İçişleri Bakan Danışmanı Ahmet Yavuz Karaca, Türkiye’deki sokak hayvanı sayısının 15 Mart 2025 sonrası yapılan tespitle 1 milyon 250 bin civarında olduğunu, bu sokak hayvanlarının yüzde 78’inin toplandığını bildirdi.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili Vahit Kirişci başkanlığında toplandı.
İçişleri Bakan Danışmanı Ahmet Yavuz Karaca, 5199 sayılı Hayvanları Müdafaa Kanunu’nda yapılan değişikliklerin alana yansımasına ait komitede sunum yaptı.
Geçmişteki “kısırlaştır ve yerine bırak” uygulamasının başarılı olmadığını belirten Karaca, kanundaki değişikliklerle sahipsiz sokak hayvanlarına yönelik yürütülen çalışmaların başarılı bir halde sürdüğünü belirtti.
Köpeklerden insanlara ve başka canlılara bulaşan 300 çeşit zoonotik hastalık olduğunu aktaran Karaca, “Türkiye’de 2014’teki kuduzla temas sayısı 197 bin 125. 2024’te bu sayı 500 binlere gelmiş. Bir kişi için 3 doz asgarî aşı yapılıyor. 1 doz aşının bedeli 10 dolar. Türkiye maalesef ki kuduzda dünyadaki yüksek riskli ülkeler listesinde. Almanya’dan, Hollanda’dan yahut da dünyanın rastgele bir yerinden bir turist kalkıp geldiğinde kuduzla riskli ülkeye gittiğini kabul ve taahhüt ederek geliyor.” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığının kuduz hastalığıyla çabada 3,5 milyar lira harcadığını aktaran Karaca, “Çünkü yaban hayata sıçradı. Yaban hayata sıçramasında da sokak köpeklerinin rolü çok büyük. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da dahil olmak üzere çiftlik hayvanlarında da kuduz hastalığı tespit ediliyor. Bunun da sebepleri tekrar sahipsiz sokak hayvanlarının saldırısı.” diye konuştu.
İnsanların, sahipsiz sokak hayvanlarını ormanlarda ve otopark kenarlarında beslemeleri nedeniyle domuz ve yırtıcı hayvan sayısında da önemli artış olduğunun altını çizen Karaca, “Çünkü kalan besinleri, domuzlar başta olmak üzere öteki hayvanlar yiyorlar. Yırtıcılar ve domuz popülasyonunu kim denetim altına alacak? Bu hayvanların nüfusu önemli ölçüde artıyor zira popülasyonlarını baskılayacak hiçbir şey kalmadı. Akabinde bu hayvanlar kentlere gerçek, gıdayı bulduğu yere gerçek hareket ediyorlar.” sözlerini kullandı.
“51 vilayetimizde gaye sayıya ulaşıldı”
Karaca, sahipsiz hayvanlarla ilgili 15 Mart 2025’ten itibaren 51 vilayette birlikler kurulduğunu, mevcut birliklerin ise tüzüğünün değiştirildiğini, bu kapsamda da sahipsiz sokak hayvanlarının barınacağı doğal ömür alanları ve bakım meskenlerini 3 ayda tamamladıklarını söyledi.
Kısırlaştırmaların durdurulduğu savlarına ait konuşan Karaca, “Öyle bir şey olabilir mi? Kısırlaştırma son gaz devam ediyor.” dedi.
“81 vilayette, 11 milyon 668 bin 267 metrekarelik alanda bakımevi ve doğal hayat alanları bitirildi, hazır. 4 milyon metrekarelik alanda imal inşaat basamağı var, 9 milyon 157 bin metrekarelik alan için de proje var.” diyen Karaca, hayvanlar için ayrılan metrekare ortalamasının 20 ila 50 ortasında olduğunu lisana getirdi.
