Arçelik, BSH, Dyson, Electrolux, Haier Europe, Midea Küme Türkiye, Miele, Samsung, Versuni (Philips) ve Vestel üzere yerli, milletlerarası, ithalatçı ve üretici firmaları bünyesinde barındıran TÜRKBESD’in paylaştığı bilgilere nazaran, 2026 yılının birinci üç ayında altı ana eser kümesinde geçen yıla kıyasla iç satışlarda yüzde 10 oranında düşüş yaşandı.
İhracatta ise son yıllarda gözlemlenen gerileme trendi devam ederken 2026 yılının birinci üç ayında ihracat, bir evvelki yıla kıyasla yüzde 23 oranında azaldı.
ÜRETİM ADEDİ YÜZDE 21 DÜŞTÜ
İhracatta devam eden düşüş üretim adetlerine de yansırken üretim ölçüsü geçen yıla nazaran yüzde 21 oranında geriledi. Toplam satışlar ise yüzde 19 gerileyerek 6 milyon 288 bin 817 adet oldu. Mart ayı özelinde ise iç satışlarda geçen yılın mart ayına nazaran yüzde üç daralma olurken ihracatta yüzde 29, üretimde ise yüzde 14 gerileme kaydedildi. Toplam satışlarda yüzde 21 düşüş oldu ve 2 milyon 230 bin 369 adet olarak kaydedildi.
Türkiye, yüzde yedilik üretim hacmiyle Avrupa’nın birinci, dünyanın ise en büyük ikinci beyaz eşya üretim merkezi pozisyonunda yer alıyor. 2025 yılı prestijiyle yıllık 29 milyon üretim adediyle faaliyet gösteren beyaz eşya bölümü, 60 bin doğrudan, 600 bin dolaylı istihdam alanı sağlıyor. 2025 yılında ihracat hacmi 20,2 milyon adet olarak kaydedildi.
Sonuçları değerlendiren TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, özellikle ihracattaki daralmanın son yıllarda kesintisiz halde devam ettiğini söz etti. İhracat hacminin 2025’te 20,2 milyon adetle yaklaşık 10 yıl evvelki düzeylere gerilediğine değinen Şengül, 2026 yılının birinci çeyreğinde de ihracattaki çift haneli düşüşün, bu eğilimin devam ettiğini gösterdiğini belirtti:
“Bu tablo, global talep şartları ve dış pazarlardaki yavaşlamanın tesiriyle ihracat performansında daha kalıcı bir gerileme riskini ortaya koyuyor. Buna paralel olarak, iç pazarda da talebin yavaş seyretmesi genel pazar büyümesini baskılayan bir öge olarak öne çıkıyor.”
“İhracat ve iç pazarda süregelen bu görünümün 2026’ya da taşınması, mevcut eğilimin kalıcılık riskini artırıyor” diyen Şengül, “Bu çerçevede ortaya çıkan tablo, dalımız açısından rekabet gücünün korunmasının artık daha kritik bir öncelik haline geldiğini gösteriyor” tabirlerine yer verdi.
Şengül, hem iç satışlarda hem ihracatta geçen yılın tıpkı periyoduna kıyasla daralmanın sürdüğünü ve bu durumun üretim adetlerine de besbelli biçimde yansıdığına dikkat çekti. Şengül şöyle devam etti:
“İhracat tarafında, global talep şartları ve jeopolitik gelişmeler belirleyici olmaya devam ederken, güç, hammadde ve finansman maliyetleri yüksek seyrini sürdürüyor. Buna ek olarak anti damping tedbirleri üzere ticaret siyasetleri, nezaret uygulamaları ve ek vergi üzere uygulamalar ise maliyetleri ve süreç müddetlerini artırıyor. Başka taraftan da Uzak Doğu kaynaklı maliyet avantajı ve agresif fiyatlama, ihracat pazarlarında rekabeti daha da ağırlaştırıyor.”
