ABD’de 6 Ocak 2021 günü Kongre binasının basılmasıyla sonuçlanan olaylara ait yıllardır süren hukuksal süreç kritik bir noktaya geldi.
Adalet Bakanlığı, aralarında Proud Boys ve Oath Keepers isimli radikal sağ kümelerin üyelerinin de bulunduğu 12 kişi hakkında verilen ‘isyana teşebbüs için komplo’ (Devlete karşı ayaklanma gayesiyle örgütlü plan kurma) mahkumiyetlerinin iptal edilmesini talep etti.
Proud Boys üyeleri
Oath Keepers üyeleri
Bu talep kabul edilirse, 6 Ocak evrakında bugüne kadar verilmiş en ağır cezalar ortadan kalkacak.
Adalet Bakanlığı’nın mahkumiyetlerini silmek istediği 12 kişi arasında Oath Keepers lideri Stewart Rhodes başta olmak üzere Kelly Meggs, Kenneth Harrelson, Jessica Watkins, Roberto Minuta, Edward Vallejo, Joseph Hackett ve David Moerschel ile Proud Boys üyeleri Ethan Nordean, Joseph Biggs, Zachary Rehl ve Dominic Pezzola bulunuyor.
Bu davalar, ABD tarihinde nadiren kullanılan isyana teşvik kabahatinin son yıllardaki en değerli uygulaması olarak görülüyordu. Savcılık, bu isimlerin sırf protestoya katılmadığını; Kongre’nin seçim sonucunu onaylama sürecini durdurmak gayesiyle organize hareket ettiğini savunmuştu.
6 OCAK’TA NE OLMUŞTU
6 Ocak 2021 günü, Joe Biden’ın seçim zaferinin Kongre’de tescil edilmesi sırasında, Donald Trump destekçileri Kongre binasını bastı. Olaylar, Amerikan demokrasisinin dönüm noktalarından biri olarak kayda geçti.
6 Ocak 2021
6 Ocak 2021
Adalet Bakanlığı yıllardır olayın kontrolden çıkmış bir protestodan çok; seçim sonucunun barışçıl devranını engellemeye yönelik organize bir teşebbüs olduğu üzerinde durdu. Mahkumiyetler de bu çerçevede verildi.
Trump ise en başından itibaren bu anlatıya karşı çıktı. 6 Ocak sanıklarını ‘rehine’ olarak tanımladı ve yargılamaları adaletsizlik olarak niteledi. Misyona döndüğü birinci gün yaklaşık 1500 kişiyi kapsayan geniş bir af kararı çıkardı.
Bu af mahkumiyetleri silmemişti.
MAHKUMİYETLERİN İPTALİ NE MANAYA GELİYOR
Şimdi ise tartışma bir adım ileri taşınmış durumda. Adalet Bakanlığı’nın talebi sadece cezanın kaldırılması değil; mahkumiyetlerin büsbütün iptal edilmesi.
Peki bu fark neden değerli:
Trump’ın çıkardığı af, hatanın işlendiği gerçeğini değiştirmiyordu; mahkumiyetin silinmesi, türel olarak o cürmün sonucunun ortadan kalkması manasına geliyor. Yani bir manada tarihin kayıtlarda değiştirilmesi olarak yorumlanıyor.
TEPKİLER VAR
ABD basınında yer alan haberlere göre eski Adalet Bakanlığı yetkilileri, bu adımın 6 Ocak’ın manasının değişmesine yol açacağını savunuyor. Bu noktaya gelirken evvel geniş çaplı af, akabinde 6 Ocak anlatısının yumuşatılması ve artık de en ağır mahkumiyetlerin ortadan kaldırılması biçiminde 3 basamaklı bir strateji izlendiği görüşü de yaygın.
6 Ocak baskınının simgesine dönüşen Jacob Chansley
Tepki gösterenler, devletin yıllarca demokrasiye taarruz olarak tanımladığı bir olayın, tüzel kayıtlar üzerinden yine tanımlandığını söylüyor.
Buna karşılık Trump’a yakın hukuk etrafları bu ‘‘isyana teşebbüs için komplo’ suçlamasının başından beri çok ve politik olduğunu savunuyor. Onlar için 6 Ocak, denetimden çıkan bir protestoydu.
6 Ocak’ın nasıl tanımlanacağı, birebir vakitte Trump’ın siyasi mirasının da nasıl yazılacağını belirleyecek nitelikte: Mahkumiyetlerin silinmesi halinde, ABD hukuk sistemi ismine çok büyük bir geri adım manasına gelecek.