Sahipsiz hayvanları toplama çalışmaları hakkında da bilgi veren Karaca, şöyle konuştu:
“51 vilayetimizde amaç sayıya ulaşıldı. Lakin toplamalar ve ihbarlara dayalı olarak toplamalar devam etmekte. Geçmişte 20-25 bin olan haftalık toplama sayıları, şu anda 2-3 bine kadar düştü. Bitmek üzere aslında, son ihbarları kıymetlendiriyoruz. 9 büyükşehirde toplama sürecinde sona gelindi, ihbarlar bedellendiriliyor, 9 vilayetimizde yüzde 60’ın üzerine çıkıldı. Yaklaşık 10-11 vilayetimizde de büyük bir ihtimalle eylül ayı prestijiyle sahipsiz sokak hayvanlarında amaç sayıya ulaşılacak ve sürdürülebilirlikle ilgili çalışmalarımıza da devam edeceğiz. Genel tabloya baktığımızda, ülke genelindeki sahipsiz sokak hayvanlarının yüzde 78’i toplandı.”
Karaca, sunumunun akabinde milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Bazı milletvekillerinin “hayvanların itlaf edildiği”ne yönelik sorularına Karaca, “5199 sayılı Kanun’da itlafın kuralları muhakkaktır, onun dışında rastgele bir biçimde bizim barınaklarımızda yahut da doğal hayat alanlarımızda öldürmeyle ilgili, itlafla ilgili bir uygulama yoktur.” cevabını verdi.
Ülke genelindeki sahipsiz hayvanların sayısından bahseden Karaca, şunları söyledi:
“Türkiye’de 4 milyon sahipsiz sokak köpeği yok, bunu tespit ettik, yaklaşık olarak 1 milyon 250 bin civarında. Bu işe başlarken 15 Mart 2025 prestijiyle baktık. Toplanan sayılarla da zati ortaya çıktı. 1 milyon 250 bin, bilemediniz bu 1,5 milyon civarında zira sayılabilecek bir husus değil, hiç kimse bu sayıyı tam olarak alamaz. Bilhassa kırsalda 1 köpek sürüsü 4 tane, 5 tane köyü geziyor besin bulmak için. Oradaki muhtarlardan sayılar alınırken herkes birebir köpekleri bildiriyor. Bu toplamalarla bir arada bunu gördük. Aslında ortaya bilimsel bir gerçek çıktı, Türkiye’deki sahipsiz sokak hayvan sayısı ortaya çıktı.”
Komisyonda “maden yasası” ve “hobi bahçeleri” tartışması
Toplantı öncesi AK Parti ile CHP, DEM Parti ve UYGUN Parti milletvekilleri ortasında “maden yasası” ve “hobi bahçeleri” mevzularında tartışma yaşandı.
Karaca’nın kuruldaki sunumunun akabinde, CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, hobi bahçesiyle ilgili düzenlemeleri de içeren Toprak Müdafaa ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin TBMM Genel Heyetinde ne vakit görüşüleceğini ve hobi bahçelerine ait düzenleme olup olmayacağını sordu.
Kanun teklifinin birinci imza sahiplerinden AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz, “Şu an Meclis’te sırada, yakın vakitte Genel Heyete inecek zira çok sayıda sıkıntıyı ilgilendiriyor. Bizim kanunda getirdiğimiz düzenlemede daha evvelki maddeyle düzenlenmiş olan, bunun gereği olan yönetmeliği direkt ilgilendiren bir konu yok. O yönetmelik bunun uygulamasına ait bir şeydi. Biz yalnızca, iki yeni kısıtlama getiriyoruz hobi bahçeleriyle ilgili. Biri, ziraî hedefli olmayan kooperatiflerin ziraî gayeli arazi edinimini yasaklıyoruz zira bu yollardan bir tanesi oldu, büsbütün kapatılıyor yani kıymetli bir bahis bu. İkincisi de hobi bahçelerine yasa dışı yapılmış olan bu yapılara yani yapı, yönetmelik ve mevzuatına uygun yapılmayan??????? yapılara elektrik ve su bağlanması konusunda ilgili kurumlara cezai müeyyideyi getiriyor, bir cezai müeyyide düzenlemesi var. Yani bizim Meclis’e inecek olan kanunla ilgili, şu anki tartışılan mevzuyla ilgili bir bahis kelam konusu değil.” cevabını verdi.
Aygun’un “Yapılan hobi bahçeleri ne olacak?” sorusu üzerine ise Korkmaz, “Bu bahis şu anda alışılmış gündemde tartışılıyor, bütün Türkiye’de tartışılıyor. Hükümetimizin bu mevzuda ne yapacağı konusunda sanırım çalışması var diye biliyorum fakat somut ortaya çıkmış bir şey değil.” dedi.