Bu gelişmelerin rekabet gücü üzerinde baskıyı artırdığını belirten Şengül, bilhassa ihracat pazarlarında maliyet avantajının da zayıflamasına yol açtığını söyledi ve ekledi:
“Bu datalar ışığında rekabetçiliğimizin ihracat daralması, maliyet artışları ve ticaret siyasetleri üçgenine sıkıştığını söyleyebiliriz.”
Şengül, ihracat ve iç pazarda uzunca müddettir gözlenen ve 2026’da da devam eden zayıf seyri bilakis çevirmek için üretim ve ihracat kapasitesinin korunması, yurtdışında rekabet gücünün devam ettirilmesi gerektiğini belirtirken bunun için de girdi maliyetlerinin dengelenmesi ve yurt dışı pazarlarda rekabeti zayıflatacak ek yüklerden kaçınılmasının kritik kıymette olduğunu vurguladı.
Şengül, Mart ayı bilgilerini de kıymetlendirdi:
“Mart bilgileri, yılın birinci çeyreğinde gözlenen eğilimin ay bazında da teyit edildiğini gösteriyor. Bu tablo, üretimdeki gerilemenin kalıcı hale gelme riskini artırıyor.”
Bu tabloda iç pazarın desteklenmesinin kıymet kazandığına işaret eden Şengül, kredi kartı faiz ve kurul oranlarının satış kanallarına olumsuz yansıdığını tabir ederek “Kredi kartı taksitlendirme imkanlarının artırılması iç talebin sürekliliğine katkı sunacaktır” dedi.
İç pazarı sürdürülebilir biçimde destekleyecek ve birebir vakitte ülkemizin uzun vadeli amaçlarıyla uyumlu yapısal adımlara muhtaçlık olduğunun altını çizen Şengül, bu bakımdan güç verimli eserlerin yaygınlaşmasını merkeze alan bütüncül bir yaklaşımın, mevcut tabloya en tesirli ve kalıcı tahlillerden biri olduğunu söyledi:
“Derneğimizin tahliline nazaran; 2014 yılına kıyasla buzdolabı eser kümesinde eser boyutları yüzde 18 artmasına karşın yüzde 16 oranında güç tasarrufu sağlanması, kesimimizde verimlilikte kaydedilen kıymetli ilerlemeyi ortaya koyuyor.” Öteki bir sözle, bugün daha büyük ve daha yüksek performanslı eserler, çok daha düşük güç tüketimiyle çalışıyor. Bu bilgiler, güç verimli eserlerin yaygınlaşmasının sırf güç tasarrufu sağlamakla hudutlu kalmayacağını tıpkı vakitte kaynak verimliliğini artırarak üretimi destekleyeceğini ve ihracat açısından da değerli bir kaldıraç tesiri yaratacağını ortaya koyuyor. Bu nedenle, tüketicilerin güç verimli eserlere erişimini kolaylaştıracak vergi indirimi, finansman takviyesi ve gibisi teşviklerin; ulusal servetin korunması ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi açısından kritik ehemmiyet taşıdığına inanıyoruz.”
Beyaz eşya üzere kritik imalat sanayi bölümlerinde girdi maliyetlerine yönelik muhafazacı siyasetler hakkında değerlendirmelerde bulunan TÜRKBESD Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Mehmet Yavuz, sonuçlanan ve devam eden soruşturmaların dal maliyetlerini direkt etkilediğini belirtti.
“Beyaz eşya dalı açısından en kritik gündem unsuru, sac eserlerine yönelik devam eden anti-damping soruşturmasıdır. Bilhassa boyalı sac tarafında, kesimin gereksinim duyduğu teknik ihtiyaçları karşılayan her kalite sacın üretimi Türkiye’de bulunmamaktadır. Bu nedenle kelam konusu eserlerde ithalat, bölümümüz için bir tercih değil zorunluluktur” diyen Yavuz, şöyle devam etti:
“Halihazırda bu eser kümesinde yüzde 15 ile yüzde 20 ortasında değişen oranlarda gümrük vergileri uygulanmaktadır. Devam eden soruşturma sonucunda ek bir vergi getirilmesi, mevcut maliyet yapısını daha da bozacak ve kesim üzerindeki maliyet baskısını önemli halde artıracaktır.”
