TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Kurulu’nda sunum yapan İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, sokak köpekleriyle ilgili kanunun alana yansımasına ait, “9 vilayetimizde toplama sürecinde sona gelindi. Yaklaşık 10-11 vilayetimizde de eylül ayı prestijiyle sahipsiz sokak hayvanlarında amaç sayıya ulaşılacak. Ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78’i toplandı” dedi.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci başkanlığında toplandı. Komite toplantısının açılışında konuşan Kirişci, “İhtisas kurulunun yasama sürecinin mutfağı olduğu, tekliflerin teknik olarak olgunlaşmasını sağlayıp kanun haline getirdiği hepimizin malumudur. Lakin Anayasa’nın ve İç Tüzük’ün verdiği yetkiler çerçevesinde; kanun metinlerinin alana nasıl yansıdığına ait, alanında uzman şahıslara işin mutfağında bizlere kendilerini söz etme imkanı tanımasının çok değerli olduğu kanaatimi bilhassa belirtmek istiyorum. Dilerim, alana ait bu çeşit geri dönüşler hem bizim Komitemiz, hem başka kurullar bakımından artarak devam eder” sözlerini kullandı.
Kirişci’nin ardından İçişleri Bakanlığı Müşaviri Ahmet Yavuz Karaca, milletvekillerine sunum yaptı. Karaca sokak hayvanları ile ilgili geçmişte uygulanan siyasetlere atıfta bulunarak, şöyle konuştu;
“2004’ten itibaren ‘Hayvanları Müdafaa Kanunu’nda yapılan değişiklikle ve 2014’teki değişiklikten sonra yakala-kısırlaştır-yerine ‘bırak’ modeli uygulanıyordu. Ama bu modelin uygun olmadığı ve bu modelle ilgili olarak hayvanların sayısının arttığı; insan sıhhati, etraf sıhhati, hayvan sıhhati ve hayvan refahıyla ilgili olarak önemli sorunlar yarattığı açık bir formda ortaya çıktı. Şayet siz birinci yılda popülasyonun yüzde 70’ini kısırlaştırırsanız bu model muvaffakiyete ulaşır, kısırlaştırmadığınız takdirde bu model muvaffakiyete ulaşmaz; ülkemizde de bunu gördük. 5 yıllık ortalama 260 bin kısırlaştırma sayısına karşın bir yol alınamadı, hayvan popülasyonu denetim altına alınamadı ve bunun üzerine de kanun koyucu, Gazi Meclisimiz, sizlerle ‘kısırlaştır-rehabilite et-yerinde koruma et’ modeline geçildi. Gelişmiş ülkelerdeki uygulamalar da bu istikamettedir.”
‘TÜRKİYE’DE BİRÇOK NOKTADA KUDUZ VAR’
Türkiye’de 2014 yılında 197 bin olan kuduzla temas sayısının 2024 yılında 500 bin civarına kadar yükseldiğini kaydeden Karaca, “1 kişi için 3 doz asgarî aşı yapılıyor. 1 doz aşının bedeli 10 dolar. Türkiye, maalesef dünyada kuduz riski yüksek riskli ülkeler listesinde. Almanya’dan, Hollanda’dan yahut da dünyanın rastgele bir yerinden bir turist kalkıp geldiğinde kuduzla riskli ülkeye gittiğini kabul ve taahhüt ederek geliyor. Biz bunu İstanbul’da yaşadık. 2007 ya da 2008’di, Topkapı Sarayı’nın önünde bir turisti bir köpek ısırdı ve kuduz çıktı. İstanbul’da 1999 yılında 131 noktada kuduz vardı; şu anda kuduz olayı yok hayvanlarda ancak bu, Tarım Bakanlığının ve belediyelerin ortak aşılama programları ve çalışmasıyla mümkün oldu. Ama şu anda Türkiye’de birçok noktada kuduz var, Şanlıurfa’da var, Diyarbakır’da var, hatta ve hatta 6 ay evvel 17 yaşındaki bir genç kuduzdan öldü Diyarbakır’da. Hepimizin çocukları var, biraz empati yaparsak bunun ne demek olduğunu anlarız. Tekrar, bu hastalığın eradikasyonu için Tarım Bakanlığı yaklaşık olarak 3,5 milyar harcıyor” değerlendirmesinde bulundu.
