen koşulların gerçekleşmesinden sonra tasarruf finansman şirketleri müşterilere tahsisat yapıyor. Yani evini ya da otomobilini teslim ediyor. Çekilişli tasarruf finansman sözleşmesi ise çekiliş kümeleri oluşturulmak suretiyle kontratları düzenleniyor. Kimi şirketler aylık ve kimi şirketler ise üçer aylık olmak üzere noter huzurunda çekiliş yapıyor. Şirketlerin gerçekleştirdikleri çekilişlerin tarihleri toplumsal medya hesapları aracılığıyla duyuruluyor. Çekilişte hak kazanan müşterilere vakti gelince teslimler yapılıyor ve borç bitinceye kadar müşterilerden aylık taksitler tahsil ediliyor.
6 AY DONDURMA HAKKI
Bireylere, çalışanlara ve ekonomiye katkı sağlayan kesim, mesken ya da araç için tasarruf finansmanını tercih eden şahıslara sıkıntı durumlarda birtakım kolaylıklar da sağlıyor. Şöyle ki, ödeme zahmetine düşen müşteriler, taksitlerini 6 aya kadar dondurma hakkına sahip. Lakin bu haktan yararlanan müşterilerin tahsisat müddeti de dondurma mühleti kadar erteleniyor. 18 yaşından büyük bireylerin katılabileceği sistemde müşterilerin, borcu bitmeden konutlarını satmaları mümkün değil, lakin kiraya verme imkanı kelam konusu. Yastık altı birikimlerin ekonomik sisteme kazandırılmasına da kapı açan sistem, genişleyen şube ağı ve her geçen gün büyüyen katılımcı sayısı ve süreç hacmiyle iktisadın büyümesine de katkı sağlıyor.
SİSTEMDE KALICI YER EDİNDİ
Sektör temsilcilerine nazaran, sistem bireylerin, konut, araç ve iş yeri sahipliğini desteklerken, ekonomik hareketliliğe de katkı sağlıyor. 2025 yılı dataları, modelin belli bir ölçeği aşarak sistemde kalıcı yer edindiğini gösteriyor. Bölümün, 654 şube, 9.432 istihdam ve 1 milyonu aşan kişinin konut, araç ve iş yeri sahibi olması, modelin geniş kitlelerce benimsendiğini ortaya koyuyor.