Son bilgileri kıymetlendiren Yavuz, “Mevcut vergilere eklenecek yeni yüklerin hem iç hem de milletlerarası “ rekabet gücünü zayıflatması ve istihdam üzerinde baskı oluşturması kaçınılmaz olacaktır. Bu çerçevede, maliyetlerimizin yaklaşık yüzde 17’sini oluşturan yassı çelik eser kümesinde devam eden anti-damping soruşturmasının, kesim gerçekleri dikkate alınarak ve ülke iktisadının bütüncül çıkarları gözetilerek tedbirsiz biçimde sonuçlandırılması büyük kıymet arz etmektedir” dedi.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Fatih Özkadı, beyaz eşya endüstrisinin son dört yılda hem global pazarlarda yaşanan daralma hem de artan maliyet ögeleri nedeniyle ihracatta gerileme yaşadığını belirterek, bilhassa Geri Kazanım İştirak Hissesi (GEKAP) artışlarının kesimde önemli maliyet baskısı yarattığını vurguladı. Özkadı, “2020’de uygulanan ünite fiyatlar, Mart 2026 prestijiyle yüzde 1550 – yüzde 1666,7 bandında artarken, Mart 2026 ÜFE ve TÜFE’de bu artışlar sırasıyla yüzde 735,5 ve yüzde 666 gerçekleşmiştir. Bugün dalımıza yansıyan yıllık GEKAP yükü yaklaşık 3 milyar TL seviyesine ulaştı. 2020-2025 yılları ortasında kümülatif tesir değerlendirildiğinde ise, sırf beyaz eşya kesiminden tahsil edilen GEKAP gelirlerinin yaklaşık 250 milyon USD düzeyine ulaştığı varsayım edilmektedir” dedi.
Bu artışların üretim planlaması ve nakit akışı üzerinde önemli baskı yarattığını tabir eden Özkadı, mevcut rekabet kaybının aciliyeti dikkate alınarak GEKAP yükümlülüklerinin dal açısından süreksiz müddetle sıfırlanması yahut yarıya indirilmesinin dal için büyük kıymet taşıdığını söyledi. Ayrıyeten, GEKAP’ın eser yükü üzerinden hesaplanmasının da dalı eserlerinin yapısal ögelerinden (çamaşır makinesi istikrar yükü vb.) ötürü orantılı olmayan hesaplamalara neden olduğunu; bu eserlerin tıpkı ünite tartı temeline tabi tutulmaması gerektiği ve alternatif bir hesaplama tekniğine geçiş yapılmasına muhtaçlığı bulunduğunu belirtti.
Beyaz eşya dalı olarak, üretim, satış ve satış sonrası hizmetlerimizle dev bir ekosistemi tabir ettiklerini belirten TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri, dalın değerli bir kısmının Türkiye genelinde faaliyet gösteren 3 bin 500’den fazla yetkili servisin teşkil ettiğini söyledi:
“Tüketicilerimizin satın alım sonrasındaki tüm gereksinimlerine karşılık veren servislerimiz her gün binlerce konuta ulaşıyor. Fakat ne yazık ki birtakım berbat niyetli şahısların de yetkili servis olmadığı halde bu sıfatı kullanarak tüketicilerimizi mağdur ettiklerine şahit oluyoruz. Bu aldatıcı bireyler yüzünden pek çok tüketicimizin maddi kayıplara uğradığını üzülerek görüyoruz. Bu sıkıntıya dikkat çekmek için sizlerin takviyesine büyük kıymet veriyoruz. Tüketicilerimize servis hizmetlerimize erişimde, rastgele bir teknik takviye ve/veya tamirat muhtaçlığı duyduklarında, arama motorları yerine kesinlikle markaların resmi web sitelerini yahut Ticaret Bakanlığımızın servis.gov.tr adresini kullanarak yetkili servislere ulaşmalarını tavsiye ediyoruz. Bu yol, tüketicilerimizin inançlı ve gerçek hizmet alabilmeleri açısından kritik değer taşıyor.”