‘9 VİLAYETİMİZDE TOPLAMA SÜRECİ BİTTİ’
Karaca, İçişleri Bakanlığı’nın sahipsiz hayvanlar ile ilgili birlikler kurduğunu ve halihazırda çalışmalar yürütüldüğünü tabir ederek, “81 vilayette 11 milyon 668 bin 267 metrekarelik alanda bakımevi ve doğal ömür alanları bitirildi, hazır. 4 milyon metrekarelik alanda imal inşaat evresi var, 9 milyon 157 bin metrekarelik alanda da proje var. 5199 sayılı Kanun ve yönetmelikte küçük hayvanlar için 8, büyük hayvanlar için 10 metrekarelik yer önerilse de şu an mevcut alanlarımızın ortalamasına baktığımızda bu alanlar 20, 30 ve hatta birtakım vilayetlerimizde 50’ye kadar çıkmakta. Şu anda 81 vilayette yapıldı, olmayan ilimiz yok. Ayrıyeten Sıfır Atık Projesi’ne de takviye olmak manasında her ile atıklardan mama yapma makineları alındı, Tarım ve Orman Bakanlığının dayanağı var. Şu anda Türkiye genelinde günlük 30 ton mama yapılıp hayvanlara yediriliyor, direkt verilen besin atıklarının haricinde bunlar. 51 vilayetimizde toplamayla ilgili olarak gaye sayıya, Tabiat Müdafaa ve Ulusal Parklardan aldığımız gaye sayıya ulaşılmış ancak toplamalar ve ihbarlara dayalı olarak toplamalar devam etmektedir. Geçmişte 20-25 bin olan haftalık toplama sayıları, şu anda 2-3 bine kadar düştü. Bitmek üzere, son ihbarları kıymetlendiriyoruz. Büyükşehirlerle ilgili olarak biraz geç başladık; zira Bakanlık olarak birinci evvel küçük kentlerde, özel yönetim olan vilayetlerde başladık, gerisinden da büyükşehirlerle ilgili çalışmalar başladı. Burada da 9 vilayetimizde toplama sürecinde sona gelindi, ihbarlar bedellendiriliyor, 9 vilayetimizde yüzde 60’ın üzerine çıkıldı. Yaklaşık 10-11 vilayetimizde de büyük bir ihtimalle tahminimizce eylül ayı prestijiyle sahipsiz sokak hayvanlarında gaye sayıya ulaşılacak ve sürdürülebilirlikle ilgili çalışmalarımıza da devam edeceğiz. Genel tabloya baktığımızda, ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78’i toplandı” tabirlerini kullandı.
‘SAHİPSİZ SOKAK KÖPEĞİ SAYISI 1 MİLYON 250 BİN’
Milletvekillerinin değerlendirmelerinin akabinde Karaca, soruları cevapladı. Karaca, başıboş köpeklerin öldürülme oranları ile ilgili soru üzerine, “Türkiye’de 4 milyon sahipsiz sokak köpeği yok, biz bunu tespit ettik; yaklaşık olarak 1 milyon 250 bin civarında. Toplanan sayılarla da aslında ortaya çıktı. 1 milyon 250 bin, bilemediniz bu 1,5 milyon civarında zira sayılabilecek bir husus değil, hiç kimse bu sayıyı tam olarak alamaz. Bilhassa kırsalda 1 köpek sürüsü 4 tane, 5 tane köyü geziyor besin bulmak için. Oradaki muhtarlardan sayılar alınırken herkes birebir köpekleri bildiriyor; bu toplamalarla bir arada bunu gördük. Aslında ortaya bilimsel bir gerçek çıktı, Türkiye’deki sahipsiz sokak hayvan sayısı ortaya çıktı. Tüm sayı 1 milyon 250 bin” diye konuştu.
