AYNUR ŞEYMA ASAN – Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Rusya ile savaşın siyasi müzakerelerle ele alınıp sonlandırılmasından yana olduklarını belirterek, “Devlet Başkanı (Volodimir) Zelenskiy, Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan ve belki (ABD Başkanı Donald) Trump ile, (Rusya Devlet Lideri Vladimir) Putin ile görüşmek için buraya gelmeye hazır.” dedi.
Sybiha, Anadolu Ajansının (AA) “Global Bağlantı Ortağı” olduğu 5. Antalya Diplomasi Forumu’na (ADF) katılmak üzere geldiği Antalya’da, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Türkiye ve Ukrayna’nın “gerçek stratejik ortaklar” olduğu tabirini kullanan Sybiha, “Biz rakip değil, birbirini tamamlayan ülkeleriz.” görüşünü paylaştı.
Sybiha, iki ülkenin ticari hacminin genişlediğine dikkati çekerek, Hür Ticaret Muahedesi’nin Kiev’de onay sürecinde olduğunu aktardı.
Karadeniz’in “barış denizi” olması gerektiğinin altını çizen Sybiha, “İşbirliğimizin Karadeniz’de güvenliğe katkı sağlamasını umuyorum. Türkiye’nin güçlü filosu var.” sözünü kullandı.
Andrii Sybiha, Türk firmalarının Ukrayna’da tekrar inşa konusunda iştirakini beklediklerinin altını çizerek, Türk firmaların yüksek kalitede süratli hizmetler sunduklarını, buna paha verdiklerini söyledi.
“Savaşa karşın ülkemizi tekrar inşa ediyoruz.” diyen Sybiha, Ukrayna’daki binaların yaklaşık yüzde 60’ını kendi kapasitelerinde inşa ettiklerini belirtti.
“Eşsiz ve uygun bir diplomatik tecrübeniz var”
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’nin son görüşmesinin, ikili bağları artırma konusunda dönüm noktası olmasını umduğunu vurgulayan Sybiha, Rusya ile müzakereler konusunda, “Büyük ülkenizin özel rolüne, örneğin Zelenskiy ile (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin arasında bir görüşme organize etme kabilinden üstlendiği arabulucu role ilgi duyuyoruz.” dedi.
Sybiha, Zelenskiy’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan bu hususta yardım etmesini istediğini aktararak, “Eşsiz ve uygun bir diplomatik tecrübeniz var. Böylesi sıkıntı bir misyonda ilerlemek için siyasi diplomatik araçları görüyorsunuz. Bu, sizin için güç bir vazife. Ukrayna, ülkenizde bu türlü bir toplantıya hazır.” biçiminde konuştu.
“Rusya ile Ukrayna ortasında müzakere yapmanın, barışa bir adım yaklaştıracağı” yorumunu yapan Sybiha, “Devlet Başkanı Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve belki (ABD Başkanı Donald) Trump ile, Putin ile görüşmek için buraya gelmeye hazır.” sözünü kullandı.
“Ukrayna, toprak bütünlüğü ve egemenliği değerine hiçbir formülü ve teşebbüsü asla kabul etmeyecektir”
Sybiha, barış müzakereleri için Ukrayna’nın tavrının açık olduğuna işaret ederek, “Ukrayna, toprak bütünlüğü ve egemenliği kıymetine hiçbir formülü ve teşebbüsü asla kabul etmeyecektir. Barış gayretlerine bağlıyız. Bu savaşın ve insanların acı çekmesinin sona ermesini istiyoruz ve barış eforları için hızlanmaya hazırız.” diye konuştu.
ABD’nin barışın sağlanması konusundaki liderliği ve gayretleri hasebiyle müteşekkir olduklarını söyleyen Sybiha, “Ukrayna idaresinin barış için hangi ödünleri göze alabileceği” sorusuna şu karşılığı verdi:
“Muhtemelen şu an bulunduğumuz yerlerde (temas hatları) kalmaya ve ateşkes tesis etmeye hazır olma yaklaşımımız, esasen bizim tarafımızdan verilmiş devasa, çok büyük bir ödündür. Şartsız ateşkese hazırız ve nasıl ilerleneceğine dair uygulanabilir tekliflerimiz var.”
Sybiha, Rusya’nın istediği üzere Donbas bölgesinden birliklerini geri çekmelerinin ve bu bölgede Rusya’nın hükümran olmasının kendileri için kabul edilemez olduğunu lisana getirdi.
Ukraynalı Bakan, sürecin yalnızca ve büsbütün diplomatik araçlar kullanılarak ilerletilmesi gerektiğinin altını çizdi.
“Suriye’de besin güvenliğine katkı sağlamaya hazırız”
Sybiha, Ukrayna’nın Suriye ile alakaları geliştirmeye ilgi duyduğunu söz ederek, Türkiye, Ukrayna ve Suriye ortasındaki üçlü görüşmede tarım, güvenlik işbirliği, lojistik üzere kıymetli problemlerde işbirliğini ele aldıklarını aktardı.
Ukrayna ve Türkiye’nin tarım alanında işbirliği yaparak Suriye’ye buğday tedarik ettiğini belirten Sybiha, “Suriye’de besin güvenliğine katkı sağlamaya hazırız.” dedi.
Andrii Sybiha, Suriye ile ticari bağlantılarını onardıklarını, yaptırımları kaldırdıklarını anlatarak, “Bu işbirliğini artırmak için büyük fırsatlarımız var.” değerlendirmesinde bulundu.
Zelenskiy’nin Körfez ülkelerine ziyaretine ait Sybiha, Ukrayna’nın Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar ile savunma alanında uzun devir mutabakatlara vardıklarını kaydetti.
“(Türkiye) ordunuzun muhtaçlıklarının yüzde 80’inden fazlasını üretebiliyorsunuz”
Sybiha, Avrupa ülkeleri ile Ukrayna ortasında İHA mutabakatlarının kıtadaki güvenlik sisteminin kıymetli elementi olduğunu ve bu işbirliğiyle birbirlerini güçlendirdiklerini söyledi.
Avrupa Birliği’nde (AB) güçlü müttefikleri bulunduğuna, “kritik malzemeler, ekipmanlar konusunda bağımlılığı azaltmanın değerli olduğuna” dikkati çeken Sybiha, “Türkiye, bunun en yeterli örneği olabilir. Artık ordunuzun muhtaçlıklarının yüzde 80’inden fazlasını üretebiliyorsunuz. Ukrayna, savaşta yüzde 40 oranında üretimi başardı ve biz de büyüyoruz. Lakin siz olağanüstü bir örneksiniz.” diye konuştu.
