Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlık ve Orta Doğu’daki tırmanan tansiyon, dünyanın en büyük güç tüketicilerini rotalarını değiştirmeye zorluyor.
Çin, Türkmenistan ile devasa gaz projelerine imza atarken; Hindistan, güç güvenliğini sağlamak için Rusya ile olan bağlarını derinleştiriyor.
Küresel güç ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda artan güvenlik riskleri, Asya’nın iki devi Çin ve Hindistan’ı “alternatif koridor” arayışına itti. Orta Doğu’daki çatışmaların sevkiyat çizgilerini tehdit etmesiyle birlikte Pekin idaresi yüzünü karasal çizgilerle bağlı olduğu Orta Asya’ya dönerken, Hindistan ise Rusya’dan gelen indirimli ve inançlı tedarik kanallarını ana stratejisi haline getirdi.
ÇİN’İN İNANÇLI LİMANI
Çin, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler nedeniyle doğal gaz tedarikinde riskleri minimize etmek ismine Türkmenistan ile stratejik bir atılım gerçekleştirdi. Çin Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang’ın 15-17 Nisan tarihlerindeki Aşkabat ziyaretiyle, dünyanın en büyük ikinci doğal gaz yatağı olan Galkınış Gaz Alanı’nın dördüncü etabının temeli atıldı. Yeni etapla yılda 10 milyar metreküp ilave üretim hedefleniyor.
HEDEFİ YÜKSELTTİ
Çin’in petrol ithalatının yüzde 45’i, sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) ise yüzde 30’u Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Mart ayında bu bölgedeki aksamalar nedeniyle Çin’in ithalatı yüzde 11 geriledi. Türkmenistan halihazırda Çin’e yılda 40 milyar metreküp gaz sağlarken, bu sayının yeni sınırlarla 65 milyar metreküpe çıkarılması planlanıyor.
HİNDİSTAN ROTAYI RUSYA’YA KIRDI
Çin karasal çizgilerle güvenliğini sağlarken, Hindistan benzeri bir “riskten kaçınma” atağını Rusya üzerinden yürütüyor. Klasik olarak Orta Doğu petrollerine bağımlı olan Yeni Delhi, Hürmüz Boğazı’ndaki tansiyonların arz güvenliğini sarsması üzerine Rusya ile olan güç işbirliğini en üst düzeye taşıdı.
BAYPAS İMKANI
Hürmüz Boğazı’ndaki rastgele bir tıkanıklık, Hindistan’ın güç terminallerini direkt etkiliyor. Rusya’nın Kuzey Deniz Rotası ve farklı limanlar üzerinden sunduğu sevkiyat, bu riskli coğrafyayı baypas etme imkanı tanıyor. Global güç fiyatlarındaki dalgalanmaya karşı Rusya’dan alınan indirimli ham petrol ve LNG, Hindistan iktisadı için bir kalkan misyonu görüyor.
HÜRMÜZ SONRASI DÖNEM
Asya devlerinin bu atakları “Batı Asya (Orta Doğu) bağımlılığından kopuş” olarak yorumlandı. Hürmüz Boğazı’nın kırılganlığı, Pekin’i Orta Asya’ya, Yeni Delhi’yi ise Sibirya kaynaklarına daha sıkı bağladı. Bu durum, global güç haritasının eksenini Orta Doğu’dan Kuzey ve Orta Asya’ya yanlışsız kaydırırken, güç jeopolitiğinde ‘Hürmüz sonrası devir’in ayak seslerini duyuruyor.
